Category Archives: π Αλεξανδρος

Β΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ – αγ Γρηγορίου Παλαμά αρχπ, Θεσσαλονίκής


Την κυριακή αυτή ως συνέχεια της εορτής της ορθοδοξίας, εορτάζεται άλλη μια νίκη της οθρής πίστης, που αυτή τη φορά άπτεται του θέματος της επαφής – επικοινωνίας του ανθρώπου και του θεού το πως γίνεται και εάν γινεται. Η θέση του αγ, Γρηγορίου ότι γίνεται δια της καθαρότητας της ψυχής
αποκρούοντας την θεωρία περί υψηλής γνώσεως, έδωσε την σωστή τοποθέτηση ,μια και δίνεται η δυνατότητα σε όλους τους ανθρώπους να το καταφέρουν ανεξαρτήτως διανοητικής δύναμης και κατάστασης. Σέ αντίθετη περίπτωση θα είχαμε περιορισμό της δυνατότητας λύτρωσης στους μορφωμένους μόνο πράγμα που θα περιόριζε και θα μείωνε την αξία της θυσίας του Χριστού μόνο σε μια μερίδα ανθρώπων και μάλιστα προνομοιούχων,και καθόλου αδυνάτων , τους οποίους πάντα ευσπλαχνίζονταν.
Αν και το παρακάτω άρθρο είναι λίγο βαρύ θεολογικά , δείχνει την αγωνία της εκκλησίας για την αλήθεια αλλά και το σημαντικό του θέματος.

Ο αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς το 1335 εμφανίστηκε για πρώτη φορά με τους δύο αποδεικτικούς λόγους του «Περί εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος», με τους οποίους ήλθε σε σύγκρουση με τον Βαρλαάμ τον Καλαβρό, ο οποίος δίδασκε πως ο άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει το Θεό, κι ακόμα περισσότερο δεν μπορεί να ενωθεί μαζί Του. Κατά τα λεγόμενα του Βαρλαάμ, ο Θεός είναι «κλειστός στον εαυτό του» και δεν μπορεί να ενωθεί με τους ανθρώπους. Επομένως, οι «ησυχαστές», οι μοναχοί δηλαδή εκείνοι που έλεγαν ότι μπορεί ο άνθρωπος, αν έχει καθαρή καρδιά και αν συγκεντρωθεί στην «καρδιακή προσευχή» (το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ Θεού, ελέησόν με»), να ενωθεί με το Θεό και να φωτισθεί και να δει το Άκτιστο φως, ασχέτως της μόρφωσής του, δεν ήταν Ορθόδοξοι αλλά «μεσσαλιανιστές» και «ομφαλόψυχοι». Μετά από αυτές τις τοποθετήσεις του Βαρλαάμ, ο Παλαμάς εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη από όπου και άρχισε τον αγώνα «υπέρ των Ιερώς ησυχαζόντων», δηλ. αυτών που ασκούσαν τον ησυχασμό, συγγράφοντας μάλιστα και τους ομώνυμους λόγους του. Η θέση του, που αποτελεί την επιτομή της Ορθόδοξης ησυχαστικής παράδοσης, ήταν ότι «ο Θεός υπάρχει κατά δύο τρόπους. Κατά την ουσία Του και κατά τις Θείες και άκτιστες Ενέργειές Του. 0 άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει τον Θεό κατά την ουσία Του. Μπορεί όμως να γνωρίσει και να ενωθεί μαζί Του, μέσα από τις Θείες και άκτιστες Ενέργειές Του»[1]. Παλαμάς και Βαρλαάμ ήρθαν σε αντιπαράθεση και διάφορες μορφές του πνεύματος, αλλά και της εξουσίας της εποχής συντάχθηκαν με τον καθένα. Η κατάσταση αυτή ονομάστηκε ησυχαστική έριδα.

Περιεχόμενο της σύγκρουσης

Το πρόβλημα, πού τέθηκε με την παρέμβαση του Βαρλαάμ, ήταν, αν η θεραπεία του νου (κάθαρση) γίνεται μέσω της ασκήσεως και της νοεράς ευχής (φωτισμού) ή μέσω της φιλοσοφίας (διανοητικού στοχασμού). Έτσι όμως ετέθη στην πράξη το πρόβλημα της σχέσεως της «θείας» προς την «έξω» ή «θύραθεν» σοφία. Ο Παλαμάς διέκρινε -πατερικά- δύο σοφίες: τη θεία και την έξω, σαφώς διακρινόμενες μεταξύ τους, διότι χρησιμοποιούν διαφορετικό καθεμιά χώρο (καρδία-εγκέφαλος). Την «σοφία του αιώνος τούτου» (Α’ Κορ.2,6) ο ησυχαστής αντικαθιστά στη θεολόγηση με τη σοφία του Θεού, πού προϋποθέτει την ενεργό παρουσία της ακτίστου ενεργείας του Θεού στην καρδιά του πιστού. «Τη γαρ φυσική ταύτη η έξω παιδεία βοηθεί, πνευματική δε ουδέποτε γένοιτ’αν, ει μη μετά της πίστεως και τη του Θεού συγγένοιτο αγάπη, μάλλον δε, ει μη προς της αγάπης και της εξ αυτής εγγινομένης χάριτος αναγεννηθείη και άλλη παρά την προτέραν γένοιτο, κοινή τε και θεοειδής, αγνή, ειρηνική, επιεικής, ήτις δη και άνωθεν σοφία (Ιακ. 3, 17) και Θεού σοφία (Α’ Κορ. 1, 21.24. 2, 7) κατονομάζεται, και ως πνευματική πως, άτε τη του Πνεύματος υποτεταγμένη σοφία, τα του Πνεύματος χαρίσματα και γινώσκει και αποδέχεται. Η δε μη τοιαύτη κάτωθεν, ψυχική, δαιμονιώδης (Ιακ. 3, 15), καθάπερ ο των αποστόλων αδελφόθεος λέγει, διό και τα του Πνεύματος ου προσίεται, κατά το γεγραμμένον» (Υπέρ των ι. Ησυχ. τριάς Α’, 9, 1). Η Αποκάλυψη του Θεού δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο της διανοίας του ανθρώπου, διότι υπερβαίνει κάθε κατάληψη. Γι’αυτό η παιδεία και η φιλοσοφία δεν συνιστούν προϋπόθεση της θεογνωσίας. Στη δυτική θεολογική παράδοση ισχύει το credo, ut intelligam (Αυγουστίνος). Κατά την άποψη αυτή προχωρεί κανείς με την πίστη, μέσω της φιλοσοφίας και της Γραφής, στη λογική σύλληψη της αποκαλύψεως. H προτεραιότητα δίνεται στη διάνοια, όχι μόνο στη φυσική, αλλά και στην υπερφυσική γνώση. Για τον ορθόδοξο-ησυχαστή η «έξω» σοφία ως προς την Θεογνωσία είναι μέγεθος αδιάφορο. Γι’ αυτό η θέωση είναι υπόθεση κοινή εγγραμμάτων και αγραμμάτων (π.χ. Μ. Βασίλειος-Μ. Αντώνιος).
[Επεξεργασία] Εξέλιξη της υπόθεσης

Τρεις μεγάλες τοπικές σύνοδοι που έγιναν στην Κωνσταντινούπολη τα έτη 1341, 1347 και 1351 επεκύρωσαν τις Θέσεις του Παλαμά ως ορθόδοξες, δικαιώνοντας τους ησυχαστές. Παράλληλα καταδίκασαν τον Βαρλαάμ και τους οπαδούς του, το μοναχό Γρηγόριο Ακίνδυνο και τον φιλόσοφο Νικηφόρο Γρηγορά. Όμως, λόγω της ταραγμένης πολιτικής κατάστασης, ο πατριάρχης Ιωάννης Καλέκας δίωξε τον Γρηγόριο ο οποίος συνελήφθη, κλείστηκε διαδοχικά σε μοναστήρια και τέλος φυλακίστηκε στις φυλακές των ανακτόρων (1343), όπου παρέμεινε έγκλειστος για 4 χρόνια[1]. Το 1347 δικαιώθηκε οριστικά και εξελέγη Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης.

Advertisements

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 26-28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ


  • Ο ΟΣΙΟΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ επίσκοπος Γάζης
  • Η ΑΓΙΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ή Σαμαρείτιδα, Μεγαλομάρτυς
  • Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ «ο φαρμακός»
  • Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ο Κάλφας, νεομάρτυρας
  • ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΑΝΑΤΟΛΗ, ΦΩΤΩ, ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, ΚΥΡΙΑΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΙΔΑ
  • ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΦΩΤΕΙΝΟΣ, ΙΩΣΗΣ, ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟΣ ο δούκας, ΒΙΚΤΩΡ και ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ
  • Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ο Κατοπινός
  • ΜΝΗΜΗ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ του Χρυσοστόμου σε Πρεσβύτερο
Αναλυτικά
Ο ΟΣΙΟΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ επίσκοπος Γάζης
Καταγόταν από τη Θεσσαλονίκη. Μετά την αξιόλογη κατάρτησή του στα περίφημα Μοναστήρια της Αιγύπτου και της Παλαιστίνης, χειροτονήθηκε Επίσκοπος Γάζης. Το έργο του, όμως, έβρισκε δυσκολίες από τις αντιδράσεις των ειδωλολατρών και των αιρετικών, πού χρησιμοποιούσαν εναντίον των χριστιανών και τα όργανα της εξουσίας. ο Πορφύριος, με την αποφασιστικότητα, πού διέκρινε τους μεγάλους επισκόπους της εποχής εκείνης, άφησε μια μέρα τη Γάζα και πήγε στην Κων/πολη. Εκεί τον υποδέχτηκε εγκάρδια ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, πού υποστήριξε τα αιτήματα του στη βασίλισσα Ευδοξία και τον Αρκάδιο. Ο Πορφύριος επέστρεψε με πλήρη επιτυχία. Με βασιλικό διάταγμα, περιώριζε την είδωλολατρεία στη Γάζα και διέλυε την επιρροή των αιρετικών. Έφερε ακόμα και δωρεά βασιλική, με την οποία ανήγειρε μεγάλη εκκλησία βυζαντινού ρυθμού.

Απολυτίκιο. Ήχος δ’. ο υψωθείς εν τω Σταυρω.
Πορφυραυγέσιν αρετών λαμπηδόσι, καταλαμπρύνας σεαυτόν’Ιεράρχα, καθάπερ φως έξέλαμψας Πορφύριε σοφέ’ λόγοις γάρ και θαύμασιν, αληθώς διαπρέψας, πασιν έβεβαίωσας, ευσέβειας την χάριν και νυν Χριστώ άΰλως λειτουργών, υπέρ του κόσμου, μη παύση δεόμενος.

Η ΑΓΙΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ή Σαμαρείτιδα, Μεγαλομάρτ
υς
Τις πρώτες πληροφορίες για την Αγία αυτή βρίσκουμε στο Δ’ κεφάλαιο του κατά’ Ιωάννην Ευαγγελίου. Ήταν κάτοικος της Σαμαρειτικής πόλης Συχάρ. Κάθε μεσημέρι πήγαινε έξω από την πόλη, στο πηγάδι το λεγόμενο του Ιακώβ, και γέμιζε τη στάμνα της. Εκεί μια μέρα συνάντησε τον Ιησού, πού φανέρωσε όλα τα ιδιαίτερα της. Σ’ αυτήν, επίσης, είπε ο Κύριος μας τη μεγάλη αλήθεια, ότι Αυτός είναι «το ύδωρ το ζών», δηλαδή ή αστείρευτη πηγή του Αγίου Πνεύματος. Και συνέχισε ο Κύριος: «Το ύδωρ ο δώσω αυτω. γενήσεται εν αύτω πηγή ύδατος αλλομενου εις ζωήν αίώνιον» Το νερό, δηλαδή, πού θα δώσω εγώ στον άνθρωπο πού πιστεύει, λέει ο Κύριος, θα μεταβληθεί μέσα , του σε πηγή νερού, πού δε θα στερεύει. Άλλα θα αναβλύζει και θα τρέχει πάντοτε, για να του παρέχει ζωή αιώνια. Αυτό το «ύδωρ» έδωσε και ο Κύριος μας στη Σαμαρείτιδα. Έτσι, αργότερα βαπτίστηκε χριστιανή μεταξύ των πρώτων γυναικών της Σαμάρειας και ονομάστηκε Φωτεινή. ‘Από τότε (σύμφωνα με την παράδοση) αφιέρωσε τον εαυτό της στη διάδοση του Ευαγγελίου στην Αφρική και στη Ρώμη. Εκεί έλαβε και μαρτυρικό θάνατο από τον Νέρωνα, όταν αυτός έμαθε ότι ή Φωτεινή έκανε χριστιανές τη θυγατέρα του Δομνίνα και μερικές δούλες της. Συγχρόνως με τη Φωτεινή, θανατώνονται και οι δύο γιοι της και οι πέντε αδελφές της.
1. Ευαγγέλιο Ιωάννου, δ’ 1-38.

Απολυτίκιο. Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης.
Την πηγήν δεξαμενή της σοφίας και χάριτος, εκ χειλέων Κυρίου Φωτεινή Ίσαπόστολε, νομίμως ήγωνίοω πανοικεί, και νέμεις φωτισμόν παρά Θεού, τοις προστρέχουσι τη σκέπη σου τη σεπτή, και εύλαβώς βοώσί ΟΟΓ δόξα τω δεδωκότι σοι ίσχύν, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω χορηγούντι δια σου, χάριν ήμίν και έλεος.

Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ «ο φαρμακός»
Ή μνήμη του σημειώνεται στον Κώδικα των Παρισίων 1578. Δεν έχουμε βιογραφικά του στοιχεία, αλλά ο Σωφρόνιος Ευστρατιάδης στο Αγιολόγιο του υποθέτει, ότι ϊσως είναι ο μάγος πού έδωσε στην Αγία Φωτεινή το δηλητήριο και πίστεψε στο Χριστό και στη συνέχεια αποκεφαλίστηκε.

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ο Κάλφας, νεομάρτυρας
Γεννήθηκε και ανατράφηκε στον Γαλατά. Εργαζόταν σαν λεπτουργός κάλφας στο παλάτι του Σουλτάνου και συγχρόνως πρόσφερε τις υπηρεσίες του και σ’ άλλους επίσημους Τούρκους. Κάποτε προσέλαβε στην υπηρεσία του κάποιο τουρκόπουλο, ανεψιό ενός Αγά από την Ανατολή, για να του μάθει την τέχνη. Σε κάποια συζήτηση πού είχε μαζί του, ο Ιωάννης εκφράστηκε όχι καλά για την μουσουλμανική θρησκεία και συγχρόνως εξήρε τη χριστιανική θρησκεία. Το τουρκόπουλο πρόδωσε το αφεντικό του, ότι του έκανε προσηλυτισμό. Όποτε ο Ιωάννης συνελήφθη και οδηγήθηκε δερόμενος στον κριτή, κατηγορούμενος για εξύβριση της μουσουλμανικής θρησκείας. Τότε ανελέητα μαστιγώθηκε και ρίχτηκε στη φυλακή. Παρά τις επίμονες προσπάθειες των Τούρκων ο Ιωάννης ομολογούσε σταθερά τον Χριστό. Με διαταγή του Βεζίρη παραδόθηκε μετά από πολλά βασανιστήρια στον έπαρχο, ο όποιος και τον οδήγησε στον τόπο της εκτέλεσης κοντά στο Δημοπρατήριο, όπου και τον αποκεφάλισε στις 26 Φεβρουαρίου 1575, ήμερα Κυριακή.

ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΑΝΑΤΟΛΗ, ΦΩΤΩ, ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, ΚΥΡΙΑΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΙΔΑ
Ήταν αδελφές της Αγίας Φωτεινής και οι μεν τέσσερις πρώτες μαρτύρησαν δια ξίφους, τη δε πέμπτη ξέσχισαν αφού την έδεσαν σε δύο δένδρα.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΦΩΤΕΙΝΟΣ, ΙΩΣΗΣ, ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟΣ ο δούκας, ΒΙΚΤΩΡ και ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ
ΟΙ δύο πρώτοι ήταν γιοι της Αγίας Φωτεινής. Όλοι μαρτύρησαν δια ξίφους.

Απολυτίκιο. Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης.
Φωτεινήν και Φωτίδα και Φωτώ άνυμνήσωμεν, συν Ανατολή Φωτεινόν τε Ίωσήν θείοις άσμασιν, ομού Κυριακήν Παρασκευήν, τους Μάρτυρας Χριστού περιφανείς· θείαν χάριν γαρ αιτούνται και φωτισμόν, τοις πίστει άνακράζουσι· δόξα τω ένισχύσαντι υμάς, δόξα τω στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι δι’ υμών πάσιν Ίάματα.

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ο Κατοπινός
Ή μνήμη του αναφέρεται μόνο στον Συναξαριστή του Delehaye, χωρίς καμιά άλλη πληροφορία, απλά «μνήμη του αγίου Πατρός ημών Νικολάου του Κατοπινού».

ΜΝΗΜΗ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ του Χρυσοστόμου σε Πρεσβύτερο
(κατά τον Συναξαριστή Delehaye)

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 27ης ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 

Ο ΟΣΙΟΣ ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ο Δεκαπολίτης, ο Ομολογητής -Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΛΑΣΙΟΣ ο μίμος (ηθοποιός)- Ο ΟΣΙΟΣ ΘΑΛΛΕΛΑΙΟΣ -Ο ΟΣΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ -Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΣΙΟΣ ή (Νήσιος) -ΟΙ ΟΣΙΟΙ ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ και ΙΑΚΩΒΟΣ – Ο ΟΣΙΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ ο εν Καισαρεία –  Ο ΑΓΙΟΣ ΗΛΙΑΣ νεομάρτυρας ο ΤραπεζούντιοS- ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΒΟΥΔΑΝΤΙΟΣ (ή Αβούνδιος ή Αβούδιμος), ΚΑΛΑΝΟΣ, ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΑΝΤΙΓΟΝΟΣ, ΦΟΥΡΤΟΥΝΑΤΟΣ, ΜΑΚΑΡΙΟΣ, ΤΙΤΙΑΝΟΣ και ΣΕΒΗΡΙΑΝΟΣ

 

Αναλυτικά

Ο ΟΣΙΟΣ ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ο Δεκαπολίτης, ο Ομολογητής
Έζησε κατά τον όγδοο αιώνα, επί Λέοντος Γ’ του Ίσαύρου. Διακρίθηκε σαν γενναίος της πίστης στρατιώτης και υπέρμαχος. Δεν έθαψε» τον εαυτό του στη μόνωση του κελιού του, άλλ’ από ‘κει ορμώμενος, έδινε τη μάχη στις κρίσιμες περιστάσεις και μέσα στο κοινωνικό στάδιο, πάντα με θάρρος, υπέρτης ορθόδοξης αλήθειας. Ένθαρρυνόμενος, βέβαια, από τη φωνή του Θεού, πού λέει: Άνδρίζου και ίσχυε, μη φόβου μηδέ πτοηθης»1- Δηλαδή, προχωρεί με αποφασιστικότητα σαν γενναίος άνδρας και έχε θάρρος· μη φοβηθείς και μη δειλιάσεις. Προ πάντων ο Προκόπιος διέπρεψε στον έλεγχο κατά των αιρετικών Μονοφυσιτών. Επίσης, υποστήριξε την τιμητική προσκύνηση των εικόνων. Επειδή ο Λέων ο Ίσαυρος ήταν σφοδρός εικονομάχος, προέβη σε διωγμούς και βασανιστήρια εναντίον των φίλων των εικόνων. Σ’ αυτούς τους διωγμούς ο Προκόπιος επισφράγισε τις πεποιθήσεις του υπέρ των εικόνων με τα πολλά του παθήματα. 1. Α’ Παραλειπομένων, κβ’ 13.

Απολυτίκιο. Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης.
Φερωνύμως προκύπτων εν ασκήσει Προκόπιε, ήρθης εκ δυνάμεως Πάτερ, προς αθλήσεως ελλαμψιν Χρίστου γαρ την Εικόνα προσκυνών, Μαρτύρων ανεδείχθης κοινωνός’ μεθ’ ων πρέσβευε παμμάκαρ διαπαντός, υπέρ των έκβοώντων σοι · δόξα τω δεδωκότι σοι ίσχύν, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ένερνούντι δια σου, πασιν Ίάματα.

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΛΑΣΙΟΣ ο μίμος (ηθοποιός)
Αυτός αφού αναπαράστησε το Άγιο Βάπτισμα, βαπτίσθηκε αληθινά, ομολόγησε τον Χριστό και μαρτύρησε δια ξίφους.

Ο ΟΣΙΟΣ ΘΑΛΛΕΛΑΙΟΣ
Καταγόταν από την Κιλικία και ασκήτευε έξω από την πόλη Γάβαλα της Συρίας. Εκεί υπήρχε ειδωλολατρικός ναός, πού συνέρρεαν πολλοί. ο Θαλλέλαιος αυτό το εκμεταλλεύτηκε, εργαζόμενος για τη διαφώτιση και την προσέλκυση στη χριστιανική πίστη πολλών ειδωλολατρών. Ήταν γεμάτος ταπεινοφροσύνη και ποτέ δεν υπερηφανεύτηκε για τα πνευματικά του κατορθώματα. Ήταν όμως και φοβερά πολυμήχανος, προκειμένου να φέρει ψυχές κοντά στο Χριστό. Κάποτε μάλιστα, είχε κατασκευάσει ένα ιδιόρρυθμο κρεμαστό κρεβάτι. Αυτό διαδόθηκε σ’ όλη την περιοχή, με αποτέλεσμα να τον επισκέπτονται πολλοί ειδωλολάτρες. Από ‘κει ψηλά λοιπόν ο Θαλλέλαιος, άρχιζε συζήτηση μαζί τους και έτσι έριχνε τα πνευματικά του δίχτυα, πού έπιαναν πολλές ψυχές και τις έσωζε. Μ’ αυτόν τον τρόπο κατόρθωσε να εκχριστιανίσει μία ολόκληρη πόλη, τα Γά6αλα, και να γίνει πνευματικός της πατέρας με τη χάρη του Ιησού Χριστού.

Ο ΟΣΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ
Ίδρυσε το Γηροκομείο του Άρματίου και απεβίωσε ειρηνικά.

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΣΙΟΣ ή (Νήσιος)
Μαρτύρησε αφού μαστιγώθηκε μέχρι θανάτου με μαστίγια από νεύρα βοδιού.

ΟΙ ΟΣΙΟΙ ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ και ΙΑΚΩΒΟΣ
Και οι δύο αυτοί Όσιοι Πατέρες αγωνίστηκαν ασκητικά στις έρημους της Συρίας, στα χρόνια του επισκόπου Κύρου Θεοδώρητου (393-458). ο Ασκληπιός στην αρχή έζησε σε κοινόβιο, αργότερα συνέχισε τον ασκητικό του αγώνα μόνος του σε έρημητήριο. ο Ιάκωβος, κλεισμένος σ’ ένα μικρό κελί, κοντά στο χωριό Νιμουζά, δεν άναβε καθόλου φως και άνθρωπος δεν τον έβλεπε ποτέ. Αποκρινόταν δια μέσου ενός πλάγιου σκαμμένου τόπου. «Αν και ήταν πάνω από 90 χρονών δεν βγήκε καθόλου από το κελί εκείνο. Έτσι όσια αφού και οι δύο έζησαν, απεβίωσαν ειρηνικά.

Ο ΟΣΙΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ ο εν Καισαρεία
Απεβίωσε ειρηνικά. (Όρισμένοι Συναξαριστές εδώ αναφέρουν δύο Όσιους Τιμοθέους. Όμως, λόγω έλλειψης στοιχείων δεν μπορούμε να πούμε μετά βεβαιότητας ότι είναι δύο διαφορετικοί όσιοι ή ένας, πού είναι και το πιθανότερο).

Ο ΑΓΙΟΣ ΗΛΙΑΣ νεομάρτυρας ο Τραπεζούντιος
Ο νεομάρτυρας αυτός καταγόταν από το χωριό Κρυονέρι της Τραπεζούντας. Συνελήφθη από τους Τούρκους και βασανίστηκε σκληρά. Τελικά τον κρέμασαν στο Μόλο της Τραπεζούντας (Μούμ-χανέ) το 1749. Το άγιο λείψανο του έθαψαν με τιμές οι Χριστιανοί στη Μονή Θεοσκεπάστου.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΒΟΥΔΑΝΤΙΟΣ (ή Αβούνδιος ή Αβούδιμος), ΚΑΛΑΝΟΣ, ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΑΝΤΙΓΟΝΟΣ, ΦΟΥΡΤΟΥΝΑΤΟΣ, ΜΑΚΑΡΙΟΣ, ΤΙΤΙΑΝΟΣ και ΣΕΒΗΡΙΑΝΟΣ
Μαρτύρησαν στη Θεσσαλονίκη επί Διοκλητιανού.

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 28ης ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 

Ο ΟΣΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ο Ομολογητής συναθλητής του Αγίου Προκοπίου του Δεκαπολίτου Ο ΑΓΙΟΣ ΠΡΟΤΕΡΙΟΣ ίερομάρτυρας Αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας Ο ΟΣΙΟΣ ΒΑΡΣΟΣ επίσκοπος Δαμάσκου Ο ΑΓΙΟΣ ΑΒΡΙΚΙΟΣ (ή Αβέρκιος) Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΣΤΏΡ ΟΙ ΟΣΙΕΣ ΜΑΡΑΝΑ ή ΜΑΡΙΑΝΝΑ και ΚΥΡΑ ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΕΞΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ από την Αίγυπτ ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΝΥΜΦΑΣ και ΕΥΒΟΥΛΟΣ οι Απόστολοι Η ΑΓΙΑ ΚΥΡΑΝΝΑ (Η Κυρήνη) ή Νεομάρτυς
Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ του Πσκώφ (Ρώσος). Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ο Παλαμάς Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης 14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ ΚΑΙ Β ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ.

Αναλυτικά
Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ο Παλαμάς Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ο Θαυματουργός
Δεινός θεολόγος και διαπρεπέστατος ρήτορας και φιλόσοφος ο Γρηγόριος, δεν γνωρίζουμε το χρόνο και τον τόπο της γέννησής του. (Ό Σ. Ευστρατιάδης όμως, στο αγιολόγιο του, αναφέρει ότι ο Άγιος Γρηγόριος γεννήθηκε το 1296 στην Κωνσταντινούπολη, από τον Κωνσταντίνο τον Συγκλητικό και την ευσεβέστατη Καλλονή). Ξέρουμε όμως, ότι κατά το πρώτο μισό του 14ου αιώνα ήταν’ στην αυτοκρατορική αυλή της Κων/πολης, απ’ οπού και αποσύρθηκε στο Άγιο Όρος χάρη ησυχότερης ζωής, και αφιερώθηκε στην ηθική του τελειοποίηση και σε διάφορες μελέτες. Όταν όμως ξέσπασε ή περίφημη διχόνοια για τους αγιορείτες Ησυχαστές, κατά των οποίων επετέθη ο μοναχός Βαρλαάμ ο Καλαβρίας, ο Γρηγόριος πήγε στη Θεσ/νίκη και αναδείχτηκε ο ορθόδοξος ηγέτης στη μεγάλη εκείνη θεολογική πάλη. Το ζητούμενο της πάλης αυτής ήταν κυρίως το μεθεκτικόν ή αμέθεκτον της θείας ουσίας. Ο Γρηγόριος, οπλισμένος με μεγάλη πολυμάθεια και ισχυρή κριτική για θέματα αγίων Γραφών, διέκρινε μεταξύ θείας ουσίας άμεθέκτου και θείας ενεργείας μεθεκτής. Και αυτό το στήριξε σύμφωνα με το πνεύμα των Πατέρων και ή Εκκλησία επικύρωσε την ερμηνεία του με τέσσερις Συνόδους. Στην τελευταία, πού έγινε στην Κων/πολη το 1351, ήταν και ο ‘ίδιος ο Παλαμάς. Αλλ’ ο Γρηγόριος έγραψε πολλά και διάφορα θεολογικά έργα, περίπου 60. Αργότερα ο Πατριάρχης Ισίδωρος, τον εξέλεξε αρχικά επίσκοπο Θεσ/νίκης. Λόγω όμως των τότε ζητημάτων, αποχώρησε πρόσκαιρα στη Λήμνο. ‘Αλλά κατόπιν ανέλαβε τα καθήκοντα του. Πέθανε το 1360 και τιμήθηκε αμέσως σαν Άγιος. ο Πατριάρχης Φιλόθεος, έγραψε το 1376 εγκωμιαστικό λόγο στο Γρηγόριο Παλαμά, μαζί και ακολουθία. Και όρισε την εκκλησιαστική μνήμη του στη Β’ Κυριακή της Μ. Τεσσαρακοστής.

Ο ΟΣΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ο Ομολογητής συναθλητής του Αγίου Προκοπίου του Δεκαπολίτου
«Δι΄υπομονής τρέχωμεν τον προκείμενον ημίν αγώνα»1. «Ας τρέχουμε με υπομονή τον αγώνα πού προβάλλει μπροστά μας. Μ’ αυτόν τον τρόπο αγωνίστηκε και ο όσιος Βασίλειος ενάντια στους είκονομάχους, επί Λέοντος Γ’ του Ίσαύρου. Υπήρξε μαθητής και συναθλητής του Αγ. Προκοπίου του Δεκαπολίτου (+ 27 Φεβρουαρίου) σε ποια μονή όμως, μας είναι άγνωστο. Καταδιώχθηκε για την άκαμπτη αντίσταση του και τη θαρραλέα συνηγορία του υπέρ της Ορθοδοξίας. Βασανίστηκε ποικιλοτρόπως και φυλακίστηκε. Μετά το θάνατο του Λέοντα Γ’, του δόθηκε ή ελευθερία του. Τότε επιδόθηκε στη διδασκαλία της πίστης, με όλη τη θέρμη της φιλοχρίστου ψυχής του. Αθλητής του ασκητήριου του, κατάρτιζε πάντοτε πνευματικότερα τον εαυτό του. Μέγας αγωνιστής της Εκκλησίας, στρατευόταν συνεχώς για την ενίσχυση της ορθόδοξης αλήθειας, για τη διαφώτιση των αιρετικών, για τη στερέωση των πιστών και για την μετάνοια των αμαρτωλών. ο θάνατος τον πήρε από το πολύμοχθο αυτό στάδιο, για να τον μεταφέρει στη δόξα και τη μακαριότητα των δικαίων και στεφανηφόρων ψυχών. 1. Προς Εβραίους, ιβ’ 1.

Απολυτίκιο. Ήχος δ . Ταχύ προκατάλαβε.
Βασίλειον δώρημα, της Εκκλησίας Χριστού, έδείχθης Βασίλειε, ως βασιλεύσας παθών, τοις θείοις σου σκάμμασι’ συ γαρ ομολογία, τον σον βίον φαιδρύνας, λάμπεις δι’ αμφοτέρων, ως αστήρ σελασφόρος’ εντεύθεν της ασάλευτου βασιλείας ήξίωσαι.

Ο ΑΓΙΟΣ ΠΡΟΤΕΡΙΟΣ ίερομάρτυρας Αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας
Ηταν άρχιπρεσβύτερος και πατριαρχικός επίτροπος στην Εκκλησία της Αλεξανδρείας, το έτος 450, στα χρόνια των βασιλέων Μαρκιανού και Πουλχερίας. Όταν έγινε ή Δ’ Οικουμενική Σύνοδος στην Κων/πολη (451), συμμετείχε σ’ αυτή και ο Προτέριος, και με τόλμη αγωνίστηκε κατά της πλάνης των μονοφυσιτών. Ή Σύνοδος αυτή καταδίκασε τον μονοφυσίτη Πατριάρχη Αλεξανδρείας Διόσκορο και στο θρόνο ανέβασε τον Προτέριο (452-457). ΟΙ μονοφυσίτες, όμως, κατόρθωσαν να δημιουργήσουν ταραχές στην Αλεξάνδρεια. Με επικεφαλής κάποιον μονοφυσίτη ιερέα Αλεξανδρείας Τιμόθεο τον Αίλουρο, ο οποίος κατάφερε να ξεγελάσει ακόμα και τους μοναχούς και να τους πάρει με το μέρος του, ο μανιασμένος όχλος ανακήρυξε Πατριάρχη αυτόν τον ιερέα. ο Προτέριος για να σωθεί από τη λύσσα των αιρετικών, κρύφτηκε μέσα σε μια μεγάλη κολυμβήθρα του ναού. ΟΙ αιρετικοί όμως τον ανακάλυψαν και μέσα εκεί τον έσφαξαν. Και όλα αυτά έγιναν την Μεγάλη Εβδομάδα, και ο Τιμόθεος ο Αίλουρος τελούσε τις ακολουθίες των Παθών με ματωμένα χέρια. Αργότερα ο Τιμόθεος αυτός καταδικάσθηκε συνοδικά και εξορίστηκε στη Γάγγρα. ο δε Προτέριος ανακηρύχθηκε μέγας Άγιος της «Ορθόδοξης Εκκλησίας. (Ορισμένοι Συναξαριστές περιττώς αναφέρουν την μνήμη του και την 23η Φεβρουαρίου).

Ο ΟΣΙΟΣ ΒΑΡΣΟΣ επίσκοπος Δαμάσκου
Απεβίωσε ειρηνικά.

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΒΡΙΚΙΟΣ (ή Αβέρκιος)
Μαρτύρησε δια ξίφους.

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΣΤΏΡ
Καταγόταν από την Πέργη της Παμφυλίας και διέδιδε θερμά τη χριστιανική πίστη. Τόσο δε τολμηρός ήταν στο έργο του, πού εξακολουθούσε άφοβα να το πράττει και μετά τα διατάγματα του αυτοκράτορα Διοκλητιανοϋ κατά των χριστιανών. ο Διοικητής της Πέργης Ειρήναρχος, τον συνέλαβε και τον έστειλε στον έπαρχο της Παμφυλίας Πόπλιο. Αυτός μάταια προσπάθησε να τον παρασύρει στην άρνηση του Χρίστου. Όταν δε έχασε κάθε ελπίδα, διέταξε τη σταύρωση του. ο Νέστωρ υπέστη το μαρτύριο του με πολλή καρτερία. Και από το σταυρό, ενώ οι πόνοι τον κατακεντούσαν, αυτός υμνούσε το Χριστό. (Τον Νέστορα αυτόν ο Πατμιακός Κώδικας 266 καλεί επίσκοπο).

ΟΙ ΟΣΙΕΣ ΜΑΡΑΝΑ ή ΜΑΡΙΑΝΝΑ και ΚΥΡΑ
Πατρίδα τους ήταν ή Βέρροια (τωρινό Χαλέπιο) της Συρίας και έζησαν στις αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ. Ή καταγωγή τους ήταν επίσημη και ευγενική, ανάλογη δε και ή μόρφωση τους. Αυτές όμως καταφρόνησαν την λαμπρότητα και τα άλλα θέλγητρα της ζωής, και έκτισαν ένα περιτείχισμα έξω από την πόλη οπού εκεί μέσα με αυστηρή άσκηση προόδευαν στις αρετές του Νυμφίου Χριστού. Ή όσια ζωή τους, προσείλκυσε και τις υπηρέτριες τους. Εκεί μέσα πέρασαν απομονωμένες 42 χρόνια. Έπειτα επισκέφθηκαν τους Άγιους Τόπους, κατόπιν το ναό της Αγίας Θέκλας στην Ίσαυρία και επέστρεψαν πολύ ωφελημένες στο ερημητήριό τους. Έτσι με την ενάρετη πολιτεία τους άφοϋ στόλισαν το γένος των γυναικών, και έγιναν παράδειγμα αρετής και άσκησης στις άλλες γυναίκες, παρέδωσαν το πνεύμα τους στον Νυμφίο Χριστό.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΕΞΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ από την Αίγυπτο
Μαρτύρησαν δια ξίφους.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΝΥΜΦΑΣ και ΕΥΒΟΥΛΟΣ οι «Απόστολοι
Γι’ αυτούς αναφέρει ο «Απόστολος Παύλος στις «Επιστολές του, Κολ. δ’ 15 και Β’ Τιμ. δ’ 21. Και οι δύο απεβίωσαν ειρηνικά.

Η ΑΓΙΑ ΚΥΡΑΝΝΑ (Η Κυρήνη) ή Νεομάρτυς
Ή αγία αυτή νύμφη του Χριστού καταγόταν από το χωριό Αθυσσώκα της Θεσσαλονίκης από γονείς ευσεβείς χριστιανούς. Ήταν πολύ όμορφη και ή ζωή της ήταν ενάρετη και φρόνιμη. Κάποιος γενίτσαρος πού ήλθε στο χωριό της Κυράννας να εισπράξει φόρους, την είδε, τη θαύμασε και αποφάσισε να την εξισλαμίσει και να την παντρευτεί. Παρά τις υποσχέσεις και την επιμονή του γενίτσαρου, ή παρθένος αύτη, πού είχε ακέραιο το χριστιανικό της φρόνημα, παρέμεινε ανένδοτη και δεν υπέκυψε στις προτάσεις του άπιστου. Όποτε ο γενίτσαρος αυτός, με τη βοήθεια των συντρόφων του, την άρπαξε και την πήγε στον κριτή της Θεσ/νίκης, ψευδομαρτυρώντας εναντίον της, ότι δήθεν του υποσχέθηκε ν’ αλλάξει την πίστη της και να τον παντρευτεί. Ή Κυράννα με σεμνότητα και χωρίς φόβο είπε, ότι είναι χριστιανή και Νυμφίο της έχει τον Χριστό, τον όποιο ποθεί από τη νεότητα της και είναι έτοιμη για την αγάπη της προς Αυτόν να χύσει και το αίμα της. Οι Τούρκοι, μπροστά στην αμετάθετη γνώμη της Κυράννας, την έριξαν στη φυλακή, όπου ανελέητα και άσπλαχνα την έδερναν για πολλές μέρες. Αυτή, όμως, ακράδαντα ομολογούσε τον Χριστό. Τότε τα βασανιστήρια συνεχίστηκαν, μέχρι πού ή Άγια παρέδωσε το πνεύμα της στις 28 Φεβρουαρίου 1751. Ασματική ακολουθία της συνέγραψε ο Χριστόφορος Προδρομίτης.

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ του Πσκώφ (Ρώσος).

(Δια Χριστόν σαλός).

Η ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ


Ο ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ  
ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗ

Στην επίσημη λειτουργική γλώσσα η ακολουθία αυτή ονομάζεται «Ακάθιστος Ύμνος» ή μονολεκτικά «Ακάθιστος» από την ορθία στάση, που τηρούσαν οι πιστοί καθ’ όλη τη διάρκεια της ψαλμωδίας της. Έτσι και με τα λόγια και με τη στάση του σώματος εκφράζεται η τιμή, η ιδιαίτερη ευλάβεια, η ευχαριστία προς εκείνη, προς την οποία απευθύνουμε τους χαιρετισμούς μας.

Είναι δε η ακολουθία αυτή στη σημερινή λειτουργική μας πράξη εντεταγμένη στο λειτουργικό πλαίσιο της ακολουθίας του μικρού αποδείπνου, όπως ακριβώς τελέσθηκε απόψε. Έτσι γίνεται κάθε Παρασκευή στις τέσσερις πρώτες εβδομάδες των Νηστειών, ακόμα και την Παρασκευή της Ε’ Εβδομάδος, που μετά την τμηματική στις τέσσερις πρώτες εβδομάδες ψαλμωδία του, ανακεφαλαιώνεται ολόκληρος ο ύμνος. Στα μοναστήρια, αλλά και στη σημερινή ενοριακή πράξη και παλαιότερα κατά τα διάφορα Τυπικά, έχουμε και αλλά λειτουργικά πλαίσια για την ψαλμωδία του ύμνου: την ακολουθία του όρθρου, του εσπερινού, της παννυχίδος ή μιας ιδιόρρυθμης Θεομητορικής Κωνσταντινουπολιτικής ακολουθίας, την «πρεσβεία». Σ’ όλες αυτές τις περιπτώσεις σ’ ένα ορισμένο σημείο της κοινής ακολουθίας γίνεται μια παρεμβολή. Ψάλλεται ο κανών της Θεοτόκου και ολόκληρο ή τμηματικά το κοντάκιο και οι οίκοι του Ακάθιστου.

Θα παρατρέξωμε το διαφιλονικούμενο, εξ’ άλλου, θέμα του χρόνου της συντάξεως και του ποιητού του Ακάθιστου. Πολλοί φέρονται ως ποιηταί του: ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο Γεώργιος Πισίδης, οι πατριάρχαι της Κωνσταντινουπόλεως Σέργιος, Γερμανός ο Α΄, ο Ιερός Φώτιος, ο Γεώργιος Νικομήδειας (Σικελιώτης), ποιηταί που έζησαν από τον Ζ΄ μέχρι τον Θ΄ αιώνα. Η παράδοσις παρουσιάζει μεγάλη αστάθεια και οι νεώτεροι μελετηταί, στηριζόμενοι στις λίγες εσωτερικές ενδείξεις που υπάρχουν στο κείμενο, άλλοι προτιμούν τον ένα και άλλοι τον άλλο από τους φερομένους ως ποιητάς του. Ένα ιστορικό γεγονός, με το οποίο συνεδέθη από την παράδοσι η ψαλμωδία του Ακάθιστου, θα μπορούσε να μας προσανατολίση κάπως στην αναζήτησί μας: Η επί του αυτοκράτορος Ηρακλείου πολιορκία και η θαυμαστή σωτηρία της Κωνσταντινουπόλεως την 8η  Αυγούστου του έτους 626. Κατά το Συναξάριο μετά την λύσι της πολιορκίας εψάλη ο ύμνος αυτός στον ναό της Θεοτόκου των Βλαχερνών, ως δοξολογία και ευχαριστία για την σωτηρία, που απεδόθη στην θαυματουργική δύναμι της Θεοτόκου, της προστάτιδας της Πόλεως. Πατριάρχης τότε ήτο ο Σέργιος, που πρωτοστάτησε στους αγώνας για την άμυνα. Εύκολο ήταν να θεωρηθη και ποιητής του ύμνου, αν και ούτε ως υμνογράφος μας είναι γνωστός, ούτε και ορθόδοξος ήτο. Εξ’ άλλου ο ύμνος θα έπρεπε να ήταν παλαιότερος, γιατί αν ήταν γραμμένος για την σωτηρία της Πόλεως δεν θα ήταν δυνατόν παρά ρητώς να κάμνη λόγο γι’ αυτήν και όχι να αναφέρεται σε άλλα θέματα, όπως θα ιδούμε πιο κάτω. Η ψαλμωδία όμως του Ακάθιστου συνδέεται από τις ιστορικές πηγές και με άλλα παρόμοια γεγονότα: τις πολιορκίες και την σωτηρία της Κωνσταντινουπόλεως επί Κωνσταντίνου του Πωγωνάτου (673), επί Λέοντος του Ισαύρου (717-718) και επί Μιχαήλ Γ΄ (860).

Όποιος όμως και αν ήταν ο ποιητής και με οποιοδήποτε ιστορικό γεγονός από τα ανωτέρω και αν συνεδέθη πρωταρχικά, ένα είναι το αναμφισβήτητο στοιχείο, που μας δίδουν οι σχετικές πηγές, ότι ο ύμνος εψάλλετο ως ευχαριστήριος ωδή προς την υπέρμαχο στρατηγό του Βυζαντινού κράτους κατά τις ευχαριστήριες παννυχίδες που ετελούντο εις ανάμνησιν των ανωτέρω γεγονότων. Κατά την παρατήρησι του συναξαριστού ο ύμνος λέγεται «Ακάθιστος», γιατί τότε κατά την σωτηρία της Πόλεως και έκτοτε μέχρι σήμερα, όταν οι, οίκοι του ύμνου αυτού εψάλλοντο, «ορθοί πάντες» τους ήκουαν εις ένδειξιν ευχαριστίας προς την Θεοτόκο, ενώ στους οίκους των άλλων κοντακίων «εξ έθους» εκάθηντο.

Γιατί όμως ψάλλεται κατά την Μεγάλη Τεσσαρακοστή; Οι λύσεις των ανωτέρω πολιορκιών δεν συνέπεσαν κατ’ αυτήν. Στις 8 Αυγούστου ελύθη η πολιορκία επί Ηρακλείου, τον Σεπτέμβριο η επί Πωγωνάτου, στις 16 Αυγούστου εωρτάζετο η ανάμνησις της σωτηρίας της Πόλεως επί Λέοντος Ισαύρου και στις 18 Ιουνίου ελύθη η πολιορκία επί Μιχαήλ του Γ΄. Με την Μεγάλη Τεσσαρακοστή συνεδέθη προφανώς εξ αιτίας ενός άλλου καθαρώς λειτουργικού λόγου: Μέσα στην περίοδο της Νηστείας εμπίπτει πάντοτε η μεγάλη εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Είναι η μόνη μεγάλη εορτή, που λόγω του πένθιμου χαρακτήρας της Τεσσαρακοστής, στερείται προεορτίων και μεθεόρτων. Αυτήν ακριβώς την έλλειψη έρχεται να κάλυψη η ψαλμωδία του Ακάθιστου, τμηματικώς κατά τα απόδειπνα των Παρασκευών και ολόκληρος κατά το Σάββατο της Ε΄ εβδομάδος. Το βράδυ της Παρασκευής ανήκει λειτουργικούς στο Σάββατο, ήμερα που μαζί με την Κυριακή είναι οι μόνες ήμερες των εβδομάδων των Νηστειών, κατά τις οποίες επιτρέπεται ο εορτασμός χαρμόσυνων γεγονότων, και στις όποιες, καθώς είδαμε, μετατίθενται οι εορτές της εβδομάδος. Καθ’ ωρισμένα Τυπικά ο Ακάθιστος εψάλλετο πέντε ήμερες προ της εορτής του Ευαγγελισμού και κατ’ άλλα τον όρθρο της ημέρας της εορτής. Ο Ακάθιστος ύμνος είναι το κοντάκιο του Ευαγγελισμού, ο ύμνος της σαρκώσεως του Λόγου του Θεού.

Όταν ο Ακάθιστος συνεδέθη με τα ιστορικά γεγονότα, που αναφέραμε, τότε συνετέθη νέο ειδικό προοίμιο, γεμάτο δοξολογία και ικεσία, το τόσο γνωστό «Τη ύπερμάχω». Στην υπέρμαχο στρατηγό, η πόλις της Θεοτόκου, που λυτρώθηκε χάρι σ’ αυτήν από τα δεινά, αναγράφει τα νικητήρια και παρακαλεί αυτήν που έχει την ακαταμάχητη δύναμι να την ελευθερώνη από τους ποικίλους κινδύνους για να την δοξολογή κράζοντας το: «Χαίρε, νύμφη ανύμφευτε». Ο ύμνος ψάλλεται και πάλι σε ήχο πλ. δ΄.

«Τη υπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια,
ως λυτρωθείσα των δεινών, ευχαριστήρια
αναγράφω σοι η Πόλις σου, Θεοτόκε·
αλλ’ ως έχουσα το κράτος απροσμάχητον,
εκ παντοίων με κινδύνων ελευθέρωσον,
ίνα κράζω σοι·
Χαίρε, νύμφη ανύμφευτε».

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 25ης ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ


 Ο ΑΓΙΟΣ ΤΑΡΑΣΙΟΣ Αρχιεπίσκοπος Κων/πολης – Ο ΑΓΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ πού μαρτύρησε στη Δριζίπαρο της Θράκης –  Ο ΑΓΙΟΣ ΡΗΓΙΝΟΣ Ιερομάρτυρας επίσκοπος Σκοπέλου – Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ – Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ο δια Χριστόν σαλός-  Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΕΛΛΟΣ επίσκοπος Απαμείας της Κύπρου –  ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

 Αναλυτικά

 Ο ΑΓΙΟΣ ΤΑΡΑΣΙΟΣ Αρχιεπίσκοπος Κων/πολης
Γεννήθηκε, ανατράφηκε και εκπαιδεύτηκε στην Κωνσταντινούπολη από γονείς ευσεβείς, του Γεωργίου, κριτού και πατρικίου και της Εύκρατίας. Λόγω της μεγάλης μορφώσεως του, ανέβηκε στο αξίωμα του πρωτοασηκρίτου. Στις 25 Δεκεμβρίου του 784, όταν χήρεψε ο πατριαρχικός θρόνος της Κων/πολης, εξελέγη με σύμφωνη γνώμη λαού, συγκλήτου, κλήρου και βασιλείας, ο από τις λαϊκές τάξεις Ταράσιος (διαδέχθηκε τον πατριάρχη Παύλο τον Δ’). Ήταν άνθρωπος με πολλά έκτακτα προσόντα και μεγάλο αξίωμα. Από τη θέση αυτή, έδειξε μεγάλη σύνεση και μετριοπάθεια. Πρωταγωνίστησε στην 7η Οικουμενική σύνοδο στη Νίκαια, υπέρ της αναστήλωσης των εικόνων. «Ας παραθέσουμε, όμως, τι λέει μεταξύ άλλων για τον Ταράσιο, ο Ιστορικός Κ. Παπαρρηγόπουλος: «Την 25η Φεβρουαρίου 806 πέθανε ο Πατριάρχης Ταράσιος, αφού επί 21 χρόνια ποίμανε την Εκκλησία μετά πάσης μετριοπάθειας και συνέσεως. Ό Πατριάρχης Ταράσιος συνέπραξε μεν με πολύ ζήλο στην αναστήλωση των εικόνων, αλλά φρόντισε με τον όρο της 7ης Οικ. Συνόδου, ή προσκύνηση να αποβάλει, όσο γίνεται, κάθε χαρακτήρα λατρείας ασυμβίβαστης στο αληθινό πνεύμα της χριστιανικής πίστεως. Θεώρησε μεν πρέπον να επαναλάβει ή Ανατολική Εκκλησία τις σχέσεις της με τον αρχιερέα της Ρώμης, αλλά όσο κανείς άλλος αγωνίστηκε να περιορίσει τις αξιώσεις του αρχιερέα αυτού. Τέλος εγκατέλειψε και αυτήν την Ειρήνη, όταν είδε ότι από πολιτικής το κράτος κινδύνευε. Ή στέρηση τέτοιου Πατριάρχη κατετάραξε τον βασιλιά Νικηφόρο και όλους όσους εκτιμούσαν τις μεγάλες χριστιανικές και πολιτικές αρετές του ανδρός». Ετάφη σε Μονή του Βοσπόρου, πού έκτισε ο ίδιος.

Απολυτίκιο. Ήχος γ’. Την ωραιότητα.
Βίου όρθότητι, καλλωπιζόμενος, φωστήρ ύπέρλαμπρος, ώφθης του Πνεύματος, και την Εικόνα του Χρίστου, Συνόδω εν τη Έβδομη, προσκυνείν έκήρυξας, όρθοδόξως μακάριε, στύλος και έδραίωμα, Εκκλησίας γενόμενος· διό τους σους αγώνας γεραίρει, Πάτερ ‘Ιεράρχα Ταράσιε.

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ πού μαρτύρησε στη Δριζίπαρο της Θράκης
Έζησε στις αρχές του 4ου αιώνα και καταγόταν από την Καρθαγένη. Κατά τον διωγμό πού κίνησε ο Διοκλητιανός, συνελήφθη και βασανίστηκε στη Μαρκιανούπολη (αρχαία πόλη της Θράκης) και κατόπιν αποκεφαλίστηκε στη Δριζίπαρο, επίσης  πόλη της Θράκης.

Ο ΑΓΙΟΣ ΡΗΓΙΝΟΣ Ιερομάρτυρας επίσκοπος Σκοπέλου Ο Λεβαδεύς
Ό Άγιος αυτός καταγόταν από την Ελλάδα, από γονείς ευσεβείς. Λόγω της ενάρετου ζωής του, έγινε επίσκοπος Σκοπέλου. Όμως, όπως είναι γνωστό και μετά την Α’ Οικουμενική Σύνοδο πού έγινε στη Νίκαια, ή καταδικασθείσα άπ’ αυτή αίρεση του Αρείου, εξακολουθούσε να έχει πολλούς οπαδούς. Σ’ αυτή λοιπόν την πάλη πού εξακολουθούσε, συμμετείχε με πολλή θερμότητα υπέρ της Ορθοδοξίας ο Ρηγινος, πού πήρε μέρος και στη Σύνοδο του 347, επί αυτοκρατόρων Κωνσταντίου και Κώνσταντος, και ή οποία Σύνοδος δέχθηκε τα δόγματα του Συμβόλου της Νικαιας. Επί Ιουλιανού του παραβάτου όμως, ή Εκκλησία διέτρεξε κρισιμότατη περίοδο. Ό ασεβής αυτός αυτοκράτορας, αφού στην αρχή υποκριτικά έκανε τον ανεξίθρησκο, κατόπιν καταδίωξε σκληρά τους ορθοδόξους επισκόπους, ζητώντας να διαλύσει την Εκκλησία και να επιβάλει την πλάνη της ειδωλολατρίας. Αυτή την εποχή λοιπόν και ο Ρηγίνος υπέστη μαρτυρικό θάνατο. Το άγιο λείψανο του ‘ιερομάρτυρα Ρηγίνου μετακομίστηκε στην Κύπρο. Από εκεί δε, κάποιο μέρος άπ’ αυτό μετέφεραν στην Σκόπελο, όπου το εναπόθεσαν στο μοναστήρι του αγίου Ιωάννου του Προδρόμου.

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
Μαρτύρησε αφού τον άπλωσαν επάνω σε πυρωμένη σχάρα.

Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ο δια Χριστόν σαλός

Απεβίωσε ειρηνικά.

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΕΛΛΟΣ επίσκοπος Άπαμείας της Κύπρου

Απεβίωσε ειρηνικά. Υπάρχει όμως αμφιβολία αν πράγματι υπήρξε αυτός ο επίσκοπος και αυτή ή πόλη στην Κύπρο. Ίσως συγχέεται μ’ αυτόν της Άπαμείας της Συρίας (14 Αυγούστου).

ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ
Στόν Παρισινό Κώδικα 1578 κατά την 25η Φεβρουαρίου σημειώνεται: «τη αυτή ήμερα ή εν Κυρίω πάσχα κατά την Γ’ Κυριακήν των Νηστειών προσκύνησις του Τιμίου Σταυρού».

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 24ης ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ



Η Α και Β ΕΥΡΕΣΙΣ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ –  Ο ΑΓΙΟΣ BOISIL  (Σκωτσέζος). –  Ο ΑΓΙΟΣ ETHELBERT (Αγγλος).

Αναλυτικά

 Η Α και Β ΕΥΡΕΣΙΣ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ
Ή πρώτη εύρεση έγινε στη Μαχαιρούντα, γύρω από το χώρο πού ήταν το ανάκτορο του Ηρώδη. Αφού ή Ήρωδιάς πήρε την αποτρόπαια ευχαρίστηση, να δει επί πινάκι την αιμόφυρτη κεφαλή του γενναίου προμάχου της ηθικής και της αλήθειας, διέταξε να την θάψουν σ’ ένα μέρος εκεί κοντά, το όποιο πήγαινε και καταπατούσε από καιρό σε καιρό, για να ικανοποιεί το άσβεστο πάντοτε μίσος της. Στον τόπο εκείνο έμεινε θαμμένη, ώσπου την ανακάλυψαν δύο μοναχοί από την Ανατολή, στους οποίους επανειλημμένα φάνηκε σε όνειρο ο Πρόδρομος. Μετά το θάνατο των μοναχών αυτών, από χέρι σε χέρι χάθηκε. Βρέθηκε όμως πάλι, επί αυτοκράτορα Ούαλεντινιανοϋ. Όπως βλέπουμε, των επιφανών ανθρώπων του μηνύματος του Ευαγγελίου, όχι μόνο οι ψυχές δεν χάνονται και πηγαίνουν εκεί πού ή ουράνια δόξα τις καλεί, αλλά ο Κύριος μας, ούτε τα κόκαλα των σωμάτων τους δεν αφήνει να χαθούν. Διότι με την αγία τους ζωή, αγίασαν ακόμα και αυτή την ύλη του σώματος, πού πρέπει να είναι το καθαρότατο δοχείο της ψυχής.

Απολυτίκιο. Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Εκ γης άνατείλασα, ή του Προδρόμου Κεφαλή, ακτίνας αφίησι, της αφθαρσίας πιστοίς των ιάσεων άνωθεν συναθροίζει, την πληθύν των Αγγέλων, κάτωθεν συγκαλείται, των ανθρώπων τα γένη, όμόφωνον άναπέμψαι, δόξαν Χριστώ τω Θεώ.

Ο ΑΓΙΟΣ BOISIL  (Σκωτσέζος).
Λεπτομέρειες για τη ζωή αυτού του αγίου της ορθοδοξίας, μπορεί να βρει ο αναγνώστης στο βιβλίο «ΟΙ Άγιοι των Βρεττανικών Νήσων», του Χριστόφορου Κων. Κομμοδάτου, επισκόπου Τελμησσού, Αθήναι 1985.

Ο ΑΓΙΟΣ ETHELBERT (Αγγλος).
Λεπτομέρειες για τη ζωή αυτού του αγίου της ορθοδοξίας, μπορεί να βρει ο αναγνώστης στο βιβλίο «Οι Άγιοι των Βρεττανικών Νήσων», του Χριστόφορου Κων. Κομμοδάτου, επισκόπου Τελμησσού, Αθήναι 1985

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 23ης ΦEΒΡΟΥΑΡΙΟΥ


Ο ΑΓΙΟΣ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ επίσκοπος Σμύρνης – ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΜΩΫΣΗΣ, ΑΝΤΙΟΧΟΣ και ΑΝΤΩΝΙΟΣ (ή Άντωνίνος)-ΟΙ ΟΣΙΟΙ ΖΕΒΙΝΑΣ, ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ, ΜΩΫΣΗΣ και ΔΑΜΙΑΝΟΣ- Η ΑΓΙΑ ΓΟΡΓΟΝΙΑ αδελφή Γρηγορίου Θεολόγου – ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΚΛΗΜΗΣ και ΑΝΤΩΝΙΟΣ- Η ΑΓΙΑ ΘΕΗ – Ο ΟΣΙΟΣ ΔΑΜΙΑΝΟΣ ο Έσφιγμενίτης-Ο ΟΣΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ο θεριστής (+ 11ος αι.).-Ο ΟΣΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ο Ακοίμητος (+ 430).

Αναλυτικά

Ο ΑΓΙΟΣ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ επίσκοπος Σμύρνης
Γεννήθηκε 60 χρόνια περίπου μετά το Χριστό. Στον 20ό χρόνο της ηλικίας του έγινε χριστιανός. Όπως γράφει ο μαθητής του Ειρηναίος, ο Πολύκαρπος ήταν στολισμένος με μεγάλη σωφροσύνη, αυστηρότητα ηθών και ολόψυχη αφοσίωση στη διδασκαλία του θείου λόγου. Τα προτερήματα του αυτά και ή γενναιοψυχία του, τον έκαναν πολύ αγαπητό στον ευαγγελιστή Ιωάννη, πού αργότερα τον ανέδειξε επίσκοπο Σμύρνης. Στο αξίωμα αυτό, επιτελούσε τα καθήκοντα του με ζήλο καθαρά αποστολικό. Αναδείχθηκε ο διδάσκαλος, ο πατήρ, ο ποιμήν, ο φρουρός. Όταν άρχισαν οι διωγμοί κατά των χριστιανών, επί αυτοκράτορα Αντωνίου Πίου, ο ανθύπατος της Μ. Ασίας Στάτιος Κοδράτος, μετά από μανιώδη απαίτηση του ειδωλολατρικού όχλου, συνέλαβε τον Πολύκαρπο και τον διέταξε να βλασφημήσει δημόσια το Χριστό. ο γέροντας επίσκοπος απάντησε: «Επί 86 χρόνια Τον υπηρετώ, χωρίς καθόλου να με αδικήσει. Και πώς μπορώ τώρα να βλασφημήσω τον Βασιλέα και Σωτήρα μου;» Αμέσως τότε, τον έριξαν στη φωτιά να καεί ζωντανός. Άλλ’ ή φωτιά τον αφήνει ανέγγιχτο! Τότε, ένας δήμιος τον χτυπά με το ξίφος του και τον θανατώνει. Έτσι στις 23 Φεβρουαρίου του 167, ο μέγας αθλητής της πίστης τερματίζει τη ζωή του. Στο πρόσωπο του, βέβαια, εφαρμόστηκε πλήρως ο λόγος του Θεού στην Αποκάλυψη: «Μηδέν φόβου, ά μέλλεις παθεϊν… Γίνου πιστός άχρι θανάτου και δώσω σοι τον στέφανον της ζωής»1. Δηλαδή, μη φοβάσαι γι’ αυτά πού πρόκειται να πάθεις. Φρόντιζε να είσαι πιστός μέχρι θανάτου και εγώ θα σου δώσω το στεφάνι της αιώνιας ζωής.
1. Αποκάλυψη Ιωάννου, 6ΊΟ.

Απολυτίκιο. Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Την κλήσιν τοις έρνοις σου, έπισφραγίσας σοφέ, έλαια κατάκαρπος, ώφθης εν οίκω Θεού, Πολύκαρπε ένδοξε· συ γαρ ως Ιεράρχης, και στερρός Αθλοφόρος, τρέφεις την Έκκλησίαν, λογική εύκαρπία, πρεσβεύων Ίερομάρτυς, υπέρ των ψυχών ημών.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΜΩΫΣΗΣ, ΑΝΤΙΟΧΟΣ και ΑΝΤΩΝΙΟΣ (ή Άντωνίνος)
Άπ’ αυτούς ο Ιωάννης, υπήρξε μαθητής του όσ. Λιμναίου (22 Φεβρουαρίου). Διακρίθηκαν και οι τέσσερις για την έγκράτεια και την πνευματικότητα, πού έδειξαν στην ασκητική ζωή τους. Δεν υπήρξαν μόνο ακτήμονες, ήρωες της αγρυπνίας και αθλητές της προσευχής- αλλά έλαμψαν και για την πραότητα τους, τη μετριοπάθεια, την επιείκεια, τη γλυκύτητα της ομιλίας και την ηπιότητα της συμπεριφοράς τους. Ή ερημική ζωή μέσα στη φύση, δεν τους έκανε σκληρούς αλλά τους εξευγένιζε. Έτσι έτρεφαν την πίστη τους και ενίσχυαν την αγάπη τους. Άλλα και σε διάφορες ευκαιρίες, είτε προς άλλους μοναχούς είτε προς τον κόσμο, έδειξαν ειλικρινή αδελφική αγάπη, διότι είχαν εννοήσει καλά το λόγο του Ευαγγελίου, ότι δηλαδή ή αγάπη προς τον Θεό μένει διεστραμμένη και ανώφελη, όπου νεκρώνεται και δεν ανθεί ή αγάπη προς τον πλησίον.

ΟΙ ΟΣΙΟΙ ΖΕΒΙΝΑΣ, ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ, ΜΩΫΣΗΣ και ΔΑΜΙΑΝΟΣ
Τους βίους τους συνέγραψε ο Κύρου Θεοδώρητος στη Φιλόθεο Ιστορία του. Αναφέρεται ότι ήταν από τη Συρία και ο μεν Ζεβινάς κατασκεύασε ένα κελί σε κάποιο όρος, και εκεί υπέβαλλε τον εαυτό του μέχρι τα βαθιά γεράματα του σε ασκητικούς αγώνες. Μαζί δε μ’ αυτόν, ήταν και οι μαθητές του Πολυχρόνιος, Μωϋσής και Δαμιανός. ‘Αφού όλοι πέρασαν τη ζωή τους με ακατάπαυστες προσευχές και νηστείες, απεβίωσαν ειρηνικά.

Η ΑΓΙΑ ΓΟΡΓΟΝΙΑ αδελφή Γρηγορίου Θεολόγου
Ήταν νεότερη αδελφή του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου και κόρη της ευσεβέστατης Νόννας και του επισκόπου Ναζιανζού Γρηγορίου. Αφού ανατράφηκε με ευσέβεια, αναδείχτηκε ισάξια στην αρετή προς τους γονείς και τους αδελφούς της Γρηγόριο τον Θεολόγο και Καισάριο τον ιατρό. ο δε αδελφός της Γρηγόριος ο Θεολόγος γράφει, μεταξύ άλλων, γι’ αυτή: «Σαν νοικοκυρά, σαν σύζυγος, σαν μητέρα, υπήρξε ανώτερη από την ενάρετη γυναίκα, πού τον τύπο περιγράφει το τελευταίο κεφάλαιο των Παροιμιών του Σολομώντος. Ήταν οξύτατη διάνοια, γνώριζε τις Γραφές, δίδασκε και έπραττε σύμφωνα με τις θείες εντολές. Ήταν ιλαρή και σεμνή, κόσμια, συνετή, ήρεμη, κυρίαρχη της γλώσσας της και της ακοής της, και ή χριστιανική τελειότητα της ήταν γεμάτη ταπεινοφροσύνη. Αγαπούσε την προσευχή, την ψαλμωδία, τις κοινές και τόσο κατανυκτικές των χρόνων εκείνων αγρυπνίες. Όλη της ή ζωή υπήρξε κάθαρση και τελείωση». Μια αρρώστια την έστειλε πρόωρα στις αιώνιες Μονές.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΚΛΗΜΗΣ και ΑΝΤΩΝΙΟΣ
Μαρτύρησαν δια ξίφους. (Ό δε Αντώνιος, ίσως είναι ο ίδιος μ’ αυτόν της 25ης Φεβρουαρίου).

Η ΑΓΙΑ ΘΕΗ
Μαρτύρησε δια ξίφους.

Ο ΟΣΙΟΣ ΔΑΜΙΑΝΟΣ ο Έσφιγμενίτης
Πότε και που γεννήθηκε δεν γνωρίζουμε. ο βίος του σώζεται σε νεότερο χειρόγραφο της Ί. Μονής Έσφιγμένου. Σύμφωνα με προφορική παράδοση, ο όσιος Δαμιανός από νεαρός ακόμα, έκγατέλειψε τα εγκόσμια και έγινε μοναχός στη Μονή Έσφιγμένου του Αγίου Όρους. Ήταν τύπος και παράδειγμα μονάχου στους εκεί μοναχούς. Μετά από άδεια του ηγουμένου της Μονής, για περισσότερη άσκηση, αποσύρθηκε στο απέναντι από το κοινόβιο όρος, της Σαμάρειας όπως το έλεγαν. Κάποτε πήγε σε κάποιο φίλο του μοναχό, αλλά δεν τον βρήκε στο κελί του και κάθισε και τον περίμενε μέχρι το βράδυ πού ήλθε. Αφού συζήτησαν μαζί, ξεκίνησε να φύγει. Ή ώρα όμως ήταν περασμένη και έξω είχε αρχίσει καταρρακτώδης βροχή. Άλλ’ επειδή ο Γέροντας του του είπε να μη κοιμάται ποτέ έξω από το καλύβι του, ο Όσιος έκανε τέλεια υπακοή και κάτω άπ’ αυτές τις αντίξοες καιρικές συνθήκες ξεκίνησε για το κελί του. Σέ κάποια στιγμή όμως χάθηκε και δεν μπορούσε να κάνει βήμα μπροστά από την νεροποντή. Ή φωνή του αμέσως υψώθηκε προς τον Θεό και είπε: «Κύριε σώσε με, χάνομαι». και το θαύμα έγινε. Βρέθηκε χωρίς να το καταλάβει μπροστά στο κελί του. Έτσι θεάρεστα αφού έζησε απεβίωσε ειρηνικά το 1280 και για 40 μέρες μετά την κοίμηση του, έβγαινε από τον τάφο του θαυμάσια ευωδιά μύρου, πού οι Πατέρες στο μοναστήρι του Έσφιγμένου την καταλάβαιναν από ένα μίλι μακριά και δόξαζαν τον Θεό.
(Από ορισμένους Συναξαριστές, περιττώς αναφέρεται την ήμερα αυτή και ή μνήμη του Οσιομάρτυρα Δαμιανού (1568), πού ή κυρίως μνήμη του εορτάζεται την 14η Φεβρουαρίου).

Ο ΟΣΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ο θεριστής (+ 11ος αι.).

Ο ΟΣΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ο Ακοίμητος (+ 430).

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 22ας ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ


ΕΥΡΕΣΙΣ ΤΩΝ ΕΝ ΤΟΙΣ ΕΥΓΕΝΙΟΥ ΑΓΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΝΙΑΣ – Ο ΟΣΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ο Ομολογητής της Μονής Παυλοπετρίου- Η ΑΓΙΑ ΑΝΘΟΥΣΑ και οι δώδεκα υπηρέτες της-  ΟΙ ΟΣΙΟΙ ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ και ΛΙΜΝΑΙΟΣ- Ο ΟΣΙΟΣ ΒΑΡΑΔΑΤΗΣ- Ο ΑΓΙΟΣ ΤΕΛΕΣΦΟΡΟΣ επίσκοπος Ρώμης- Ο ΑΓΙΟΣ ΒΛΑΣΙΟΣ Επίσκοπος – Ο ΑΓΙΟΣ ΑΡΙΣΤΩΝ (ή Άριστος ή Άριστίων) –  Η ΑΓΙΑ ΘΕΟΚΤΙΣΤΗ του Βορονέζ, ή νεομάρτυς (Ρωσίδα)

 Αναλυτικά

ΕΥΡΕΣΙΣ ΤΩΝ ΕΝ ΤΟΙΣ ΕΥΓΕΝΙΟΥ ΑΓΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΝΙΑΣ
Όταν ο αγιότατος Πατριάρχης Θωμάς ήταν στο θρόνο της Κωνσταντινούπολης (607-610), βρέθηκαν τα τίμια λείψανα μερικών αγίων μαρτύρων, κρυμμένα κάτω από τη γη. Αμέσως έγινε ή ανακομιδή τους με ευλάβεια και σεβασμό, και με συνοδεία πολύ λάου. Κατά τη διάρκεια της ανακομιδής, πολλές και διάφορες ασθένειες θεραπεύτηκαν. ‘Αφού δε πέρασαν πολλά χρόνια, ο Θεός αποκάλυψε σ’ ένα άνθρωπο κληρικό και καλλιγράφο, το Νικόλαο, ότι στον ίδιο τόπο εκείνο τον καλούμενο Ευγενίου, βρίσκονται κρυμμένα και τα άγια λείψανα των Αποστόλων Ανδρόνικου και Ίουνίας, τους οποίους αναφέρει ο απ. Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή του, ως έξης: «‘Ασπάσασθε ‘Ανδρόνικον και Ίουνίαν τους συγγενείς μου και συναιχμαλώτους μου, οίτινες είσιν επίσημοι εν τοις άποστόλοις, οι και προ εμού γεγόνασιν εν Χριστώ» (Ρωμ. ιοτ’ 7).

Απολυτίκιο. Ήχος α’. Τον τάφον σου Σωτήρ.
Ως ρόδα νοητά, και χαρίτων ταμεία, έφάνησαν εκ γης, τα σεπτά υμών σκηνή, πανένδοξοι Μάρτυρες, Εκκλησίας έδραίωμα, διαπνέοντα, των Ίαμάτων την χάριν, και παρέχοντα, όσμήν ζωής τοις εκ πόθου, υμάς μακαρίζουσι.

Ο ΟΣΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ο Ομολογητής της Μονής Παυλοπετρίου
Ό Όσιος αυτός Πατέρας, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη από ευλαβείς και πολύ πλούσιους γονείς. Επειδή όμως από νεαρή ηλικία υπήρξε ευλαβής, θέλησε να ντυθεί το μοναχικό σχήμα. Πήγε λοιπόν στη Μονή Παυλοπετρίου, πού βρίσκεται στον κόλπο της Νικομήδειας, και εκεί έγινε Μοναχός. Τόσο δε προόδευσε στις αρετές και τόσο  διαδόθηκε ή φήμη του, ώστε έγινε γνωστός και στους βασιλείς. Συνδέθηκε μάλιστα και με τους οσίους Θεόδωρο τον Στουδίτη και Ιωάννη της Μονής Καθαρών, με τους οποίους συνεργάστηκε για την αναστήλωση των Αγίων Εικόνων. Στα χρόνια όμως του Λέοντα του Είκονομάχου (Αρμενίου) (813-820), κατηγορήθηκε ότι σέβεται τις σεπτές Εικόνες και έτσι υπέστη διάφορα βασανιστήρια, και δοκίμασε πικρές εξορίες και βαρείες θλίψεις. Όποτε, αφού έμεινε σταθερός στα «Ορθόδοξα φρονήματα του, απήλθε προς τον Κύριο.

Η ΑΓΙΑ ΑΝΘΟΥΣΑ και οι δώδεκα υπηρέτες της
Μαρτύρησαν δια ξίφους.

Ο ΑΓΙΟΣ ΣΥΝΕΤΟΣ
Μαρτύρησε δια ξίφους. (Ίσως είναι αυτός πού γιορτάζουμε στις 12 Δεκεμβρίου).

ΟΙ ΟΣΙΟΙ ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ και ΛΙΜΝΑΙΟΣ
Ό όσιος Θαλάσσιος είχε ασκητήριο επάνω σ’ ένα μικρό βουνό ενός χωρίου της Κύπρου. Εκεί προσευχόταν, μελετούσε και καλλιεργούσε ένα μικρό, εύφορο αγροτεμάχιο. Επίσης, κατέβαινε στα κοντινά χωριά και δίδασκε το λόγο του Θεού. ο Λιμναίος, νεώτερος από το Θαλάσσιο, όταν άκουσε γι’ αυτόν, ήλθε κοντά του και πήρε από τον καλό αυτό διδάσκαλο υπόδειγμα γνήσιας και αληθινής μοναχικής ζωής. Όμως, ή μεγαλύτερη δόξα του Λιμναίου είναι ή εργασία πού κατέβαλε για τους τυφλούς. Έκτισε κοντά στο κελί του και άλλα κελλιά, πού ανέδειξε άσυλα για τυφλούς. Και δεν τους έδινε μόνο στέγη, αλλά και τροφή από τις ελεημοσύνες πού του έκαναν ευσεβείς χριστιανοί. Ακόμα, φρόντιζε και για τις ψυχές τους. «Τι σημαίνει, έλεγε, να φροντίζουμε μόνο για τα σώματα των δυστυχών; Περιορίζοντας ως εδώ τη φιλανθρωπία, είναι σαν να την κάνουμε απέναντι σε ζώα. Το σπουδαίο είναι να συμπληρώσουμε το καλό φροντίζοντας και για το φωτισμό του πνεύματος». Έτσι, οι προστατευόμενοι του τυφλοί ήταν ευτυχείς. Διότι, αν και δεν είχαν σωματικά μάτια, έπαιρναν όμως πνευματικά και απολάμβαναν το φως το αληθινό του Χριστού. Άλλωστε, Αυτός «ην το φως το αληθινόν, ο φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον» Δηλαδή ο Κύριος ήταν πάντοτε το τέλειο φως, πού φωτίζει κάθε άνθρωπο πού έρχεται στον κόσμο. ο όσιος Λιμναίος πέθανε θρηνούμενος από τα τυφλά τέκνα του, πού αποτέλεσαν τη μεγάλη μέριμνα και στοργή της ζωής του.
1. Ευαγγέλιο Ιωάννου, α’ 9.

Ο ΟΣΙΟΣ ΒΑΡΑΔΑΤΗΣ
Καταγόταν από την Αντιόχεια και διάλεξε την ερημική ζωή. Την αγάπη του στην εγκράτεια δεν ελάττωσε το φιλάσθενο σώμα του. ο Πατριάρχης της Αντιόχειας Θεόδοτος, άκουσε για τον Βαραδάτη και φρόντισε να τον αποσπάσει από την φιλέρημο αποκλειστικότητα και να τον χρησιμοποιήσει για το κοινωνικό έργο της Εκκλησίας. ο όσιος Βαραδάτης δέχτηκε τον συνδυασμό αυτό της μοναχικής ζωής και της κοινωνικής ενέργειας. Προ πάντων, στις περιόδους των νηστειών, και σε ώρες θλίψεων και συμφορών, πήγαινε στις πόλεις και καλλιεργούσε τον φόβο και τον σεβασμό προς τον Θεό, προκαλούσε τη μετάνοια και στήριζε το θάρρος των Χριστιανών. Επίσης καλλιεργούσε και ενίσχυε στις ψυχές τους την υπομονή και την ελπίδα. Κατά τον Θεοδώρητο, ο όσιος Βαραδάτης διακρινόταν για την εξαιρετική σύνεση του και τη λογικότητα στις ερωτήσεις και τις απαντήσεις του.

Ο ΑΓΙΟΣ ΤΕΛΕΣΦΟΡΟΣ επίσκοπος Ρώμης
Ό Ειρηναίος λέει ότι μαρτύρησε στο πρώτο έτος της βασιλείας του Άντωνίνου Πίου (138-161). Στούς καταλόγους των Επισκόπων και Πάπων Ρώμης ο Τελεσφόρος φαίνεται ότι διαδέχτηκε τον Σήξτο το 125 και πέθανε το 136.

Ο ΑΓΙΟΣ ΒΛΑΣΙΟΣ Επίσκοπος
Ό άγιος Νικόδημος τον τιτλοφορεί σαν επίσκοπο Ρώμης, αλλά πουθενά δεν βρήκαμε Βλάσιο επίσκοπο Ρώμης. Εκτός του ότι ή μνήμη του δεν αναφέρεται σ’ όλους τους Συναξαριστές, αλλά και στους λίγους πού μνημονεύεται, μνημονεύεται απλά σαν επίσκοπος και όχι Ρώμης, ίσως κάποιας άλλης επισκοπής.

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΡΙΣΤΩΝ (ή Άριστος ή Άριστίων)
Άγνωστος στους Συναξαριστές. Πρόκειται για Άγιο της Κύπρου και υπήρξε δεύτερος επίσκοπος αυτής μετά τον Βαρνάβα κατά τον Le Quien (σ. 103-4). Σαφή βιογραφικά του στοιχεία δεν υπάρχουν, μόνο παραδόσεις ατεκμηρίωτες.

Η ΑΓΙΑ ΘΕΟΚΤΙΣΤΗ του Βορονέζ, ή νεομάρτυς (Ρωσίδα)

(Δια Χριστόν σαλή)

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 21ης ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ


Ο ΟΣΙΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ ο εν Συμβόλοις- Ο ΑΓΙΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ Αρχιεπίσκοπος Αντιοχείας της Μεγάλης –  Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Γ Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης ο από Σχολαστικών – Ο ΑΓΙΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ Πατριάρχης Ιεροσολύμων-  Ο ΟΣΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ επίσκοπος Άμάστριδος- ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΝΔΡΕΑΣ και ΑΝΑΤΟΛΙΟΣ

 Αναλυτικά

 Ο ΟΣΙΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ ο εν Συμβόλοις
Ήταν μοναχός πνευματέμφορος, με μεγάλη καθαρότητα ζωής από νεαρή ηλικία, ξένος προς τους μολυσμούς της ψυχής και του σώματος. Επίσης, ήταν χαρακτήρας ευθύς, ειλικρινής, συμπαθητικός, ελεύθερος. Χωρίς φανατισμούς, χωρίς καυχήσεις ότι νήστευε, χωρίς αλαζονείες ότι έκανε αγρυπνίες και εγκράτεια. Γεμάτος απλότητα, ταπεινοφροσύνη, επιείκεια και συγκατάβαση. Έκρινε τον εαυτό του με αυστηρότητα και τους άλλους με αγαθότητα. Γι’ αυτό και ο Θεός του έδωσε το χάρισμα να ιατρεύει ασθένειες, χωρίς βέβαια να υπερηφανεύεται γι’ αυτό. Και έλεγε: «Γιατί να υπερηφανευθώ; ο Θεός μου το χάρισε, όχι για τη δική μου αρετή αλλά για την προς σας αγάπη Του. Έπειτα ο Κύριος μας το είπε, ότι δεν σημαίνει τίποτα το να κάνουμε θαύματα. Άλλα το πάν είναι, με την πίστη μας και τη μετάνοια μας και την τήρηση των εντολών του Ευαγγελίου, να γράψουμε τα ονόματα μας στο βιβλίο της ζωής».

Απολυτίκιο. Ήχος πλ. α’. Τον συνάναρχον Λόγον.
Φερωνύμως τιμήσας Θεόν Τιμόθεε, δια ζωής ενάρετου από παιδός ως σοφός, έτιμήθης παρ’ αυτού άξίως Όσιε των γαρ ένθέων δωρεών, σκεύος ώφθης ιερόν, παρέχων ένί έκάστω, πολυτελείς χορηγίας, προς σωτηρίαν των ψυχών ημών.

Ο ΑΓΙΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ Αρχιεπίσκοπος Αντιοχείας της Μεγάλης
Από τις μεγάλες και αθλητικές εκκλησιαστικές μορφές του 3ου και 4ου αιώνα ο Ευστάθιος, γεννήθηκε στη Σίδη της Παμφυλίας το 260. Διακρίθηκε μεταξύ των προμάχων της Ορθοδοξίας, για την οποία αγωνίστηκε και καταδιώχθήκε. Στην αρχή διέλαμψε σαν επίσκοπος Βερροίας στη Συρία, όταν και συμμετείχε στην Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας. Το 323 του δόθηκε ή αρχιεπισκοπή Αντιοχείας της Μεγάλης. Από τη θέση αυτή ο Ευστάθιος, κατόρθωσε λαμπρότερη διάδοση και στερέωση της Ορθοδοξίας. Το 330 όμως οι άρειανοί έκαναν Σύνοδο εναντίον του, με την κατηγορία ότι ασπαζόταν την αίρεση του Σαβελλίου. Επίσης, αφού δωροδόκησαν κάποια γυναίκα ελαφρών ηθών, την παρουσίασαν στη Σύνοδο και είπε ότι είχε σχέσεις με τον Ευστάθιο και μάλιστα, ότι από τις σχέσεις αυτές απέκτησε και παιδί. Περιττό δε να πούμε, ότι μετά τις συκοφαντίες αυτές οι αρειανοί, κατόρθωσαν και εξόρισαν τον Ευστάθιο στην Τραϊανούπολη της Θράκης, όπου και πέθανε (το 360). ο λαός βέβαια ξεσηκώθηκε και δεν δεχόταν ν’ αναγνωρίσει κανένα διάδοχο του. Ή μνήμη του ζούσε στο ποίμνιο του, σαν άνδρα, πού άνηκε στους αθλητές και μάρτυρες της πίστης. Περίφημο λόγο για τον Ευστάθιο, έξεφώνησε ο Ιερός Χρυσόστομος.

Απολυτίκιο. Ηχος γ’. Θείας πίστεως.
Θείας έμπλεως σοφίας πέλων, όμοούσιον Πατρί τον Λόγον, εν τη Συνόδω τη Πρώτη έκήρυξας’ και διωγμοίς όμιλήσας και θλίψεσι, δόξης αρρήτου μετέσχες Ευστάθιε. Πάτερ Όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ήμϊν το μέγα έλεος.

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Γ Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης ο από Σχολαστικών
Καταγόταν από ένα χωριό της Αντιόχειας, πού ονομαζόταν Σιρίμιο. Σπούδασε στην Αντιόχεια και έκανε το επάγγελμα του δικηγόρου. Καθώς ήταν ευσεβής και ενάρετος, έγινε κληρικός και στάλθηκε στην Κωνσταντινούπολη σαν άποκρισάριος του Πατριάρχη Αντιοχείας. Και ενώ βρισκόταν εκεί, εκλέχτηκε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης το 565. Διοίκησε την εκκλησία για 12 χρόνια και μερικούς μήνες και απεβίωσε ειρηνικά το 577.

Ο ΑΓΙΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ Πατριάρχης Ιεροσολύμων
Είναι αυτός, πού μετά την άλωση της Ιερουσαλήμ από τους Πέρσες (614) από τον Χοσρόή, μεταφέρθηκε αιχμάλωτος στην Περσία. Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, επανήλθε από την Περσία (628), αφού ελευθερώθηκε από τον Ηράκλειο, και πέθανε στην Ιερουσαλήμ το 633.

Ο ΟΣΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ επίσκοπος Άμάστριδος
Γεννήθηκε το έτος 750 από γονείς ευσεβείς του Θεοδοσίου και της Μεγέθους, πού κατάγονταν από την Κρώμνη, πόλη κοντά στη Άμάστριδα του Ευξείνου Πόντου. ΟΙ γονείς του τον απέκτησαν δια πολλής προσευχής, διότι δεν έκαναν παιδιά. Όταν μεγάλωσε και εκπαιδεύτηκε αρκετά, αναχώρησε από την πατρίδα του και πήγε στο όρος της Συρικής, κοντά σ’ έναν σοφό Γέροντα, όπου άπ’ αυτόν πήρε το Αγγελικό σχήμα των Μοναχών. Όταν ο Γέροντας αυτός πέθανε, ο Γεώργιος πήγε στη Μονή Βονύσσης (Βόνιτσα Ακαρνανίας), κοντά στην ‘Αμάστριδα, και εκεί άσκήτευε. Κάποτε όμως, ο Επίσκοπος της ‘Αμάστριδας πέθανε και τότε λαός και κλήρος έκαναν επίσκοπο τον Γεώργιο (788). Αφού χειροτονήθηκε Αρχιεπίσκοπος στην Κων/πολη, γύρισε στην επισκοπή του και αποδείχτηκε πραγματικά λύχνος επί την λυχνίαν. Επιμελήθηκε την διάταξη των ιερών ναών, την προστασία των ορφανών και φτωχών με τις πτωχοτροφίες και άλλα. Αξιώθηκε μάλιστα και του θαυματουργικού χαρίσματος. Έτσι, μ’ αυτόν τον άγιο τρόπο αφού έζησε, απεβίωσε ειρηνικά το έτος 805. (Ή μνήμη του επαναλαμβάνεται και την 25η Οκτωβρίου).

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΝΔΡΕΑΣ και ΑΝΑΤΟΛΙΟΣ
Άγνωστοι στους Συναξαριστές. Ανήκουν στην Εκκλησία των Ιεροσολύμων και είναι καταταγμένοι στο Ίεροσολυμιτικό Κανονάριο σελ. 35 σημ. 1 και εκτός από την συγκεκριμένη ημερομηνία, γιορτάζουν και 26 Απριλίου και 7 Ιουνίου. Οι Άγιοι αυτοί υπήρξαν από τους πρώτους μαθητές του Άγιου Ευθυμίου του Μεγάλου. ο Ανδρέας καταγόταν από τη Μυτιλήνη και ήταν ανεψιός του Σιδωνίου, πού διαπαιδαγώγησε τον Μέγα Ευθύμιο. ο ‘Ανατόλιος καταγόταν από τη Ραϊθώ. Αυτοί παρουσιάστηκαν στον Μέγα Ευθύμιο σχεδόν ταυτόχρονα, ο μεν Ανδρέας μαζί με τα δυο του αδέλφια Στέφανο και Γαϊανό, ο δε ‘Ανατόλιος μαζί με τον Ιωάννη τον πρεσβύτερο και τον Θαλάσσιο.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ


ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Αυτή την κυριακή την Ά  των νηστειών εορτάζουμε την νίκη της ορθοδοξίας στο θέμα της τιμής των εικόνων, μια διαμάχη που ταλάνισε την Βυζαντινή αυτοκρατορία για 100 χρόνια περίπου. Εορτάζετε σήμερα γιατί σαν σήμερα ( Ά κυριακη των νηστείων) έγινε η αναστήλωση των εικόνων το 843 11 φεβρουαρίου .
Αν πολλοί θεώρησαν το αποτελεσμά της ως ύβρη των χριστιανών κατά των Ελλήνων δεν είναι έτσι ,αφού πίστη της εκκλλησίας είναι ο σεβασμός και αναγνώριση της τεράστιας συμβολής της ελληνικής φιλοσοφίας και το ανθρώπινο πνεύμα αλλά και την θεολογία της εκκλησίας στην προσπάθεια κατανόησης του ΘΕΟΥ.

Θεολογικό,λατρευτικό ζήτημα που συντάραξε τη ζωή της Βυζαντινής
Αυτοκρατορίας ολόκληρο τον 8ο και τις αρχές του 9ου μ.Χ αι.Είναι η διαμάχη που ξέσπασε ανάμεσα σε δυό παρατάξεις:του εικονολάτρες (οπαδούς της λατρείας των εικόνων) και τους εικονομάχους (διώκτες της λατρείας των εικόνων).Απλά ερμηνευμένη,η διαμάχη ξεκίνησε απο την αντίδραση εναντίον της θρησκοληψίας και των υπερβολών στη λατρεία των αγίων λειψάνων και εικόνων.Στα χρόνια αυτά έχουμε μεγάλη έξαρση του μοναχισμού.Χιλιάδες νέοι άνθρωποι κατέφυγαν στα μοναστήρια για να αποφύγουν την στράτευση ή τις άλλες κοινωνικές υποχρεώσεις. Για να ζήσουν πολλοί απο αυτούς εκμεταλεύονταν την αμάθεια του κόσμου με την πώληση λειψάνων αγίων ή χρώματος απο θαυματουργές εικόνες για θεραπευτικούς σκοπούς κ.λπ.Αν εξετάσουμε όμως βαθύτερα το φαινόμενο θα δούμε ότι διάφοροι ιστορικοί διατύπωσαν πολλές και ποικίλες θεωρίες για να εξηγήσουν τη διαμάχη. ’λλοι μιλούν για προσπάθεια των εικονομάχων αυτοκρατόρων να περιστείλουν την ασυδοσία των μοναχών,να αποσπάσουν την εκπαίδευση απο τα χέρια της Εκκλησίας και να τονώσουν την μοναρχική εξουσία με την απόσπαση του λαού απο την επιρροή της Εκκλησίας.

’λλοι πάλι λένε ότι η πολιτική εξουσία (αυτοκράτορας) προσπάθησε να φέρει μια προσέγγιση ανάμεσα στο Χριστιανισμό και τις ανατολικές θρησκείες (Ιουδαισμό, Μωαμεθανισμό)που δεν χρησιμοποιούν εικόνες,για να τους απορροφήσει το Βυζαντιο.Μια ακόμα τέλος θεωρία λέει ότι η σύγκρουση του αυτοκράτορα με τους μοναχούς στο πολιτικό πεδίο (περιορισμός μοναστηριακής περιουσίας,φορολογία εκκλησιαστικών κτημάτων) μεταφέρθηκε απο τους ίδιους τους μοναχούς σε θεολογικό επίπεδο όπου μπορούσαν εύκολα να αντιμετωπίσουν τον αυτοκράτορα. Μπορούμε να πούμε ότι τα αίτια ήταν πολιτικά,θρησκευτικά,κοινωνικά.Πλατύτερα τώρα,η σύγκρουση έγινε ανάμεσα σε δυο αντίθετες πνευματικές τάσεις,γιατί:

α)οι εικονομάχοι είναι επηρεασμένοι απο την Ανατολή και τους μονοφυσίτες που γενικά αποφεύγουν τον ανθρωπομορφισμό της θεότητας (Ιουδαίοι,Μωαμεθανοί). Αυτό ενισχύεται και απο το γεγονός ότι οι εικονομάχοι αυτοκράτορες είναι ανατολικής καταγωγής.

β)οι εικονολάτρες είναι αντιπρόσωποι της ελληνικής ευρωπαϊκής παράδοσης που προσπαθεί να δώσει λογική ερμηνεία της θρησκείας,χρησιμοποιεί τον ανθρωπομορφισμό και έχει πολυμορφία της θεότητας.

Α’Φάση (726-787 μ.Χ).

Είναι η περίοδος που στο Βυζάντιο βασιλεύει η δυναστεία των Ισαύρων.Ο ιδρυτής της δυναστείας Λέοντας Γ΄,κινημένος ίσως απο τους λόγους που αναφέραμε παραπάνω,εξέδωσε το 726 μ.Χ ένα διάταγμα εναντίον των εικόνων.Το πλήθος του λαού αντέδρασε βίαια (φόνος αυτοκρατορικών υπαλλήλων που προσπάθησαν να καταστρέψουν εικόνες).Πέρα όμως απο την αντίδραση του πλήθους έχουμε την αντίδραση της επίσημης Εκκλησίας,του πάπα και των ευρωπαϊκών επαρχιών της αυτοκρατορίας.Έτσι,ο πατριάρχης Κωσταντινουπόλεως Γερμανός,που αντέδρασε εκθρονίστηκε και τη θέση του την πήρε ο Αναστάσιος που ενέκρινε τα μέτρα του αυτοκράτορα.Παρ’όλα αυτά,πολλοί μοναχοί και άλλοι εκκλησιαστικοί άντρες, φανερά ή κρυφά,συνέχισαν να αντιδρούν.Οι πάπες της Ρώμης Γρηγόριος Β’ και Γ’ είχαν μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων γιατί βρίσκονταν σχεδόν έξω απο τον έλεγχο του αυτοκράτορα.Έτσι,το 731 μ.Χ,σε μια σύνοδο στη Ρώμη,αφορίστηκαν οι εικονομάχοι.Πιθανόν ο πάπας να βρισκόταν πίσω απο την ανταρσία των «Κατωτικών μερών».Η αντίδραση του αυτοκράτορα ήταν βίαιη.Αφαιρέθηκαν απο την εκκλησιαστική δικαιοδοσία του πάπα οι Εκκλησίες της Καλαβρίας της Σικελίας και ολόκληρου του Ιλλυρικού.

Συνέπεια αυτών των ενεργειών ήταν να πάψει πια η Ρωμαϊκή Εκκλησία να στηρίζεται στην Κωσταντινούπολη και να στραφεί σε νέα στηρίγματα (Φράγκοι 754 κ.λπ.).Στο χώρο της αντίδρασης του λαού εντάσσεται και μια στατιστική ενέργεια του τουρμάχη (διοικητή) του θέματος των Ελλαδικών,Αγαλλιανού,που ανακύρηξε αυτοκράτορα κάποιον Κοσμά και βάδισε προς την Κωσταντινούπολη.Βέβαια ο Λέων Γ’ μπόρεσε πολύ εύκολα να συντρίψει και αυτό το στασιαστικό κίνημα αλλά τα πράγματα πια οδηγούσαν στα άκρα.Η κατάσταση χειροτέρεψε την εποχή του Κωσταντίνου Ε’ που διαδέχτηκε τον Λέοντα Γ’.Η καταδίωξη των εικονολατρών πήρε συστηματικό χαρακτήρα.Οι εικόνες καίγονταν ή καταστρέφονταν και οι οπαδοί τους φυλακίζονταν,εξορίζονταν ή και ακρωτηριάζονταν ακόμα.Πόλλοι απο αυτούς βρήκαν καταφύγιο έξω απο τα σύνορα του κράτους στους ’ραβες και στη Δύση.Για να έχει και δογματική κάλυψη για τις ενέργειές του ο Κωσταντίνος συγκάλεσε στο παλάτι της Ιέρειας (κοντά στην Κωσταντινούπολη) μια σύνοδο το 754 που καταδίκασε επίσημα πλέον τη λατρεία των εικόνων.

Αυτή η θλιβερή περίοδος,που έφερε το διχασμό στο κράτος και μεγάλες καταστροφές στους καλλιτεχνικούς θησαυρούς,τελείωσε το 787 μ.Χ την εποχή της Ειρήνης της Αθηναίας,γυναίκας του γιού του Κωσταντίνου Λέοντα Δ’ και επιτρόπου του ανήλικου αυτοκράτορα Κωσταντίνου ΣΤ’.Σε Οικουμενική (Ζ’) σύνοδο που συγκλήθηκε στη Νίκαια (787 μ.Χ) αποφασίστηκε η αποκατάσταση των εικόνων,αλλά με την διευκρίνηση ότι η λατρεία τους δεν αφορά το ξύλο και τα χρώματα αλλά τα πρόσωπα που εικονίζονται.Στην α’ φάση της εικονομαχίας διακρίθηκε ως υπέρμαχος των εικόνων ένας σοφός δογματικός πατέρας,ο Ιωάννης Δαμασκηνός.

Β’ φάση (815-843 μ.Χ).

Αρχίζει με τον αυτοκράτορα Λέοντα Ε’ τον Αρμένιο που επανέφερε σε ισχύ τις αποφάσεις της συνόδου της Ιέρειας με μία σύνοδο στις Βλαχερνές,το 815 μ.Χ.

Ο διχασμός και οι διώξεις ξανάρχισαν και συνεχίστηκαν τόσο την εποχή του Μιχαήλ Β’ Τραυλού,που διαδέχτηκε τον Λεόντα,όσο και κυρίως στην εποχή του Θεόφιλου,του γιού του Μιχαήλ.Ο Θεόφιλος ήταν και ο πιο φανατικός αντίπαλος των εικόνων αν και μέσα στο ίδιο το παλάτι η βασίλισσα Θεοδώρα και άλλοι διατηρούσαν κρυφά τις εικόνες.Μετά το θάνατο του Θεόφιλου (842 μ.Χ),η Θεοδώρα πείστηκε να συγκαλέσει καινούργια σύνοδο στην Κωσταντινούπολη,το 843,που αποφάσισε την οριστική πια αναστήλωση των εικόνων.Το γεγονός αυτό το γιορτάζει η Εκκλησία την Κυριακή της Ορθοδοξίας.Δογματικος υπέρμαχος των εικόνων στη β’ περίοδο ήταν ένας ηγούμενος του μοναστηριού του Στουδίου στην Κωσταντινούπολη,ο Θεόδωρος.
Αν κρίνουμε γενικά την εικονομαχία βλέπουμε ότι προξένησε ζημιές με την καταστροφή τόσων καλλιτεχνημάτων,την απόσπαση του πάπα απο το Βυζάντιο και την εσωτερική αναταραχή που προκάλεσε.Απο την άλλη μεριά,η νίκη των εικονολατρών στρέφει το Βυζάντιο οριστικά στην ελληνορωμαϊκή παράδοση και απόδειξη αυτού του γεγονότος είναι η αναγέννηση που ακολούθησε την εποχή των Μακεδόνων.

ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ 20ης ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ


  Ο ΟΣΙΟΣ ΛΕΩΝ επίσκοπος Κατάνης – Ο ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΣΑΔΩΚ και οι μαζί μ’ αυτόν 128 Μάρτυρες –  Ο ΟΣΙΟΣ ΒΗΣΣΑΡΙΩΝ –  Ο ΑΓΙΟΣ ΑΓΑΘΩΝ Πάπας Ρώμης – Ο ΟΣΙΟΣ ΚΙΝΔΕΑΣ – Ο ΟΣΙΟΣ ΠΛΩΤΙΝΟΣ –  Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΙΑΝΟΣ –  ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΔΙΔΥΜΟΣ, ΝΕΜΕΣΙΟΣ και ΠΟΤΑΜΙΟΣ –  Ο ΑΓΙΟΣ ΕΥΤΡΟΠΙΟΣ – Ο ΟΣΙΟΣ ΑΓΑΘΩΝ ο θαυματουργός (Ρώσος, 15ος αι.). – [ΑΠΠΙΑ, μάρτυς] – Η ΑΓΙΑ MILDRED (Αγγλίδα)

Αναλυτικά

Ο ΟΣΙΟΣ ΛΕΩΝ επίσκοπος Κατάνης
Έζησε στα χρόνια 836-912 και ή καταγωγή του ήταν από τη Ραβέννα της Ιταλίας. ΟΙ γονείς του εναρμόνιζαν κατά τον καλύτερο τρόπο ευγένεια και ευσέβεια. Θεωρούσαν καλή αποκατάσταση των παιδιών τους την καλή ανατροφή τους και τη διάπλαση τους με φόβο Θεού. Ο,τι δηλαδή λέει ο θεόπνευστος λόγος της Αγίας Γραφής: «Εκτρέφετε αυτά εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου»1, πού σημαίνει, να ανατρέφετε τα παιδιά σας επιμελώς, με παιδαγωγία και νουθεσία, σύμφωνα με το θέλημα του Κυρίου. Μ’ αυτή την ανατροφή, λοιπόν, μεγάλωσε και ο Λέων. Παρακολούθησε μεγάλες σπουδές και έγινε άριστος επιστήμονας. Όμως, με τις χριστιανικές βάσεις πού είχε πάρει από τους γονείς του, κατάφερε και διέφυγε τους καπνούς της υπερηφάνειας, με ταπεινό και αγαθό φρόνημα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά φλεγόμενος να υπηρετήσει με αφοσίωση την Εκκλησία, αποφάσισε να Ίερωθεί. Πέρασε άπ’ όλους τους βαθμούς της ίερωσύνης, εκτελώντας άριστα τα καθήκοντα του. ΟΙ μεγάλες του αρετές ανέδειξαν το Λέοντα επίσκοπο Κατάνης στη Σικελία. Στη διακονία του αυτή εργάστηκε με όλη του την ψυχή, διδάσκοντας και φροντίζοντας για τις ψυχές και τα σώματα των φτωχών και ορφανών. Μάλιστα, είχε και το χάρισμα να θαυματουργεί. Πέθανε ειρηνικά και το τίμιο λείψανο του ενταφιάσθηκε στο ναό της Άγιας Λουκίας, πού ο ίδιος είχε κτίσει. 1. Προς Έφεσίους στ’ 4.

Απολυτίκιο. Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης
Ιερέων άκρατης, ευσέβειας διδάσκαλος, και θαυματουργός ανεδείχθης, Ίεράρχα πανόλβιε· ηθών γαρ ουρανίων τω φωτί, του Πνεύματος πλουτήσας την ίσχύν, θεραπεύεις τους νοαούντας και τάς ψυχάς, Λέον των προσιόντων σοι. Δόξα τω σε δοξάσαντι Χριστώ, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ένερ-γούντι δια σου, πάσιν ίάματα.

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΣΑΔΩΚ και οι μαζί μ’ αυτόν 128 Μάρτυρες
Έλαβαν όλοι τους το ένδοξο στεφάνι του μαρτυρίου στην Περσία, όταν βασιλιάς ήταν ο περίφημος Σαπώρ ο Β'(330), πού αποδείχθηκε ο πιο επικίνδυνος εχθρός του Βυζαντινού Κράτους. ο Σαπώρ καταδίωξε ανελέητα τους χριστιανούς, πού βρίσκονταν στην αυτοκρατορία του. Κατά τον διωγμό αυτόν λοιπόν, μαρτύρησε και ο επίσκοπος Σαδώκ με 128 χριστιανούς, οι όποιοι αυτή τη μέρα αποκεφαλίστηκαν, μαζί με τον πνευματικό τους πατέρα, πιστοί στην ομολογία του Χριστού.

Ο ΟΣΙΟΣ ΒΗΣΣΑΡΙΩΝ
Από τους τελειότερους τύπους της άκτημοσύνης, της εγκράτειας και της ζωής πού ήταν ολοκληρωτικά δοσμένη στις πνευματικές φροντίδες. Καταγόταν από την Αίγυπτο και κατά την παιδική και νεανική του ηλικία, είχε μάθει αρκετά καλά τα της χριστιανικής πίστης και λατρείας. Όταν δε υστέρα αποσύρθηκε στην έρημο, αποκλειστική προσπάθεια είχε το να υποτάξει τη σάρκα στο πνεύμα και να πραγματοποιήσει ηθική κατάσταση, όχι μόνο ανίκητη από τους πειρασμούς, αλλά και απρόσβλητη. Πράγμα πού τελικά κατόρθωσε σε πολύ μεγάλο βαθμό. Ή σκληραγωγία πού υπέβαλε στον εαυτό του, θα νόμιζε κανείς ότι θα τον είχε κάνει άκοινώνητο και σκληρό χαρακτήρα. Κάθε άλλο όμως. Μέσα του έλαμπαν θησαυροί αγαθότητας και αγάπης. Έναν μάλιστα μαθητή του, πού τον ακολουθούσε πιστά, του φερόταν με τέτοιο τρόπο, ώστε τον δίδασκε να πειθαρχεί όχι σαν μηχανή, αλλά σαν χριστιανός λογικός και ελεύθερος. Ή ζωή του υπήρξε συνυφασμένη και με πολλά θαύματα. Πέθανε σε βαθιά γεράματα, αφού στερέωσε πολλούς στην πίστη και αντιπροσώπευσε μεταξύ των μοναχών ένα από τους πιο γνήσιους ασκητισμούς με πολύ πνεύμα και φως.

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΓΑΘΩΝ Πάπας Ρώμης
Υπήρξε ο 79ος Πάπας Ρώμης. Καταγόταν από το Παλέρμο (της Σικελίας) και ποτίστηκε τα νάματα της ευσέβειας μικρός ακόμα, από τους πιστούς και ενάρετους γονείς του. Πάπας έγινε το 678 και πήρε πολύ ενεργό μέρος στη ΣΤ’ Οικουμενική Σύνοδο με τρεις αντιπροσώπους του, τους πρεσβύτερους Θεόδωρο και Σέργιο, και τον διάκονο Ιωάννη. Ή Σύνοδος αυτή συνήλθε επί Κων/νου του Πωγωνάτου στην Κων/πολη, εναντίον των Μονοφυσιτών το έτος 680. Συμμετείχαν δε σ’ αύτή 289 πατέρες. Οι αποφάσεις της Συνόδου, υποστηρίχθηκαν με πολλή θερμότητα από τον Πάπα Αγάθωνα. Διότι αναθεμάτισε όλους, οι όποιοι και στο παρελθόν έδειξαν μονοφυσιτικό φρόνημα, μεταξύ δε αυτών συγκαταλεγόταν και ο Πάπας Όνώριος ο Α’, πού είχε πεθάνει πριν 42 χρόνια. Έτσι στον Αγάθωνα χρεωστάμε ένα από τα αποτελεσματικότερα βέλη κατά της αξίωσης περί αλάθητου των Πάπων. ο Αγαθών πέθανε το 682.

Ο ΟΣΙΟΣ ΚΙΝΔΕΑΣ
Απεβίωσε ειρηνικά.

Ο ΟΣΙΟΣ ΠΛΩΤΙΝΟΣ
Απεβίωσε ειρηνικά.

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΙΑΝΟΣ
Με το όνομα αυτό βρίσκεται στον Συναξαριστή Sirmond (19 Φεβρ.).

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΔΙΔΥΜΟΣ, ΝΕΜΕΣΙΟΣ και ΠΟΤΑΜΙΟΣ
Τοπικοί Άγιοι της Κύπρου, πού ή μνήμη τους αναγράφεται στο Ρωμαϊκό Μαρτυρολόγιο. Απαριθμούνται από τον Κυπριανό, μεταξύ των μαρτύρων της Κυπριακής Εκκλησίας και από τον Delehaye μεταξύ της Αλεξανδρινής Εκκλησίας.

Ο ΑΓΙΟΣ ΕΥΤΡΟΠΙΟΣ
Αναφέρεται μόνο από τον Συναξαριστή Delehaye. Ίσως είναι το ίδιο πρόσωπο μ’ αυτό της 3ης Μαρτίου, πού γιορτάζει μαζί με τούς Αγίους Κλεόνικο και Βασιλίσκο.

Ο ΟΣΙΟΣ ΑΓΑΘΩΝ ο θαυματουργός (Ρώσος, 15ος αι.).
[ΑΠΠΙΑ, μάρτυς]
Η ΑΓΙΑ MILDRED (Αγγλίδα)
Λεπτομέρειες για τη ζωή αυτής της αγίας της ορθοδοξίας, μπορεί να βρει ο αναγνώστης στο βιβλίο «Οι Άγιοι των Βρεττανικών Νήσων», του Χριστόφορου Κων. Κομμοδάτου, επισκόπου Τελμησσοϋ, Αθήναι 1985.

Αρέσει σε %d bloggers: