Daily Archives: 25 Φεβρουαρίου 2010

Η ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ


Ο ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ  
ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗ

Στην επίσημη λειτουργική γλώσσα η ακολουθία αυτή ονομάζεται «Ακάθιστος Ύμνος» ή μονολεκτικά «Ακάθιστος» από την ορθία στάση, που τηρούσαν οι πιστοί καθ’ όλη τη διάρκεια της ψαλμωδίας της. Έτσι και με τα λόγια και με τη στάση του σώματος εκφράζεται η τιμή, η ιδιαίτερη ευλάβεια, η ευχαριστία προς εκείνη, προς την οποία απευθύνουμε τους χαιρετισμούς μας.

Είναι δε η ακολουθία αυτή στη σημερινή λειτουργική μας πράξη εντεταγμένη στο λειτουργικό πλαίσιο της ακολουθίας του μικρού αποδείπνου, όπως ακριβώς τελέσθηκε απόψε. Έτσι γίνεται κάθε Παρασκευή στις τέσσερις πρώτες εβδομάδες των Νηστειών, ακόμα και την Παρασκευή της Ε’ Εβδομάδος, που μετά την τμηματική στις τέσσερις πρώτες εβδομάδες ψαλμωδία του, ανακεφαλαιώνεται ολόκληρος ο ύμνος. Στα μοναστήρια, αλλά και στη σημερινή ενοριακή πράξη και παλαιότερα κατά τα διάφορα Τυπικά, έχουμε και αλλά λειτουργικά πλαίσια για την ψαλμωδία του ύμνου: την ακολουθία του όρθρου, του εσπερινού, της παννυχίδος ή μιας ιδιόρρυθμης Θεομητορικής Κωνσταντινουπολιτικής ακολουθίας, την «πρεσβεία». Σ’ όλες αυτές τις περιπτώσεις σ’ ένα ορισμένο σημείο της κοινής ακολουθίας γίνεται μια παρεμβολή. Ψάλλεται ο κανών της Θεοτόκου και ολόκληρο ή τμηματικά το κοντάκιο και οι οίκοι του Ακάθιστου.

Θα παρατρέξωμε το διαφιλονικούμενο, εξ’ άλλου, θέμα του χρόνου της συντάξεως και του ποιητού του Ακάθιστου. Πολλοί φέρονται ως ποιηταί του: ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο Γεώργιος Πισίδης, οι πατριάρχαι της Κωνσταντινουπόλεως Σέργιος, Γερμανός ο Α΄, ο Ιερός Φώτιος, ο Γεώργιος Νικομήδειας (Σικελιώτης), ποιηταί που έζησαν από τον Ζ΄ μέχρι τον Θ΄ αιώνα. Η παράδοσις παρουσιάζει μεγάλη αστάθεια και οι νεώτεροι μελετηταί, στηριζόμενοι στις λίγες εσωτερικές ενδείξεις που υπάρχουν στο κείμενο, άλλοι προτιμούν τον ένα και άλλοι τον άλλο από τους φερομένους ως ποιητάς του. Ένα ιστορικό γεγονός, με το οποίο συνεδέθη από την παράδοσι η ψαλμωδία του Ακάθιστου, θα μπορούσε να μας προσανατολίση κάπως στην αναζήτησί μας: Η επί του αυτοκράτορος Ηρακλείου πολιορκία και η θαυμαστή σωτηρία της Κωνσταντινουπόλεως την 8η  Αυγούστου του έτους 626. Κατά το Συναξάριο μετά την λύσι της πολιορκίας εψάλη ο ύμνος αυτός στον ναό της Θεοτόκου των Βλαχερνών, ως δοξολογία και ευχαριστία για την σωτηρία, που απεδόθη στην θαυματουργική δύναμι της Θεοτόκου, της προστάτιδας της Πόλεως. Πατριάρχης τότε ήτο ο Σέργιος, που πρωτοστάτησε στους αγώνας για την άμυνα. Εύκολο ήταν να θεωρηθη και ποιητής του ύμνου, αν και ούτε ως υμνογράφος μας είναι γνωστός, ούτε και ορθόδοξος ήτο. Εξ’ άλλου ο ύμνος θα έπρεπε να ήταν παλαιότερος, γιατί αν ήταν γραμμένος για την σωτηρία της Πόλεως δεν θα ήταν δυνατόν παρά ρητώς να κάμνη λόγο γι’ αυτήν και όχι να αναφέρεται σε άλλα θέματα, όπως θα ιδούμε πιο κάτω. Η ψαλμωδία όμως του Ακάθιστου συνδέεται από τις ιστορικές πηγές και με άλλα παρόμοια γεγονότα: τις πολιορκίες και την σωτηρία της Κωνσταντινουπόλεως επί Κωνσταντίνου του Πωγωνάτου (673), επί Λέοντος του Ισαύρου (717-718) και επί Μιχαήλ Γ΄ (860).

Όποιος όμως και αν ήταν ο ποιητής και με οποιοδήποτε ιστορικό γεγονός από τα ανωτέρω και αν συνεδέθη πρωταρχικά, ένα είναι το αναμφισβήτητο στοιχείο, που μας δίδουν οι σχετικές πηγές, ότι ο ύμνος εψάλλετο ως ευχαριστήριος ωδή προς την υπέρμαχο στρατηγό του Βυζαντινού κράτους κατά τις ευχαριστήριες παννυχίδες που ετελούντο εις ανάμνησιν των ανωτέρω γεγονότων. Κατά την παρατήρησι του συναξαριστού ο ύμνος λέγεται «Ακάθιστος», γιατί τότε κατά την σωτηρία της Πόλεως και έκτοτε μέχρι σήμερα, όταν οι, οίκοι του ύμνου αυτού εψάλλοντο, «ορθοί πάντες» τους ήκουαν εις ένδειξιν ευχαριστίας προς την Θεοτόκο, ενώ στους οίκους των άλλων κοντακίων «εξ έθους» εκάθηντο.

Γιατί όμως ψάλλεται κατά την Μεγάλη Τεσσαρακοστή; Οι λύσεις των ανωτέρω πολιορκιών δεν συνέπεσαν κατ’ αυτήν. Στις 8 Αυγούστου ελύθη η πολιορκία επί Ηρακλείου, τον Σεπτέμβριο η επί Πωγωνάτου, στις 16 Αυγούστου εωρτάζετο η ανάμνησις της σωτηρίας της Πόλεως επί Λέοντος Ισαύρου και στις 18 Ιουνίου ελύθη η πολιορκία επί Μιχαήλ του Γ΄. Με την Μεγάλη Τεσσαρακοστή συνεδέθη προφανώς εξ αιτίας ενός άλλου καθαρώς λειτουργικού λόγου: Μέσα στην περίοδο της Νηστείας εμπίπτει πάντοτε η μεγάλη εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Είναι η μόνη μεγάλη εορτή, που λόγω του πένθιμου χαρακτήρας της Τεσσαρακοστής, στερείται προεορτίων και μεθεόρτων. Αυτήν ακριβώς την έλλειψη έρχεται να κάλυψη η ψαλμωδία του Ακάθιστου, τμηματικώς κατά τα απόδειπνα των Παρασκευών και ολόκληρος κατά το Σάββατο της Ε΄ εβδομάδος. Το βράδυ της Παρασκευής ανήκει λειτουργικούς στο Σάββατο, ήμερα που μαζί με την Κυριακή είναι οι μόνες ήμερες των εβδομάδων των Νηστειών, κατά τις οποίες επιτρέπεται ο εορτασμός χαρμόσυνων γεγονότων, και στις όποιες, καθώς είδαμε, μετατίθενται οι εορτές της εβδομάδος. Καθ’ ωρισμένα Τυπικά ο Ακάθιστος εψάλλετο πέντε ήμερες προ της εορτής του Ευαγγελισμού και κατ’ άλλα τον όρθρο της ημέρας της εορτής. Ο Ακάθιστος ύμνος είναι το κοντάκιο του Ευαγγελισμού, ο ύμνος της σαρκώσεως του Λόγου του Θεού.

Όταν ο Ακάθιστος συνεδέθη με τα ιστορικά γεγονότα, που αναφέραμε, τότε συνετέθη νέο ειδικό προοίμιο, γεμάτο δοξολογία και ικεσία, το τόσο γνωστό «Τη ύπερμάχω». Στην υπέρμαχο στρατηγό, η πόλις της Θεοτόκου, που λυτρώθηκε χάρι σ’ αυτήν από τα δεινά, αναγράφει τα νικητήρια και παρακαλεί αυτήν που έχει την ακαταμάχητη δύναμι να την ελευθερώνη από τους ποικίλους κινδύνους για να την δοξολογή κράζοντας το: «Χαίρε, νύμφη ανύμφευτε». Ο ύμνος ψάλλεται και πάλι σε ήχο πλ. δ΄.

«Τη υπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια,
ως λυτρωθείσα των δεινών, ευχαριστήρια
αναγράφω σοι η Πόλις σου, Θεοτόκε·
αλλ’ ως έχουσα το κράτος απροσμάχητον,
εκ παντοίων με κινδύνων ελευθέρωσον,
ίνα κράζω σοι·
Χαίρε, νύμφη ανύμφευτε».

ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ … ΤΙ ΛΕΣ ΡΕ ΦΙΛΕ;


Στις αρχές του ’90, τότε που Σαμαράς άνοιξε τα σύνορα (τον κάνατε και πρόεδρο κόμματος, τρομάρα του!) και εισέβαλε στη χώρα μας το μεγάλο μπούγιο από την Αλβανία, η εγκληματικότα αυξήθηκε κατακόρυφα. Σταδιακά όμως μαζεύοντας με τα χρόνια κάποιους από αυτούς , είτε φυλακίζοντάς τους , είτε «δίνοντάς» τους εισητήριο για τη χώρα τους χωρίς επιστροφή(το χωρίς επιστροφή το συζητάμε), η εγκληματικότητα άρχιζε να μειώνεται. Τα τελευταία δύο-τρια χρόνια όμως βλέπουμε μία κατακόρυφη αύξησή της. Φταίει η φτώχια; Φταίει η συνεχής είσοδος λαθρομεταναστατών από κράτη της Ασίας , της Αφρικής και των Βαλκανίων; Δεν ξέρω τι φταίει! Αυτό που ξέρω είναι ότι καθημερινά ακούμε για ληστείες και άλλες εγκληματικές πράξεις. Εδώ έρχεται  το παιχνίδι των λέξεων και των εννοιών. Πολλοί κάνουν λόγο για «ξενοφοβία». Τι σημαίνει «ξενοφοβία»; Πολύ απλά, «φοβάμαι ο,τι ξένο σε μένα». Δηλ. τους Πακιστανούς ή τους Αλβανούς επειδή είναι ξένοι τους φοβάμαι, έτσι απλά! Έτσι θέλουνε να το μεταφράζουν μερικοί. Όχι λοιπόν κύριοι, δεν φοβόμαστε όλους τους αλβανούς ή τους πακιστανούς ( ή ξένους άλλων εθνικοτήτων). Τα αποβράσματα αυτών φοβόμαστε που εγκληματούν στους πολίτες της χώρας μας. Θα έπρεπε πρώτα οι ομοεθνή τους, να τους αποβάλλουν από τη δίκη τους κλειστή κοινωνία και στη συνέχεια να διωχτούν από τη χώρα. Δεν μπορούμε και δεν θέλουμε όλους τους ξένους να τους βάζουμε στο ίδιο «καζάνι», υπάρχουν αρκετοί από αυτούς που ζούνε χρόνια εδώ και προσφέρουν στη χώρα μας. Υπάρχουν επίσης και κάποια καθίκια Έλληνες που εκμεταλλεύονται τη δυστυχία τους (κι αυτοί να απελαθούν για να καθαρίσει ο τόπος) και πλουτίζουν εις βάρος τους.. Δεν είμαστε αμερική, ούτε γερμανία, ούτε αγγλία ( με μικρά τα αρχικά γράμματα, όχι από λάθος) μιά μικρή φτωχή χώρα είμαστε των 11.000.000 κατοίκων, εκ των οποίων τα 2.000.000 είναι ξένοι. Και στην τελική, δε γουστάρω να έρχονται εδώ οι πακιστανοί και να βιάζουν τις γυναίκες μας!!!

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 25ης ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ


 Ο ΑΓΙΟΣ ΤΑΡΑΣΙΟΣ Αρχιεπίσκοπος Κων/πολης – Ο ΑΓΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ πού μαρτύρησε στη Δριζίπαρο της Θράκης –  Ο ΑΓΙΟΣ ΡΗΓΙΝΟΣ Ιερομάρτυρας επίσκοπος Σκοπέλου – Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ – Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ο δια Χριστόν σαλός-  Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΕΛΛΟΣ επίσκοπος Απαμείας της Κύπρου –  ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

 Αναλυτικά

 Ο ΑΓΙΟΣ ΤΑΡΑΣΙΟΣ Αρχιεπίσκοπος Κων/πολης
Γεννήθηκε, ανατράφηκε και εκπαιδεύτηκε στην Κωνσταντινούπολη από γονείς ευσεβείς, του Γεωργίου, κριτού και πατρικίου και της Εύκρατίας. Λόγω της μεγάλης μορφώσεως του, ανέβηκε στο αξίωμα του πρωτοασηκρίτου. Στις 25 Δεκεμβρίου του 784, όταν χήρεψε ο πατριαρχικός θρόνος της Κων/πολης, εξελέγη με σύμφωνη γνώμη λαού, συγκλήτου, κλήρου και βασιλείας, ο από τις λαϊκές τάξεις Ταράσιος (διαδέχθηκε τον πατριάρχη Παύλο τον Δ’). Ήταν άνθρωπος με πολλά έκτακτα προσόντα και μεγάλο αξίωμα. Από τη θέση αυτή, έδειξε μεγάλη σύνεση και μετριοπάθεια. Πρωταγωνίστησε στην 7η Οικουμενική σύνοδο στη Νίκαια, υπέρ της αναστήλωσης των εικόνων. «Ας παραθέσουμε, όμως, τι λέει μεταξύ άλλων για τον Ταράσιο, ο Ιστορικός Κ. Παπαρρηγόπουλος: «Την 25η Φεβρουαρίου 806 πέθανε ο Πατριάρχης Ταράσιος, αφού επί 21 χρόνια ποίμανε την Εκκλησία μετά πάσης μετριοπάθειας και συνέσεως. Ό Πατριάρχης Ταράσιος συνέπραξε μεν με πολύ ζήλο στην αναστήλωση των εικόνων, αλλά φρόντισε με τον όρο της 7ης Οικ. Συνόδου, ή προσκύνηση να αποβάλει, όσο γίνεται, κάθε χαρακτήρα λατρείας ασυμβίβαστης στο αληθινό πνεύμα της χριστιανικής πίστεως. Θεώρησε μεν πρέπον να επαναλάβει ή Ανατολική Εκκλησία τις σχέσεις της με τον αρχιερέα της Ρώμης, αλλά όσο κανείς άλλος αγωνίστηκε να περιορίσει τις αξιώσεις του αρχιερέα αυτού. Τέλος εγκατέλειψε και αυτήν την Ειρήνη, όταν είδε ότι από πολιτικής το κράτος κινδύνευε. Ή στέρηση τέτοιου Πατριάρχη κατετάραξε τον βασιλιά Νικηφόρο και όλους όσους εκτιμούσαν τις μεγάλες χριστιανικές και πολιτικές αρετές του ανδρός». Ετάφη σε Μονή του Βοσπόρου, πού έκτισε ο ίδιος.

Απολυτίκιο. Ήχος γ’. Την ωραιότητα.
Βίου όρθότητι, καλλωπιζόμενος, φωστήρ ύπέρλαμπρος, ώφθης του Πνεύματος, και την Εικόνα του Χρίστου, Συνόδω εν τη Έβδομη, προσκυνείν έκήρυξας, όρθοδόξως μακάριε, στύλος και έδραίωμα, Εκκλησίας γενόμενος· διό τους σους αγώνας γεραίρει, Πάτερ ‘Ιεράρχα Ταράσιε.

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ πού μαρτύρησε στη Δριζίπαρο της Θράκης
Έζησε στις αρχές του 4ου αιώνα και καταγόταν από την Καρθαγένη. Κατά τον διωγμό πού κίνησε ο Διοκλητιανός, συνελήφθη και βασανίστηκε στη Μαρκιανούπολη (αρχαία πόλη της Θράκης) και κατόπιν αποκεφαλίστηκε στη Δριζίπαρο, επίσης  πόλη της Θράκης.

Ο ΑΓΙΟΣ ΡΗΓΙΝΟΣ Ιερομάρτυρας επίσκοπος Σκοπέλου Ο Λεβαδεύς
Ό Άγιος αυτός καταγόταν από την Ελλάδα, από γονείς ευσεβείς. Λόγω της ενάρετου ζωής του, έγινε επίσκοπος Σκοπέλου. Όμως, όπως είναι γνωστό και μετά την Α’ Οικουμενική Σύνοδο πού έγινε στη Νίκαια, ή καταδικασθείσα άπ’ αυτή αίρεση του Αρείου, εξακολουθούσε να έχει πολλούς οπαδούς. Σ’ αυτή λοιπόν την πάλη πού εξακολουθούσε, συμμετείχε με πολλή θερμότητα υπέρ της Ορθοδοξίας ο Ρηγινος, πού πήρε μέρος και στη Σύνοδο του 347, επί αυτοκρατόρων Κωνσταντίου και Κώνσταντος, και ή οποία Σύνοδος δέχθηκε τα δόγματα του Συμβόλου της Νικαιας. Επί Ιουλιανού του παραβάτου όμως, ή Εκκλησία διέτρεξε κρισιμότατη περίοδο. Ό ασεβής αυτός αυτοκράτορας, αφού στην αρχή υποκριτικά έκανε τον ανεξίθρησκο, κατόπιν καταδίωξε σκληρά τους ορθοδόξους επισκόπους, ζητώντας να διαλύσει την Εκκλησία και να επιβάλει την πλάνη της ειδωλολατρίας. Αυτή την εποχή λοιπόν και ο Ρηγίνος υπέστη μαρτυρικό θάνατο. Το άγιο λείψανο του ‘ιερομάρτυρα Ρηγίνου μετακομίστηκε στην Κύπρο. Από εκεί δε, κάποιο μέρος άπ’ αυτό μετέφεραν στην Σκόπελο, όπου το εναπόθεσαν στο μοναστήρι του αγίου Ιωάννου του Προδρόμου.

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
Μαρτύρησε αφού τον άπλωσαν επάνω σε πυρωμένη σχάρα.

Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ο δια Χριστόν σαλός

Απεβίωσε ειρηνικά.

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΕΛΛΟΣ επίσκοπος Άπαμείας της Κύπρου

Απεβίωσε ειρηνικά. Υπάρχει όμως αμφιβολία αν πράγματι υπήρξε αυτός ο επίσκοπος και αυτή ή πόλη στην Κύπρο. Ίσως συγχέεται μ’ αυτόν της Άπαμείας της Συρίας (14 Αυγούστου).

ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ
Στόν Παρισινό Κώδικα 1578 κατά την 25η Φεβρουαρίου σημειώνεται: «τη αυτή ήμερα ή εν Κυρίω πάσχα κατά την Γ’ Κυριακήν των Νηστειών προσκύνησις του Τιμίου Σταυρού».

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 24ης ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ



Η Α και Β ΕΥΡΕΣΙΣ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ –  Ο ΑΓΙΟΣ BOISIL  (Σκωτσέζος). –  Ο ΑΓΙΟΣ ETHELBERT (Αγγλος).

Αναλυτικά

 Η Α και Β ΕΥΡΕΣΙΣ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ
Ή πρώτη εύρεση έγινε στη Μαχαιρούντα, γύρω από το χώρο πού ήταν το ανάκτορο του Ηρώδη. Αφού ή Ήρωδιάς πήρε την αποτρόπαια ευχαρίστηση, να δει επί πινάκι την αιμόφυρτη κεφαλή του γενναίου προμάχου της ηθικής και της αλήθειας, διέταξε να την θάψουν σ’ ένα μέρος εκεί κοντά, το όποιο πήγαινε και καταπατούσε από καιρό σε καιρό, για να ικανοποιεί το άσβεστο πάντοτε μίσος της. Στον τόπο εκείνο έμεινε θαμμένη, ώσπου την ανακάλυψαν δύο μοναχοί από την Ανατολή, στους οποίους επανειλημμένα φάνηκε σε όνειρο ο Πρόδρομος. Μετά το θάνατο των μοναχών αυτών, από χέρι σε χέρι χάθηκε. Βρέθηκε όμως πάλι, επί αυτοκράτορα Ούαλεντινιανοϋ. Όπως βλέπουμε, των επιφανών ανθρώπων του μηνύματος του Ευαγγελίου, όχι μόνο οι ψυχές δεν χάνονται και πηγαίνουν εκεί πού ή ουράνια δόξα τις καλεί, αλλά ο Κύριος μας, ούτε τα κόκαλα των σωμάτων τους δεν αφήνει να χαθούν. Διότι με την αγία τους ζωή, αγίασαν ακόμα και αυτή την ύλη του σώματος, πού πρέπει να είναι το καθαρότατο δοχείο της ψυχής.

Απολυτίκιο. Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Εκ γης άνατείλασα, ή του Προδρόμου Κεφαλή, ακτίνας αφίησι, της αφθαρσίας πιστοίς των ιάσεων άνωθεν συναθροίζει, την πληθύν των Αγγέλων, κάτωθεν συγκαλείται, των ανθρώπων τα γένη, όμόφωνον άναπέμψαι, δόξαν Χριστώ τω Θεώ.

Ο ΑΓΙΟΣ BOISIL  (Σκωτσέζος).
Λεπτομέρειες για τη ζωή αυτού του αγίου της ορθοδοξίας, μπορεί να βρει ο αναγνώστης στο βιβλίο «ΟΙ Άγιοι των Βρεττανικών Νήσων», του Χριστόφορου Κων. Κομμοδάτου, επισκόπου Τελμησσού, Αθήναι 1985.

Ο ΑΓΙΟΣ ETHELBERT (Αγγλος).
Λεπτομέρειες για τη ζωή αυτού του αγίου της ορθοδοξίας, μπορεί να βρει ο αναγνώστης στο βιβλίο «Οι Άγιοι των Βρεττανικών Νήσων», του Χριστόφορου Κων. Κομμοδάτου, επισκόπου Τελμησσού, Αθήναι 1985

Αρέσει σε %d bloggers: