Category Archives: outsider

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΑΓΡΙΠΠΑΣ (1486-1535) – Ο ΠΕΡΙΠΛΑΝΩΜΕΝΟΣ ΣΟΦΟΣ


Ο πιο φημισμένος από τους μεγάλους αλχημιστές, (μαζί με τον Παράκελσο και το Μεγάλο Αλβέρτο) ήταν ο Κορνήλιος Αγρίππας.Ένας άνθρωπος των θαυμάτων που περιπλανήθηκε στον κόσμο αλλά και στα πεδία της γνώσης, αφήνοντας πίσω του θρύλους, αλλά έζησε μέσα στη θλίψη, στην καταφρό­νηση και στην ατυχία. Υπάρχουν πολλές εκδοχές για το αληθινό του όνομα…

…Οι δυο επικρατέστερες λένε πως ονομαζόταν Ερρίκος Κορνέλις και γεννή­θηκε στην Κολωνία το 1486 ή ότι το αληθινό του όνομα ήταν Αγκρίπα φον Νεττεσχάιμ και προερχόταν από μια μεγάλη οικογένεια ευγενών που είχε ιδρύσει την πόλη της Κολωνίας…
 Έχει παρατηρηθεί ότι οι περισσότεροι μεγάλοι αλχημιστές και μυστικι­στές δεν χρησιμοποιούσαν τα αληθινά τους ονόματα, μένοντας γνωστοί με κάποιο ψευδώνυμο. Αυτό έχει εξηγηθεί πρόχειρα ότι γινόταν είτε για να μπορούν να αποφεύγουν τους διώκτες τους -όπως την Ιερά Εξέταση- είτε για να μη δημιουργούν πρόβλημα στην οικογένεια τους. Οι εξηγήσεις αυ­τές προφανώς δεν έχουν λάβει υπόψη τους την επιστήμη της Γκεμάτρια (της επιστήμης των αριθμών ή και Αριθμοσοφίας): όλα τα γράμματα -κυ­ρίως στα Ελληνικά και στα Εβραϊκά- έχουν μια αριθμητική τιμή. Αν προ­στεθούν οι αριθμητικές τιμές των γραμμάτων μιας λέξης, βγαίνει ένας αριθμός. Οποιαδήποτε άλλη λέξη σχημάτιζε τον ίδιο αριθμό θεωρούταν σχετική με την πρώτη, ως αποκάλυψη, έστω και αν φαινομενικά ήταν ασύν­δετες. Π.χ. αν ένας που εφάρμοζε την Γκεμάτρια ήθελε να μάθει αν μια γυ­ναίκα θα ήταν κατάλληλη σύζυγος, πρόσθετε τα γράμματα του ονόματος της… και αν το άθροισμα ήταν το ίδιο με τα αθροίσματα των λέξεων «πόρ­νη» ή «σπάταλη», αυτό ήταν πολύ κακό για εκείνη. Ο Λούθηρος και οι εχθροί του περνούσαν τον καιρό τους μετατρέποντας τα ονόματα ο ένας του άλλου σε υβριστικά επίθετα με την Γκεμάτρια. Η Γκεμάτρια χρησιμοποιούταν κυ­ρίως για θεολογικούς σκοπούς, συνδέοντας μεταξύ τους έννοιες και ονό­ματα της Αγίας Γραφής, για να μελετηθούν (εφόσον είχε δοθεί από το Θεό, δεν υπήρχε τίποτε τυχαίο εκεί μέσα).
 Είναι σχεδόν βέβαιο, λοιπόν, ότι άλλαζαν τα ονόματα τους με ονόματα που μέσω της Γκεμάτρια συνδέονταν με έννοιες ή με ιδιότητες που τους εν­διέφεραν (όσο πιο πολλές ταίριαζαν με ένα όνομα τόσο καλύτερα). Με απλά λόγια, μετέτρεπαν το όνομα τους σε επίκληση μιας ιδιότητας, ώστε να χαρακτηρίσει τη ζωή τους ή το έργο τους.
 Αν ισχύει αυτό, τότε το όνομα του Αγρίππα θα έπρεπε να συνδέεται με τις λέξεις άτυχος ή κατατρεγμένος. Τόσο πολλές ατυχίες είχε στη ζωή του και τόσο πολλή καταφρόνηση είχε συναντήσει.
 Οι πλούσιοι γονείς του τον έστειλαν να μορφωθεί στο πρόσφατα ιδρυμέ­νο Πανεπιστήμιο της Κολωνίας. Μελετούσε από πολύ νεαρός τον Πλάτωνα, τον Πλωτίνο και τον Πρόκλο, σχηματίζοντας απόψεις που έθεσαν τις κατευ­θύνσεις της ζωής του πριν από την ενηλικίωση του. Ο Πρόκλος έλεγε ότι η ανθρώπινη συναίσθηση μπορεί, με ένα είδος «Θεϊκής Τρέλας», να κάνει ένα άλμα προς τον «Εναν και Μοναδικό» που βρίσκεται στην καρδιά όλων των πραγμάτων και να ενωθεί μαζί του. Ο Αγρίππας επηρεάστηκε βαθιά από αυτή την άποψη, που αργότερα την ανακάλυψε και μέσα στην Καμπά­λα. Και ο Πρόκλος και η Καμπάλα (που το μεγαλύτερο μέρος της βρίσκεται στο βιβλίο Ζοχάρ που γράφτηκε από έναν Ισπανό Εβραίο μυστικιστή, τον Μόζες ντε Λεόν, το 1280) μιλούν για έναν αριθμό «εκπορεύσεων» από την «υπέρτατη θεϊκή κεφαλή» και για μια περίπλοκη οδό που μπορεί να ακο­λουθήσει ο άνθρωπος της γνώσης για να πλησιάσει τη «θεϊκή κεφαλή». Αυ­τό προσπάθησε να το κάνει πράξη στη ζωή του ο Αγρίππας, προσελκύοντας όμως όλες τις συμφορές και τις παράξενες περιπέτειες.
 Στα τελευταία χρόνια της εφηβείας του έκανε σημαντική εντύπωση στην Κολωνία/Ηταν πολύ καλός γλωσσολόγος και είχε πάθος με τα βιβλία. Αργό­τερα, έγινε γραμματέας της Αυλής του βασιλιά της Ρώμης και της Γερμανίας
Μαξιμιλιανού Α’, αλλά η Αγία Αυλή της Ρώμης δεν ήταν κατάλληλο μέρος για ένα διανοούμενο. Ο Μαξιμιλιανός τον χρησιμοποίησε ως κατάσκοπο και τον έστειλε σε ηλικία είκοσι χρονών στο Παρίσι. Στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού ήρθε σε επαφή με μερικά συγγενή πνεύματα, αποκρυφιστές και φιλοσό­φους. Εκεί συνάντησε έναν Ισπανό ευγενή, τον Ροντρίγκες Δον Χερόνα, που ήθελε να δει τον Μαξιμιλιανό. Στην Καταλονία όπου ζούσε, οι χωρικοί είχαν επαναστατήσει και τον είχαν διώξει από το κτήμα του. Ο Αγρίππας που, εκτός των άλλων, ήταν πολύ δυναμικός, τυχοδιώκτης και περίεργος, αποφά­σισε να τον βοηθήσει. Η περιπέτεια του αυτή μας δίνει πολλά στοιχεία για το εφευρετικό μυαλό του. Επινόησε πολύπλοκα σχέδια για να κυριεύσει ξανά με πονηριά το Μαύρο Φρούριο, το οχυρό του Χερόνα. Το σχέδιο πέτυχε, αλ­λά ο Αγρίππας έγινε μισητός στους χωρικούς, οι οποίοι ήθελαν να τον σκο­τώσουν. Σε λίγο έγινε γενική εξέγερση, ο Αγρίππας κινδύνευε να μην μπο­ρέσει να φύγει ζωντανός από την Ισπανία, έτσι αποφάσισε να οχυρωθεί σε ένα μισοερειπωμένο πύργο μέσα στους βάλτους της Βιλλαρόντνα. Πίσω του ήταν ένα ψηλό βουνό που το πλησίαζε κανείς από μια στενή κοιλάδα που την απέκλεισαν με αναποδογυρισμένα κάρα. Οι χωρικοί δεν μπόρεσαν να σπά­σουν το φράγμα, αλλά αποφάσισαν να τους πολιορκήσουν, ώστε να πεθά­νουν της πείνας. Πέρασαν δύο μήνες. Πίσω από το βουνό υπήρχε μια λίμνη που τριγυριζόταν από ψηλά βράχια, που λεγόταν Μαύρη Λίμνη, που στην άλ­λη πλευρά της είχε ένα μοναστήρι. Σκέφτηκε ότι ο ηγούμενος ίσως μπορού­σε να τους βοηθήσει αν του έστελναν κάποιο μήνυμα, αλλά για να το κάνουν έπρεπε να περάσουν μέσα από τις γραμμές των χωρικών γιατί δεν είχαν βάρκες, ούτε μπορούσαν να περάσουν τα βράχια.
 Ο Αγρίππας μεταμφίεσε έναν νεαρό σε λεπρό, λεκιάζοντας το δέρμα του με χυμό γαλατοθάμνου και άλλα βότανα και βάφοντας το με εξανθήμα­τα λέπρας. Έκρυψε ένα γράμμα μέσα στο μπαστούνι του και του φόρεσε ένα κουδούνι. Τραυλίζοντας και κουτσαίνοντας ήρθε από τη μεριά των βάλ­των και πέρασε ανάμεσα από τους φοβισμένους χωρικούς, πήγε το μήνυμα στον ηγούμενο να στείλει βάρκες και ανεμόσκαλες για τα βράχια, και έπει­τα επέστρεψε με τον ίδιο τρόπο. Αλλά δεν μπορούσαν να φύγουν νύχτα στο βουνό, γιατί ήταν πολύ σκοτάδι και αν χρησιμοποιούσαν φανάρια, θα τους έβλεπαν. Ο Αγρίππας έφτιαξε δεκάδες σκιάχτρα που τα τοποθέτησε στις θέσεις της φρουράς και, αφού μελέτησε τα χρώματα της Φύσης που είχε η περιοχή, έκανε ένα περίπλοκο καμουφλάζ στους ανθρώπους του, χρησιμο­ποιώντας μονάχα βαμμένα υφάσματα (παρουσιάζοντας έτσι το 1508, τις στολές παραλλαγής που φορούν οι σύγχρονοι στρατιώτες).
 Την επόμενη  ημέρα ανέβηκαν ανενόχλητοι το βουνό και με τη βοήθεια των μοναχών κα­τέβηκαν τα βράχια της Μαύρης Λίμνης, μπήκαν στις βάρκες τους και σε λί­γη ώρα έτρωγαν στο μοναστήρι το πρώτο καλό γεύμα των τελευταίων μηνών. Η ιστορία αυτή ενέπνευσε πάρα πολλές παρόμοιες στη λογοτεχνία και στους θρύλους των εποχών που ακολούθησαν.
 Αλλά η αποστολή του όεν είχε πετύχει καθόλου, παρ’ όλη την εφευρε­τικότητα του. Οι χωρικοί είχαν συλλάβει στο μεταξύ τον Χερόνα και τον σκότωσαν.
Ο Αγρίππας ταξίδεψε σε όλη την Ευρώπη. Στη Βαρκελώνη, στη Μαγιόρ­κα, στη Σαρδηνία και στη Λυών, οι ομιλίες του παραλίγο να του στοιχίσουν τη ζωή, γιατί οι απόψεις του ήταν εντελώς αντίθετες με αυτές της εποχής. Επιπλέον, είχε αποκτήσει πολλούς εχθρούς ανάμεσα στους πανίσχυρους κληρικούς και τους προστατευόμενους τους, που δεν έχανε ευκαιρία να τους γελοιοποιεί.
 Ερωτεύτηκε τη Μαργαρίτα, την κόρη του Μαξιμιλιανού (έγραψε και ένα δοκίμιο Η Ευγένεια των Γυναικών που της το αφιέρωσε) και θα είχε πολλές πιθανότητες να κερδίσει την αγάπη της, αν ένας πικρόχολος φραγκισκανός μοναχός με μεγάλη επιρροή δεν τον κατηγορούσε από τον άμβωνα ότι με­λετούσε την Καμπάλα και ότι ήταν νεκρομάντης και τυμβωρύχος, μπροστά στην έντρομη Μαργαρίτα. Όπως συνήθως, η τύχη του τον είχε εγκαταλείψει για μια ακόμη φορά και έτσι έφυγε για την Αγγλία.
 Εκείνη την εποχή, σε πλήρη απομόνωση, έγραψε το θρυλικό έργο του ϋβ Οcculta Philosophia (Περί της Απόκρυφης Φιλοσοφίας, μια τρίτομη γραμ­ματεία), που θεωρείται το σπουδαιότερο σύγγραμμα των τελευταίων αιώνων σε αυτό το ζήτημα. Ηταν μόνο 24 χρονών!
Κάπου μέσα σε αυτό το έργο αναφέρει: …Η φαντασία, η δύναμη της φαντασίας, έχει μια εξουσία πάνω στα πάθη της ψυχής, όταν δε­σμεύονται με αισθησιακούς φόβους. Γιατί η φαντασία από μόνη της, σύμφωνα με τα διάφορα πάθη, πρώτα από όλα αλλάζει το φυ­σικό σώμα με μια αισθητή μεταμόρφωση, αλλάζοντας τα τυχαία γε­γονότα στο σώμα και μετακινώντας το πνεύμα προς τα πάνω ή προς τα κάτω, προς τα μέσα ή προς τα έξω     Η αποφασιστική φαντασία είναι η αρχή κάθε μαγικής ενέργειας. Είναι δυνατόν το πνεύμα μου μόνο με φλογερή θέληση και χωρίς σπαθί να μπορέσει να μαχαι­ρώσει και να πληγώσει τους άλλους ή να τους θεραπεύσει χωρίς κανένα φάρμακο…
Σε όλο αυτό το κεφάλαιο (που δεν είναι και το πιο ενδιαφέρον του έργου) θίγει τρομερά ψυχολογικά και ψυχαναλυτικά ζητήματα τέσσερις αιώνες πριν από τον Φρόυντ, είναι ο πρώτος που μιλά για ψυχοσωματικά αίτια των ασθενειών, αναφέρεται στο ζήτημα της υποβολής και της αυθυποβολής… και άλλα πολλά.
Ολες οι ιστορίες που έχουν διασωθεί σχετικά με τον Κορνήλιο Αγρίππα εί­ναι συγκλονιστικές.
 Πλήρωνε τους πανδοχείς με χρυσά νομίσματα που φαίνονταν αρκετά γνήσια, αλλά γίνονταν αργότερα όστρακα. Είχε ένα μαύρο σκύλο που τον έλεγε «Σων» σαν μέλος της οικογένειας του, με τον οποίο συνομιλούσε και ο σκύλος τον καταλάβαινε. Μια μέρα ο Αγρίππας ένιωσε ότι είχε μπει μέ­σα του ένας δαίμονας, έκανε μπάνιο με παγωμένο νερό και τον πρόσταξε να βγει έξω. Ο δαίμονας τρομαγμένος πετάχτηκε έξω και πήδηξε μέσα στον Σων. Ο σκύλος ξαφνικά άρχισε να μιλά με ανθρώπινη φωνή τρομο­κρατώντας τους πάντες στο σπίτι. Ο Αγρίππας τον κυνήγησε και ο Σων ανέ­βηκε στα κεραμίδια, από όπου πήδηξε και σκοτώθηκε. Ήταν η μοναδική φορά που ο μεγάλος σοφός έκλαψε σαν παιδάκι. Όταν τον ρώτησαν γιατί έκλαιγε, απάντησε ότι ήταν ολομόναχος σε αυτόν τον κόσμο και ότι στη ζωή του είχε ένα μοναδικό φίλο. Οι «άνθρωποι του θεού» τον κυνηγούσαν μα­νιασμένα και ο διάβολος μόλις του είχε σκοτώσει το μοναδικό του φίλο.
 Όταν επισκέφτηκε τον εκλέκτορα της Σαξονίας, κάλεσε το πνεύμα του σοφού Τούλιου, για να απαγγείλει έναν από τους λόγους του και το πνεύμα έκανε όλο το ακροατήριο να κλάψει.
 Μια από τις γνωστότερες ιστορίες (την οποία ο Ντίσνεϊ διασκεύασε στο φιλμ Φαντασία με το θέμα του «Μαθητευόμενου Μάγου» σε ένα σκετς με τον Μίκυ Μάους) λέει πως ο Αγρίππας άφησε στη γυναίκα του το κλειδί του εργαστηρίου του.Ένας μαθητής του που έμενε μαζί τους την παρακάλεσε για το κλειδί, ώσπου αυτή του το έδωσε. Μπήκε στο δωμάτιο και διάβασε το μαγικό βιβλίο που υπήρχε πάνω στο τραπέζι, φορώντας και το καπέλο του δασκάλου του. Καθώς διάβαζε, μια σκούπα που υπήρχε δίπλα του ζωντάνε­ψε και άρχισε να τον χτυπάει. Τρομαγμένος, προσπάθησε να προφυλαχτεί πίσω από ένα τραπέζι, ώσπου εμφανίστηκε ένας δαίμονας ρωτώντας τον γιατί τον είχε καλέσει. Ο μαθητής άρχισε να τραυλίζει από φόβο και ο δαί­μονας, βλέποντας το καπέλο, τον πέρασε για τον Αγρίππα, νομίζοντας ότι τον είχε πετύχει σε αδύναμη στιγμή όρμηξε πάνω του για να μη χάσει την ευκαιρία και τον στραγγάλισε. Όταν ο Αγρίππας γύρισε και είδε το πτώμα, συνειδητοποίησε ότι θα τον κατηγορούσαν για τη δολοφονία του φοιτητή. Τότε ξανακάλεσε τα δαιμόνια και τα διέταξε να αναστήσουν για ένα μικρό χρονικό διάστημα το νεκρό, έτσι ώστε να φύγει από το σπίτι και να «πεθά­νει» την άλλη μέρα κάπου αλλού. Ο φοιτητής, τώρα φαινομενικά ζωντανός και υγιής -αλλά στην ουσία ένα νεκρό ανδρείκελο που περπατούσε- ανε­βοκατέβηκε πολλές φορές την πλατεία της αγοράς και ύσιερα κατέρρευσε ξαφνικά και πέθανε από καρδιακή προσβολή. Αλλά η προσεκτική εξέταση του σώματος αποκάλυψε ότι είχε στραγγαλιστεί και ο Αγρίππας αναγκάστη­κε να φύγει από την πόλη…
 …Δύο γυναίκες του πέθαναν και η τρίτη τον άφησε συναισθηματικά συ­ντετριμμένο και οικονομικά κατεστραμμένο. Οι συγκρούσεις του με τον κλήρο -ήταν βίαια αντικληρικός έχοντας πολλές εμπειρίες από τη ζήλια και την άγνοια τους, αλλά δεν ήταν αντιχριστιανός- τον έκαναν να εγκαταλεί­ψει πολλές πόλεις, χωρίς να μπορεί να παραμείνει σε ένα μέρος για να πε­ράσει τη ζωή του με ειρηνική μελέτη, όπως επιθυμούσε. Σε διάφορες επο­χές έκανε διαλέξεις περί θεολογίας στην Κολωνία, περί αποκρυφισμού στην Ιταλία, έγινε δικηγόρος στην Ελβετία (όπου η υπεράσπιση μια χωριά-τισσας που την κατηγορούσαν για μαγεία τον οδήγησε σε σύγκρουση με τον ιεροεξεταστή, που τον ανάγκασε πάλι να φύγει, ενώ η γυναίκα κατέληξε στην πυρά/Επειτα βασανιζόταν από τύψεις ότι μπορεί να μην την έκαιγαν αν δεν την είχε υπερασπιστεί).Ένας διορισμός του ως γιατρός της βασιλο-μήτορος της Γαλλίας, Λουίζας, ήταν ακόμη πιο καταστροφικός, αφού πέ­ρασε όλο το χρόνο προσπαθώντας να εισπράξει το μισθό του και τελικά φυ­λακίστηκε στη Λυών από το 1524 ως το 1526. Κατά τη διάρκεια της αιχμα­λωσίας του έγραψε έναν τόμο με ποιήματα, που είναι χαρακτηριστικά για τη μελαγχολία τους. Αυτός συνέχισε να επιθυμεί με όλη του την καρδιά την ήρεμη ζωή ενός διανοούμενου, με μια ευχάριστη οικογενειακή ατμόσφαι­ρα. Καθώς γερνούσε, άρχισε να νιώθει ότι η μαγεία είναι χάσιμο χρόνου και μονάχα η θεολογία άξιζε να μελετηθεί.
 Το 1530, εξέδωσε στην Αμβέρσα ένα βιβλίο με τίτλο Περί της Ματαιότη­τας των Επιστημών και των Τεχνών, ένα παράξενο μηδενιστικό έργο, που εξιστορεί ότι η γνώση φέρνει στον άνθρωπο μονάχα την απογοήτευση, το φθόνο των συνανθρώπων του, αλλά και την απελπισία της αναγνώρισης του πόσο λίγα αληθινά ξέρει/Ενα μέρος του συγκλονιστικού αυτού βιβλίου δια­βάζεται από τον Φάουστ σε μια ομιλία του, στην πρώτη πράξη του ομώνυμου έργου του Γκαίτε. Η μόνη αξιόλογη μελέτη, λέει ο Αγρίππας, είναι η θεολο­γία και η λογοτεχνία.
Το βιβλίο του αυτό εξόργισε τον προστάτη του, Κάρολο Ε’, που είχε διορίσει τον Αγρίππα χρονογράφο. Ο Αγρίππας φυλακίστηκε πάλι και ανα­κηρύχτηκε αιρετικός. Η καθυστερημένη έκδοση του De Οcculta Ρhilosophia που είχε γράψει παλαιότερα χειροτέρεψε τα πράγματα, γιατί φαινόταν σαν να ανακαλούσε όσα είχε πει στο προηγούμενο βιβλίο, γεγο­νός που εξόργισε τους διανοούμενους και χαρακτηρίστηκε ασυνεπής ή τρελός. Όταν γύρισε καταδιωγμένος στην Κολωνία, έπεσε στη δυσμένεια —ς Ιεράς Εξέτασης, δραπέτευσε στη Γαλλία, αλλά επειδή είχε κάνει πα­λαιότερα κάποια ενοχλητικά σχόλια σχετικά με την πεθαμένη πια βασιλο-μήτορα, ξαναφυλακίστηκε. Αργότερα, προσπάθησε να χτίσει ένα σπίτι στην Αμβέρσα, αλλά του το έκαψαν πράκτορες του Πάπα και κινδύνεψε να δο­λοφονηθεί. Ένα εργαστήριο που διατηρούσε στη Φλωρεντία κατασχέθηκε φα τα χρέη που είχε σε έναν τοπικό ευγενή χωρίς να ειδοποιηθεί για την πληρωμή τους, γιατί ο αντικειμενικός σκοπός του δανειστή του ήταν να πά­ρει στα χέρια του τα παράδοξα όργανα που έκρυβε εκεί ο Αγρίππας. Αργό­τερα φυλακίστηκε πάλι στη Βασιλεία, γιατί η Ιερά Εξέταση θεώρησε ότι τα ριβλία του ήταν προσβλητικά για τη θρησκεία.
 Πέθανε στην Γκρενόμπλ το 1535. ολομόναχος, μην έχοντας ακόμη κλεί­σει τα πενήντα, εξαντλημένος και νικημένος, μισητός από όλο τον κλήρο και τους ευγενείς της Ευρώπης.
Δεν έχει τάφο.

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ-ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ-ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ


Ο Γιώργος Στάμκος, συγγραφέας και δημοσιογράφος, ζει και δημιουργεί στη Θεσσαλονίκη. Από το 1988 αρθρογραφεί, στον ειδικό τύπο κυρίως, κι έχει δημοσιεύσει πάνω από 1000 εξειδικευμένα άρθρα. Η συγγραφική του περιπέτεια ξεκίνησε με το βιβλίο, Νίκολα Τέσλα: Ο Προφήτης του 21ου αιώνα (1999), που γνώρισε και γνωρίζει μεγάλη επιτυχία.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη που έδωσε σε μέλος του metafysiko.gr

Κ. Στάμκο θα ήθελα να ξεκινήσω την συνέντευξή μας, ρωτώντας σας για την Απαγορευμένη Τεχνολογία. Πείτε μας τι είναι αυτή η Απαγορευμένη Τεχνολογία, τι μυστικά υπερόπλα κρύβονται από πίσω και ποιοι έχουν στα χέρια τους αυτού του είδους την τεχνολογία.
Αγαπητοί φίλοι, καλώς ήρθατε στην «έρημο του πραγματικού»! Τι άλλο μπορεί να πει κανείς για έναν κόσμο, όπου η ανθρωπότητα χάνει σταδιακά την ελευθερία, την αυτονομία της και οδηγείται σαν «ζαλισμένο κοπάδι» σε ένα πλανητικών διαστάσεων κλουβί; Απέναντι σ’ αυτή την ζοφερή πραγματικότητα η μόνη ουσιαστική αντίσταση είναι η ελεύθερη πληροφόρηση και η κριτική απέναντι στο κατεστημένο και στην αδίστακτη ελίτ που διαχειρίζεται τις τύχες μας. Προς αυτή την κατεύθυνση κινούνται και τα περισσότερα βιβλία μου.
Το βιβλίο μου «Απαγορευμένη Τεχνολογία», αναφέρεται, όπως προδίδει άλλωστε και ο τίτλος του, σ’ εκείνο το είδος τεχνολογίας, που αναπτύσσεται μυστικά μέσα σε υπεραπόρρητα εργαστήρια και είναι απαγορευμένη τόσο από τις διεθνείς συνθήκες, όσο κι από την ανθρώπινη λογική και ηθική. Το βιβλίο αυτό αποτελεί την πρώτη στην Ελλάδα εμπεριστατωμένη μελέτη πάνω στις μυστικές τεχνολογίες, που αναπτύχθηκαν την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, αφήνοντας βεβαίως αιχμές για το πόσο μπορεί να εξελίχτηκαν αυτές οι τεχνολογίες στην εποχή μας. Πιο συγκεκριμένα αναφέρεται στις τεχνικές ελέγχου του νου (Mind Control), στα περιβόητα υπερόπλα Τέσλα, στο μυστηριώδες πρόγραμμα HAARP, στα απίστευτα σεισμικά όπλα και κλιματολογικά όπλα, στα ηλεκτρομαγνητικά όπλα, στα τρομακτικά βιολογικά όπλα, στην ψυχοτρονική τεχνολογία κ.α. Αυτές οι τεχνολογίες είναι εδώ και δεκαετίες στα χέρια των δύο αντίπαλων υπερδυνάμεων του Ψυχρού Πολέμου και ιδιαίτερα της Αμερικής,
Πρόκειται για μια σειρά από «απαγορευμένα» ζητήματα, που όλα συνδέονται μεταξύ τους. Κατά μια έννοια η «Απαγορευμένη Τεχνολογία», που ήδη βρίσκεται στην 7η έκδοση, είναι ένα βιβλίο-οδηγός για να μη χαθείτε στο λαβύρινθο των μυστικών τεχνολογιών και της συνωμοσιολογίας που τις περιβάλει. Είναι γεμάτο στοιχεία και αποκαλυπτικές πληροφορίες, που συνταράζουν τον αναγνώστη και τον κάνουν πιο «υποψιασμένο»
Όσον αφορά την Ελλάδα έχουν γίνει και για τη χώρα μας αναφορές για κρυμμένα υπερόπλα. Τι γνωρίζετε γι αυτό; Αν υπάρχουν και εφόσον γνωρίζετε, θα θέλαμε να μάθουμε για τι είδους όπλα μιλάμε, ποια η ισχύ τους και ποιοι θα ήταν σε θέση να τα χρησιμοποιήσουν αυτά τα όπλα, δηλαδή ποιοι θα μπορούσαν να ήταν οι χειριστές τους ; 
Καμιά πληροφορία δεν είναι άχρηστη. Απλώς χρειάζεται κατάλληλη επεξεργασία και διασταύρωση. Αυτή είναι και η φύση της δουλειάς μου ως συγγραφέας-ερευνητής. Πράγματι έχουν πέσει κατά καιρούς στην αντίληψη μου πληροφορίες για μυστικά υπερόπλα στην Ελλάδα, που ωστόσο δεν έχουν ποτέ επιβεβαιωθεί. Παραμένουν έτσι για την ώρα στο χώρο της νεομυθολογίας και του φανταστικού. Για να διευκρινίσουμε λιγάκι το τοπίο, πρέπει να πούμε πως τα περιβόητα «υπερόπλα» διαφέρουν από τα συμβατικά, ως προς το μέγεθος και την ποιότητα της καταστροφής που επιφέρουν αλλά και λόγω της προωθημένης τεχνολογίας την οποία χρησιμοποιούν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα υπερόπλων αποτελούν τα ηλεκτρομαγνητικά όπλα, η περίφημη βόμβα ηλεκτρομαγνητικού παλμού (Ε-ΒΟΜΒ), που καταστρέφει κάθε ηλεκτρονική και ηλεκτρική συσκευή σε ακτίνα πολλών χιλιομέτρων. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και τα σεισμικά όπλα, τα όπλα κλιματολογικού πολέμου, καθώς και το περιβόητο HAARP, η ύπαρξη των οποίων έχει επιβεβαιωθεί. Τα περισσότερα από αυτά τα υπερόπλα βρίσκονται ήδη στην κατοχή του Αμερικανικού Στρατού, που προετοιμάζεται για τους «σοφιστικέ» πολέμους του 21ου αιώνα.
Θα θέλαμε να μας μιλήσετε λίγο για το Φαινόμενο «ΝΙΚΟΛΑ ΤΕΣΛΑ». Για το έργο του, την αποδοχή του από τους επιστημονικούς κύκλους, καθώς και για τους εχθρούς του.
Ο Σέρβος Νίκολα Τέσλα (1856-1943) ήταν ένας ιδιαίτερος άνθρωπος, στον οποίο χρωστάμε πολλά και ειδικά τον εξηλεκτρισμό της ανθρωπότητας. Υπήρξε μεγάλος επιστήμονας, εφευρέτης, οραματιστής, ανθρωπιστής
Του χρωστάμε τουλάχιστον 700 εφευρέσεις, ανάμεσά τους τον επαγωγικό κινητήρα εναλλασσόμενου ρεύματος, τα υψηλής συχνότητας ρεύματα, το ραδιόφωνο, την ακτινογραφία (τεσλόγραμμα), την τηλεγεωδυναμική, τον αυτοματισμό, την ασύρματη μεταφορά ενέργειας κ.α. Ο Τέσλα ήταν πάντα μπροστά από την εποχή και ήταν αυτός που, κατά τη γνώμη μου, «ανακάλυψε» τον 21ο αιώνα. Ήταν ο μεγαλύτερος «χάκερ» όλων των εποχών, που έσπαζε τους κώδικες της Φύσης και χάριζε τα μυστικά της στους ανθρώπους. Ένας ανιδιοτελής δημιουργός, που δεν ενδιαφερόταν για το προσωπικό του όφελος και γι’ αυτό ήρθε σε σύγκρουση με το επιστημονικό και επιχειρηματικό κατεστημένο της εποχής του. Πάντα παρεξηγημένος, πέθανε φτωχός και σχεδόν ξεχασμένος σε ένα ταπεινό δωμάτιο του ξενοδοχείου Νιου Γιόρκερ. ’φησε ωστόσο μια τεράστια κληρονομιά, την οποία οι σύγχρονοι επιστήμονες προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν και να εκμεταλλευτούν. Είναι γνωστή η ιστορία για χαμένα αρχεία και τα σχέδια των υπερόπλων Τέσλα. Στο νέο βιβλίο μου «Ο Θαυμαστός Κόσμος του Τέσλα», που ετοιμάζω αυτή την περίοδο, παρουσιάζω πολλά άγνωστα στοιχεία και λύνω πολλές απορίες σχετικά μ’ αυτήν την παρεξηγημένη μεγαλοφυΐα.
Ένα από τα βιβλία σας φέρει τον τίτλο «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ». Θα θέλαμε να μας κάνατε μια σύντομη περιγραφή του μείζονος αυτού θέματος. Ποια η θέση της Ελλάδας στην Παγκοσμιοποίηση ; 
Η «Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους» είναι μια πρωτότυπη μελέτη –μοναδική τολμώ να πω στο είδος της– που δίνει μια εναλλακτική εικόνα της διαχρονικής πορείας του Ελληνισμού μέσα από την αντιπαράθεση βουνού-θάλασσας, δηλαδή της ηπειρωτικής και της ναυτικής γεωφιλοσοφίας, που βρήκαν τα αρχέτυπα τους στα μυθικά πρόσωπα του Αχιλλέα και του Οδυσσέα, οι οποίοι από την αυγή της ιστορίας παλεύουν για την ψυχή της Ελλάδας. Αντίθετα με τη μιζέρια και κλαψιάρικη απαισιοδοξία της εποχής μας η «Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους» είναι ένα αισιόδοξο βιβλίο, που υποστηρίζει πως, αντίθετα με άλλους λαούς, η γεωπολιτισμική οντότητα που λέγεται Ελληνισμός μπορεί να διαπρέψει στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, που προσιδιάζει αρκετά στον υπερεθνικό κόσμο της προ-βιομηχανικής εποχής και ιδιαίτερα στην ελληνιστική εποχή, όταν ο Ελληνισμός έλαμψε ως τα πέρατα της οικουμένης. Ο Ελληνισμός μπορεί να πετύχει και να επανεισάγει στην ανθρωπότητα τις οικουμενικές αξίες του ελληνικού πνεύματος (δημοκρατία, φιλοσοφία, μέτρο, ανεκτικότητα κ.α.), μόνον αν ο Έλληνας γίνει ο εαυτός του. Ο πραγματικός του εαυτός και όχι το σημερινό πρόχειρα εκδυτικισμένο συμπλεγματικό ον που αναλίσκεται με την πρώτη ευκαιρία σε μια μίζερη και αδιέξοδη ελλαδοκεντρική αυτολαγνεία. Και η Ελλάδα, το έθνος κράτος του Ελληνισμού, έχει τη δυνατότητα να εκδιπλωθεί γεωπολιτικά και να αποκτήσει τον δικό της αυτόνομο γεωπολιτικό χώρα στα Βαλκάνια, στη Μαύρη Θάλασσα και στην Ανατολική Μεσόγειο. Το μυστικό της επιτυχίας είναι να μην βλέπουμε τη χώρα μας ως ένα «κάστρο» που πρέπει να προστατευτεί από τους «νεοβάρβαρους», αλλά ως μια δυναμική «εξέδρα» για άνοιγμα προς τον κόσμο
Ποια η άποψή σας για την περιβόητη Ομάδα «ΕΨΙΛΟΝ» ; Λέγεται ότι και ο ΝΙΚΟΛΑ ΤΕΣΛΑ υπήρξε μέλος της, ισχύει κάτι τέτοιο; 
Κάθε εποχή και κάθε γενιά χρειάζεται τους μύθους της. Ιδιαίτερα όταν υπάρχει ιδεολογικό κενό, σύγχυση και αποπροσανατολισμός, τότε οι μάζες, στην αδυναμία τους να βρουν λογική και κατανοητή εξήγηση για τη μίζερη καθημερινότητά τους, καταφεύγουν εύκολα σε προ-ορθολογικές καταστάσεις και ιδιαίτερα στη νεομυθολογία. Αυτή είναι, κατά τη γνώμη μου, και η περίπτωση της «Ομάδας Έψιλον». Πρόκειται για αποκύημα της φαντασίας κάποιων νεομυθολόγων, που έχουν στρεβλές ελληνοκεντρικές εμμονές και κάτω από τον «αρχαιοελληνικό μανδύα» που άκομψα φορούν, κρύβονται –δυστυχώς– ακροδεξιές και φασίζουσες αντιλήψεις. Το όλο πράγμα θα ήταν επικίνδυνο, αν δεν υπήρχε άφθονη γραφικότητα, που φθάνει σε σημείου γελοιότητας π.χ. με αναφορές σε εξωγήινη καταγωγή των Ελλήνων. Στη χειρότερη περίπτωση πάντως η όλη ιστορία περί Ομάδας Έψιλον καταντά μια μπουρδολογία, που συντηρείται μόνο και μόνο για τις πωλήσεις των βιβλίων που λυμαίνονται το συγκεκριμένο χώρο. Και μη νομίζετε πως αυτό αποτελεί ελληνική αποκλειστικότητα.
Σχεδόν κάθε χώρα σ’ αυτόν τον κόσμο έχει το δικό της αντίστοιχο της «Ομάδας Ε». Έχω μελετήσει, όπως γνωρίζετε, πολύ καλά την περίπτωση της γειτονικής Σερβίας. Κι εκεί υπήρχαν άνθρωποι που πίστευαν στην ύπαρξη της ψιονικής «Ομάδας 69», που με την ψυχοτρονική τεχνολογία και τα υπερόπλα της θα προστάτευε τη χώρα από τους εχθρούς της. Τίποτε όμως από αυτά δε συνέβη. Αυτή η περιβόητη ομάδα δεν ήταν παρά μια σύναξη μερικών γραφικών οι οποίοι πίστευαν πως είχαν υπερφυσικές δυνάμεις, που θα έσωζαν τη χώρα από την καταστροφή. Η Σερβία όμως δεν απέφυγε την καταστροφή της. Και το μόνο που απέμεινε στο τέλος είναι μια πικρία
Όσο για την υποτιθέμενη εμπλοκή του Τέσλα στην «Ομάδα Ε», αυτό αποτελεί μια ακόμη παραπληροφόρηση που εφηύραν οι επιτήδειοι Έλληνες νεομυθολόγοι, επειδή γνωρίζουν καλά πως ο Τέσλα υπήρξε ένας μεγάλος επιστήμονας και ιδιαίτερος άνθρωπος, και μόνον η αναφορά στο όνομά του θα έδινε κύρος στο φαντασιόπληκτο δημιούργημα τους! Στο βιβλίο «Θεωρίες Συνωμοσίας», που έγραψα πρόσφατα μαζί με τον Λουκά Καβακόπουλο, αναφέρομαι διεξοδικά πάνω στο φαινόμενο της «κουλτούρα της παράνοιας» και της συνωμοσιοπαράνοιας, που μαστίζει τον μετα-μοντέρνο κόσμο.
Ένα θέμα που σίγουρα θα ενδιαφέρει –αν όχι όλους- τους περισσότερους είναι η λεγόμενη «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ», όπου έχετε γράψει και ένα σχετικό βιβλίο γι αυτό. Λέτε ότι πρόκειται για την επερχόμενη ενεργειακή επανάσταση. Θα θέλαμε να μας μιλήσετε λίγο γι αυτό. Υπάρχει σχέση με τις ήδη υπάρχουσες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ή πρόκειται για κάτι εντελώς καινούριο; 
Στις αρχές του 21ου αιώνα η ανθρωπότητα συνεχίζει να είναι δέσμια ενός ενεργειακού μοντέλου, που καταναλώνει αναντικατάστατα «απολιθώματα» (δηλαδή ορυκτά καύσιμα), καταστρέφοντας ταυτόχρονα το περιβάλλον και την οικολογική ισορροπία του πλανήτη μας. Αυτό το ενεργειακό μοντέλο είναι αυτοκαταστροφικό και δεν έχει μέλλον. Η λύση για να ξεφορτωθούμε αυτό το απαρχαιωμένο ενεργειακό μοντέλο υπάρχει ήδη και ονομάζεται Ελεύθερη Ενέργεια. Με τον όρο «Ελεύθερη Ενέργεια» αναφέρομαι στη φθηνή, άφθονη και καθαρή ενέργεια που μπορεί να αντληθεί με διάφορους τρόπους. Σ’ αυτήν δεν περιλαμβάνονται μόνον οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ηλιακή, αιολική, γεωθερμική κ.α.), που είναι δωρεάν, αλλά και μια σειρά «εξωτικών τεχνολογιών», όπως είναι η Ενέργεια του Μηδενικού Σημείου (Zero Point Energy), η Ψυχρή Σύντηξη (Cold Fusion), οι κυψέλες υδρογόνου, η υδροκαταλυτική δύναμη του υδρογόνου (Hydrocatalytic Hydrogen Power), οι δυναμικές δίνες (Vortex), οι συσκευές περιστρεφόμενων μαγνητών (Rotating-Magnet Devices), οι μαγνήτες στερεής κατάστασης (Solid-State Magnets) κ.α. Σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να εκμεταλλευτούμε όλες αυτές τις τεχνολογίες και να απαλλαγούμε οριστικά από τον «βασιλιά» πετρέλαιο.
Ωστόσο όμως η Ελεύθερη Ενέργεια είναι ο σύγχρονος «απαγορευμένος καρπός»! Το πανίσχυρο ενεργειακό-βιομηχανικό σύμπλεγμα συμφερόντων, που ελέγχει το 40% της παγκόσμιας οικονομίας, απαγορεύει την πρόσβαση της ανθρωπότητας σε νέες μορφές και πηγές ενέργειας, που μπορούν να μας απαλλάξουν από την εξάρτηση μας από τα ορυκτά καύσιμα. Δεν μας επιτρέπουν να αντλούμε ενέργεια από τον «ενεργειακό ωκεανό» που μας περιβάλει. Αυτό είναι εξοργιστικό καθώς στην εποχή μας υπάρχουν πολυάριθμοι εφευρέτες και ανεξάρτητοι ερευνητές που έχουν ανακαλύψει τρόπους και συσκευές για την αξιοποίηση της Ελεύθερης Ενέργειας, που όμως ποτέ δεν βγαίνουν στο εμπόριο χάρη σε μια περίτεχνη συνωμοσία του ενεργειακού κατεστημένου και κυβερνήσεων. Το ενεργειακό κατεστημένο έχει εξαπολύσει έναν ακήρυχτο πόλεμο ενάντια σε όλους όσους οραματίζονται μια ενεργειακά απελευθερωμένη ανθρωπότητα. Η επερχόμενη ενεργειακή επανάσταση, που θα βασίζεται στην Ελεύθερη Ενέργεια, υπόσχεται έναν νέο πολιτισμό, πιο δίκαιο, πιο ανθρώπινο και πιο φιλικό προς το περιβάλλον. Κι επειδή τίποτε σ’ αυτόν τον κόσμο δεν χαρίζεται –τα πάντα είναι αποτελέσματα κατάκτησης– πρέπει να βγούμε μπροστά και να διεκδικήσουμε το όραμα της Ελεύθερης Ενέργειας, προτού να είναι αργά
Σε κάποιο άλλο βιβλίο σας κάνετε λόγο ότι η «Αποκάλυψη» έχει ήδη συμβεί και ότι ζούμε ήδη στην εποχή της Μετα-Αποκάλυψης. Θα θέλαμε να μας μιλήσετε γι’ αυτό.
Ο τίτλος «Μετα-Αποκάλυψη Τώρα» είναι κάτι σαν λογοπαίγνιο, που κρύβει ωστόσο μια μεγάλη αλήθεια. Κατά τη γνώμη μου η «Αποκάλυψη» όντως έγινε, μόνον που δεν είχε το χαρακτήρα που της προσέδωσαν οι προφήτες, οι αποκρυφιστές και οι κάθε λογής παρανοϊκοί. Ήταν μια σιωπηρή διαδικασία που μεταμόρφωσε τον πλανήτη μας. Η «συντέλεια» συνέβη κι ένας νέος κόσμος δημιουργήθηκε αθόρυβα, εξαφανίζοντας τον παλιό. Ζούμε ήδη στη μετα-συντελειακή εποχή, που έχει ως κύριο χαρακτηριστικό της την ανάδυση της πρώτης πλανητικής Αυτοκρατορίας, βασικός «ξενιστής» της οποίας είναι η αμερικανική υπερδύναμη.Το «Μετα-Αποκάλυψη Τώρα» είναι ένα απόσταγμα μελέτης και έρευνας αρκετών χρόνων, που άρχισε να παίρνει τη μορφή βιβλίου μετά την 11η Σεπτεμβρίου του 2001 και την υιοθέτηση από την Ουάσιγκτον του σχεδίου για την παγκόσμια κυριαρχία των ΗΠΑ κατά τον 21ο αιώνα. Για τη συγγραφή του χρησιμοποιήθηκαν ως πηγές δεκάδες ειδικά βιβλία και εξειδικευμένες μελέτες, που σπανίως έρχονται στο φως της δημοσιότητας. Πάνω απ’ όλα όμως βασίστηκε σ’ ένα προσωπικό concept, προϊόν της βαθιάς μου ανησυχίας για την σημερινή κατεύθυνση της ανθρωπότητας, μια κατεύθυνση που οδηγεί στη δημιουργία μιας πλανητικών διαστάσεων αόρατη φυλακή, ένα είδος «Matrix» προορισμένο για το μυαλό μας.
Σ’ αυτήν την νέα Εποχή της Μετά – Αποκάλυψης, όπως χαρακτηριστικά λέτε κυριαρχεί η Αμερικανική Αυτοκρατορία, πως μπορεί κάποιος να αντισταθεί ; Υπάρχει τρόπος ; 
Η πρώτη πλανητική Αυτοκρατορία, στην ιστορία της ανθρωπότητας, δεν επιθυμεί εδάφη ή δόξα. Δεν θέλει να κατακτήσει τον κόσμο, θέλει να τον κάνει να της μοιάσει! Ενδιαφέρεται να νικήσει στο πεδίο της επιρροής. Την ενδιαφέρει να κερδίσει τις διαθέσεις μας, ώστε να είναι ευνοϊκές απέναντί της. Να γοητεύσει τις ψυχές μας, να κατακτήσει το φαντασιακό μας. Το τελευταίο το επιτυγχάνει κυρίως μέσω του «Δούρειου Ίππου», που λέγεται Χόλιγουντ, το οποίο έχει εξαπολύσει στρατιές δαιμόνων και ηρώων για να στοιχειώσουν ακόμη και τις πιο ιδιωτικές περιοχές του εγκεφάλου μας. Όλα αυτά αποσκοπούν στην «εσωτερική αποικιοποίηση» του σύγχρονου ανθρώπου, ώστε να καταστεί αφομοιώσιμος από το διαρκώς επεκτεινόμενο σύστημα της Αυτοκρατορίας. Όσον αφορά τώρα το σκέλος της αντίστασης έχω να πω τα εξής: Αυτό που πραγματικά επιθυμεί η Αυτοκρατορία είναι ο άνθρωπος να μην ανησυχεί καθόλου γι’ αυτά που συμβαίνουν στον κόσμο. Να μην ενδιαφέρεται για πράγματα που δεν τον αφορούν άμεσα. Έτσι αφήνει το πεδίο ελεύθερο στην Αυτοκρατορία για επιτελέσει την παγκόσμια «αποστολή» της, χωρίς επικίνδυνες κριτικές και αντιδράσεις. Όμως οι άνθρωποι, ιδιαίτερα στις κοινωνίες που θέλουν να λέγονται δημοκρατικές, πρέπει να ανησυχούν και να παρεμβαίνουν στα κοινά. Δεν πρέπει να επιτρέπουν σε καμιά πολιτική να χαράσσεται ερήμην τους. Ναι, όσο ζούμε πρέπει να ανησυχούμε. Εξάλλου ησυχία υπάρχει μόνον στα νεκροταφεία, στην πειθαρχία των οποίων βιάζεται να μας υποτάξει η ζωή
Τελειώνοντας θα θέλαμε να πείτε τη γνώμη σας για την GATEWAY TEAM καθώς ένα μήνυμα που θα θέλατε να δώσετε στους επισκέπτες του site μας. 
Η προσπάθεια σας να προσφέρετε μια εναλλακτική ροή πληροφορίας κι ένα εναλλακτικό βήμα ενημέρωσης πάνω σε ζητήματα, που για το κυρίαρχο αποβλακωτικό ρεύμα θεωρούνται «περιθωριακά», είναι αξιόλογη και πρέπει να συνεχιστεί και να εξελιχτεί. Όσους για τους πολυάριθμους φίλους, που σας επισκέπτονται, έχω να πω τα εξής: Ελευθερώστε τα μυαλά σας! Πολεμήστε κάθε είδους προκατάληψης! Να είστε ανοικτοί προς το άγνωστο και στο διαφορετικό! Να κριτικάρετε και να αμφιβάλετε για τα πάντα! Από την άλλη, να μην είστε εύπιστοι, να εμπιστεύεστε την λογική αλλά και τη διαίσθησή σας. Η αλήθεια βρίσκεται παντού. Και να μην εμπιστεύεστε εκείνους που λένε πως βρήκαν την αλήθεια. Να εμπιστεύεστε εκείνους που την αναζητούν
Σας ευχαριστούμε
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΚΟΣ
Ο Γιώργος Στάμκος είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος. Από το 1988 αρθρογραφεί στον ειδικό, κυρίως, τύπο κι έχει δημοσιεύσει μέχρι στιγμής  περισσότερα από 1.000 εξειδικευμένα άρθρα. Έχει συνεργαστεί με περισσότερα από 30 διαφορετικά ελληνικά και ξένα έντυπα, μεταξύ των οποίων, με τα περιοδικά Στρατηγική, Πτήση & Διάστημα, ΝΕΜΕCIS, Αμυντική Βίβλος, Επιστήμη & Τεχνολογία, Απόρρητο, Information, Close Up, ΜΕΝ, Sunday date(εφημ. Αγγελιοφόρος), Δυτικώς, Τρίτο Μάτι, Ανιχνεύσεις, ’βατον, Strange κ.ά. Για αρκετά χρόνια υπήρξε αρχισυντάκτης του περιοδικού Strange. Η αναλυτική και εξειδικευμένη αρθρογραφία του εστιάζεται κυρίως σε θέματα αναζήτησης, ιστορίας, γεωπολιτικής, βαλκανολογίας, μελλοντολογίας και εναλλακτικής τεχνολογίας. Ο Γιώργος Στάμκος ξεκίνησε τη συγγραφική του περιπέτεια με το βιβλίο Νίκολα Τέσλα: Ο Προφήτης του 21ου Αιώνα (Μάρτιος 1999), το οποίο και γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Ακολούθησαν τα βιβλία Μυστική Σερβία (1999, μαζί με τη Μίλιτσα Κοσάνοβιτς), Απαγορευμένη Τεχνολογία (2000), Γεωπολιτική του Αρχιπελάγους: Ο Ελληνισμός στην Εποχή της Παγκοσμιοποίησης (2000), Ελεύθερη Ενέργεια: Η Επόμενη Πλανητική Επανάσταση (2001), Μετα-Αποκάλυψη Τώρα (2002), Θεωρίες Συνωμοσίας (2003, μαζί με τον Λουκά Καβακόπουλο) και Γκρίζα Ελλάδα: Η Ανατομία του «Ελληνικού Συνδρόμου» (2003). Όλα τα βιβλία του οδηγήθηκαν σε πολλές επανεκδόσεις κι έγιναν αφορμή για δημιουργικές συζητήσεις, ακόμη και διαφωνίες. Έχει επίσης συμμετάσχει με εκτενή κείμενά του στα συλλογικά έργα Μυστικές Εταιρείες (1998), Μυστική Ελλάδα (1999), Μαγεία: Η Απόκρυφη Παράδοση του Κόσμου (2000), Τα Μεγάλα Μυστήρια του Κόσμου (2001), Ιερή Ελλάδα (2001), Ο Πόλεμος Ενάντια στο MATRIX (2002), Ιστορία του Μέλλοντος (2002), Τα Μυστήρια του Χρόνου (2003), ’νθρωποι των Θαυμάτων (2003) κ.α. των εκδόσεων ΑΡΧΕΤΥΠΟ. Ζει και δημιουργεί στη Θεσσαλονίκη, ενώ ταξιδεύει συχνά στη βαλκανική ενδοχώρα.

Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ


Ο Καραγκιόζης στάθηκε πνευματική τροφή & ψυχαγωγία μεγάλων & μικρών για 100 και πλέον χρόνια, από τις γειτονιές της Αθήνας & του Πειραιά ως το τελευταίο ελληνικό χωριό. Γνήσιο λαϊκό δημιούργημα, βγήκε μεσ’ απ’ την ομαδική συνείδηση του ελληνικού λαού. Βέβαια οι μεγάλοι καραγκιοζοπαίχτες είναι επώνυμοι, δηλ. γνωστοί με τα ονόματά τους…
…Ο Καραγκιόζης είναι λαϊκή τέχνη, τέχνη προφορική, κοινό κτήμα του λαού που τη γέννησε, έστω κι αν δεν είναι παλιά, όπως τα δημοτικά τραγούδια, έστω κι αν δε γεννήθηκε στο παραδοσιακό χωριό, παρά στις γειτονιές των αστικών κέντρων που μόλις άρχιζαν να σχηματίζονται.
                ΙΣΤΟΡΙΑ: Η ιστορία του Καραγκιόζη στην Ελλάδα αρχίζει γύρω στα μέσα του 19ου αι. Ίσως να είχε εμφανιστεί λίγο πριν την επανάσταση, αλλά η πρώτη παράσταση που αναφέρεται, & μάλιστα σε εφημερίδα της εποχής, είναι στις 21 Αυγούστου 1841, στο Ναύπλιο.
                Η προέλευση όμως του Καραγκιόζη είναι πολύ παλιότερη. Υπάρχουν μερικοί που υποστηρίζουν ότι παραστάσεις με σκιές γίνονταν ακόμα & στα Ελευσίνια μυστήρια στην αρχαιότητα, αλλά αυτό ως τώρα δεν έχει αποδειχτεί.
                Ο Καραγκιόζης, όπως τον ξέρουμε σήμερα, έχει τις ρίζες του στην Άπω Ανατολή. Πριν από 10 αιώνες τουλάχιστον, οι Κινέζοι, που είχαν άλλωστε ανακαλύψει πρώτοι το χαρτί & έκλειναν μ’ αυτό τα παράθυρά τους, σκέφτηκαν να εκμεταλλευτούν την εντύπωση από τις σκιές που σχηματίζονταν τη νύχτα πάνω στη φωτισμένη επιφάνειά τους.


                Πραγματικά, το Θέατρο Σκιών στην Κίνα είχε στην αρχή θρησκευτικό χαρακτήρα, που σχετιζόταν με τις σκιές του Κάτω Κόσμου. Γι’ αυτό και το πανί του έπαιρνε ποιητικές ονομασίες, όπως «πανί των ονείρων», «πανί των σύννεφων», «πανί της προσδοκίας του θανάτου» …
                Από την Κίνα πήραν το Θέατρο Σκιών & άλλοι ανατολικοί λαοί: οι Ινδοί, οι Πέρσες, και τελικά οι Τούρκοι, που στην αρχή τού έδωσαν επίσης νόημα θρησκευτικό & σοβαρό, συνδυασμένο με τις γιορτές του Ραμαζανιού &  σιγά-σιγά έφτασαν στο κωμικό, όπως το ξέρουμε σήμερα.
                Πολλές παραδόσεις σχετίζονται με τη γέννηση του Καραγκιόζη στην Τουρκία. Σε γενικές γραμμές λένε, ότι ο Καραγκιόζης & ο Χατζηαβάτης ήτανε μαστόροι & δούλευαν στο χτίσιμο ενός μεγάλου αυτοκρατορικού κτιρίου. Αλλά ο Καραγκιόζης έλεγε τόσα αστεία, που οι άλλοι μαστόροι χάζευαν & σταματούσαν τη δουλειά & έτσι δεν τελείωνε το κτίριο. Το ‘μαθε ο Σουλτάνος, θύμωσε & πρόσταξε να σκοτώσουν τον Καραγκιόζη. Ύστερα όμως μετάνιωσε & έπεσε σε βαθιά μελαγχολία. Τότε ο Χατζηαβάτης έστησε ένα πανί, έφτιαξε φιγούρες χάρτινες & αναπαράστησε όλα τα αστεία του Καραγκιόζη &έμειναν από τότε να τα βλέπει ο κόσμος & να διασκεδάζει. Η παράδοση αυτή έχει πολλές παραλλαγές, αλλά σε όλες ο Χατζηαβάτης, με το δουλοπρεπή χαρακτήρα του, παρουσιάζεται αχώριστος σύντροφος του Καραγκιόζη, που δεν το βάζει κάτω.
                Ιστορικά πάντως, δημιουργός του τούρκικου Θεάτρου Σκιών θεωρείται ο σεΐχης Μεχμέτ Κιουστερή, που δοξάστηκε & έμεινε ως τώρα το όνομά του & το μνημείο του στην Προύσα. Στις παραστάσεις μάλιστα του σοβαρού Καραγκιόζη, που γινόταν τις μέρες του Ραμαζανιού, άρχιζαν το έργο ζητώντας τη χάρη του Αλλάχ & αμέσως μετά μνημόνευαν το όνομα του Κιουστερή.
                Τον 16ο αι. ο Καραγκιόζης έχει διαδοθεί σ’ όλη την Οθωμανική αυτοκρατορία & έχουν πια καθοριστεί τα χαρακτηριστικά του. Είναι άλλωστε το μόνο είδος θεάτρου που μπόρεσε να ζήσει στην Τουρκία, γιατί το Κοράνι απαγόρευε οποιαδήποτε αναπαράσταση της ανθρώπινης μορφής. Τη σκιά τη δέχτηκαν οι Μουσουλμάνοι θεολόγοι, επειδή, όπως είπαν, όλα τα πράγματα έχουν τη σκιά τους, που είναι κάτι ξεχωριστό από το σώμα.
                Το περιβάλλον όπου κινείται ο τούρκικος Καραγκιόζης είναι ο μαχαλάς, η συνοικία, με τις χίλιες δυο λεπτομέρειες & τα πρόσωπα της καθημερινής ζωής: τον Καραγκιόζη, τον Χατζηαβάτη, τον Τσελεμπή (ομορφόπαιδο), τον μπεκρή, τον αλήτη, τον Μπεμπερουή (μικρό καμπούρη) & τον Τουζούζ (μισητό σύμβολο της τρομερής εξουσίας). Ακόμα τύπους από επαρχίες της τούρκικης αυτοκρατορίας. Άλλους τύπους εθνικούς της κοσμοπολίτικης Κωνσταντινούπολης: τον Αρβανίτη, τον Αρμένη, τον Φράγκο. Πρόσωπα από παραμύθια λαϊκά & καθώς & διάφορα μυθικά πλάσματα. Πουθενά δε θα βρούμε τον Βεζίρη, τον Μπέη, τη Βεζιροπούλα. Ο τούρκικος Καραγκιόζης αποφεύγει και να αναφέρει ακόμα τα επίφοβα υψηλά πρόσωπα.
                Ένα άλλο γνώρισμα του τούρκικου Καραγκιόζη, εκτός από τη φοβερή ελευθεροστομία & χυδαιολογία του (άλλωστε το θέαμα δεν το έβλεπαν ποτέ άντρες & γυναίκες μαζί), ήταν ότι κυριαρχούσε σ’ αυτόν η κοινωνική ανισότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Καραγκιόζης τις τρώει πάντα από τον συμβιβασμένο με την άρχουσα τάξη Χατζηαβάτη, αντίθετα από ότι γίνεται αργότερα στον ελληνικό Καραγκιόζη.
                Αυτόν τον Καραγκιόζη τον γνώρισαν φυσικά και οι Έλληνες της Πόλης. Είναι πιθανό ότι ο ελληνικός Καραγκιόζης δεν παίχτηκε ποτέ εκεί, γιατί η τουρκική εξουσία δεν ευνοούσε τις συγκεντρώσεις. Μετά την επανάσταση όμως, Έλληνες από την Κων/πολη μεταφέρουν το θέαμα πρώτα στην Ήπειρο & έπειτα στην Πάτρα. Ο πρώτος που τον έφερε ήταν, φαίνεται, ο Μπαρμπαγιάννης ο Μπράχαλης. Ένα Καραγκιόζη πολύ κοντά στην τούρκικη μορφή, με πρόσωπα σχεδόν όλα διαφορετικά απ’ αυτά που ξέρουμε σήμερα & με αρκετή ακόμα χυδαιολογία. Γι’ αυτό και στην αρχή η ελληνική κοινωνία δεν τον καλοδέχεται & καμιά φορά επεμβαίνει και η αστυνομία.
                Όμως σιγά-σιγά ο Καραγκιόζης ριζώνει στον ελληνικό χώρο & εξελληνίζεται. Καθαρίζεται εντελώς από το χυδαίο στοιχείο. Δημιουργεί τύπους μέσ’ απ’ το ελληνικό περιβάλλον της εποχής, όπως ο σιορ-Διονύσιος, ο Μπαρμπαγιώργος, ο Μορφονιός, ο Σταύρακας, η Καραγκιόζαινα, το Κολλητήρι… Βέβαια υπάρχουν και οι Τούρκοι: ο Πασάς, η Βεζιροπούλα, ο Δερβέναγας, πρόσωπα μάλιστα, που, όπως είδαμε, τα έπλασαν πρώτοι οι Έλληνες καραγκιοζοπαίχτες.
                ΕΠΟΧΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ: Μπορούμε να ξεχωρίσουμε 3 περιόδους.
                Α)  Εποχή 1850-1880, όταν δεν έχει πάρει οριστικά την ελληνική του μορφή.
                Β)  Εποχή 1880-1910, η ακμή του Καραγκιόζη, που αρχίζει στην Πελοπόννησο, κυρίως στην Πάτρα, με το μεγάλο καραγκιοζοπαίχτη Δημήτριο Σαρντούρη ή Μίμαρο. Αυτός ήταν ένα καταπληκτικό ταλέντο, μίμος θαυμάσιος, άριστος σχεδιαστής, τραγουδιστής & καλλίφωνος. Ήξερε αρκετά γράμματα & ήτανε και ψάλτης στην εκκλησία. Έπλασε τύπους καινούργιους, όπως τον σιορ-Διονύσιο & δημιούργησε πρώτος ιστορικά έργα. Ο μαθητής του Γιάννης Ρούλιας από το Καρπενήσι, ξεκινώντας από μια ιδέα του Μίμαρου, έπλασε το κοσμαγάπητο & γνήσια ελληνικό πρόσωπο του Μπαρμπαγιώργου.
                Γ) Εποχή 1910-1940. Αυτή, όπως είπαν, είναι η εποχή, αν όχι της μεγάλης δημιουργίας, πάντως της μεγάλης τελειότητας. Εδώ κυριαρχεί ο περίφημος καραγκιοζοπαίχτης Αντώνης Παπούλιας ή Μόλλας, που δοξάστηκε όσο κανένας άλλος στο είδος του. Ήταν ένα έμφυτο ταλέντο γεννημένο μέσα στις φτωχογειτονιές της Αθήνας, που έμαθε την τέχνη παρακολουθώντας κρυφά τους καραγκιοζοπαίχτες της εποχής του. Έτσι, μια μέρα, παιδί 17-18 χρόνων, πρότεινε στον Ρούλια, που ήταν άρρωστος, να τον αντικαταστήσει. Και τότε φανερώθηκε ένας καινούργιος δημιουργός.
                Ο Μόλλας έπλασε δικά του πρόσωπα, τον Σαναλέμε, τον Πεπόνια, τον Ομορφονιό. Για να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις του κοινού, που είχε αρχίσει να επηρεάζεται απ’ τον κινηματογράφο, έκανε καινοτομίες στα σκηνικά, προσθέτοντας αεροπλάνα, αυτοκίνητα κ.ά. Τις φιγούρες δεν τις σχεδίαζε ο ίδιος & χρησιμοποιούσε άλλους & για τα τραγούδια, αλλά ήταν σπουδαίος μίμος κι άφησε όνομα. Ήταν ωστόσο ο πρώτος που τύπωσε κείμενα του Καραγκιόζη & μ’ αυτό τον τρόπο αρχίζει η τυποποίηση & η απομάκρυνση από την προφορική παράδοση, που είναι η ουσία αυτού του λαϊκού θεάτρου.
                Πάρα πολλοί άλλοι καραγκιοζοπαίχτες είναι γνωστοί από τις 2 αυτές τελευταίες εποχές του ελληνικού Καραγκιόζη, όπως ο Μάρκος Ξάνθος από την Κρήτη & ο Κώστας Μάνος από το Άργος. Από τους τελευταίους, ξεχωρίζουμε τον Χρίστο Χαρίδημο, και την οικογένεια των Σπαθάρηδων (ο πατέρας Σωτήρης & ο γιος του Ευγένιος).
                ΚΥΡΙΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ: Πρώτα-πρώτα ο χώρος. Όσες καινοτομίες κι αν προστέθηκαν κατά καιρούς, τα δύο βασικά σημεία απ’ όπου ξεκινάει η δράση πάνω στον μπερντέ είναι δεξιά το σαράι του πασά, μεγαλόπρεπο & πολυστολισμένο & αριστερά η ετοιμόρροπη καλύβα του Καραγκιόζη. Μ’ αυτόν τον τρόπο μας δίνεται όλο το κοινωνικό πλάτος ανάμεσα στον ισχυρό που αντιπροσωπεύει τη δύναμη, τον πλούτο, την εξουσία & στον πιο αδύναμο, κακομοιριασμένο πολίτη του κράτους.
                Στο σαράι του πασά ή του βεζίρη κατοικούν μαζί του η κόρη του η βεζιροπούλα, 1-2 αξιωματικοί της υπηρεσίας του και ο Δερβέναγας ή Βελιγκέκας, Αλβανός αγριάνθρωπος, που είναι φύλακας και μπράβος του πασά. Στο καλύβι μένει ο Καραγκιόζης με την Καραγκιόζαινα & τα Καραγκιοζόπουλα. Ανάμεσα σ’ αυτά τα 2 σημεία μπορεί να υπάρχει νοερά όλη η πόλη ή όλο το κράτος. Η απόσταση & ο χρόνος δεν έχουν εδώ σημασία, είναι συμβατικά. Εδώ είναι ο χώρος & ο χρόνος της φαντασίας, που δεν έχει αρχή & τέλος.
                Έτσι μπαίνει πίσω από το πανί ολόκληρος ο ελληνικός χώρος με τους τοπικούς του τύπους, τα γλωσσικά του ιδιώματα-ακόμα και την καθαρεύουσα, που θα έπρεπε να μας ξαφνιάζει σε κείμενα του λαϊκού λόγου. Αλλά ο Καραγκιόζης δεν γεννιέται μέσα στην αγροτική κοινωνία σαν το δημοτικό τραγούδι, παρά σε μια κοινωνία καινούργια (της πόλης), της οποίας η καθαρεύουσα είναι το σύμβολο της κοινωνικής ανόδου.
                ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ:
                ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Θεόφτωχος άνθρωπος του λαού, πανάσχημος, εφευρετικός, κεφάτος, έτοιμος να ανακατευτεί παντού, στο καλό και στο κακό, για να κερδίσει κάτι. Με την ανάμειξη του αυτή συχνά γελοιοποιεί τις τέχνες, τις επιστήμες, τους θεσμούς & τον ίδιο τον εαυτό του. Πεινασμένος όπως είναι πάντα-κι αυτός και η οικογένειά του-μ’ εκείνη την αχόρταστη πείνα που ήταν η συντρόφισσα του ελληνικού λαού στα χρόνια εκείνα. Τις περισσότερες φορές την παθαίνει & τις τρώει άγρια, αν και κάποτε προφταίνει να δώσει κι αυτός μερικές. Φέρνει μαζί του το αισιόδοξο μήνυμα του λαϊκού Ρωμιού που, παρ’ όλες τις αντιξοότητες, κατορθώνει πάντα να επιζεί.
                ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ. Το αντίθετο του Καραγκιόζη. Γνωστικός και μετρημένος, τα ‘χει καλά με την εξουσία, συμβιβασμένος δούλος από την αρχή. Αυτός παίρνει τις εντολές από τον πασά & βάζει τον Καραγκιόζη να βγάλει το φίδι από την τρύπα. Σοβαρός ή μάλλον σοβαροφανής, μιλάει καθαρεύουσα (και στον τούρκικο Καραγκιόζη μιλούσε λόγια γλώσσα) & πάντα προσπαθεί να κολακέψει και να πετύχει κάτι. Αυτό δεν εμποδίζει τον Καραγκιόζη να τον καταχερίζει κάθε τόσο, σε αντίθεση με τον τούρκικο Καραγκιόζη, όπου δέρνει πάντα ο Χατζηαβάτης.
                ΚΟΛΛΗΤΗΡΙA.Οι γιοι του Καραγκιόζη, με την ψευδή γλώσσα, πονηρά πανομοιότυπα με τον πατέρα τους, που τον βοηθάνε στις παλιοδουλειές του.
                ΣΙΟΡ-ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ή ΝΙΟΝΙΟΣ. Ζακυνθινός, ξεπεσμένος κατά φαντασία αριστοκράτης, καυχησιάρης, επιφανειακά ευγενικός, με πολλές τσιριμόνιες και μια γλώσσα γεμάτη παραφθαρμένες ιταλικές λέξεις.
                ΜΠΑΡΜΠΑΓΙΩΡΓΟΣ. Διαμορφώθηκε μετά τον άτυχο πόλεμο του 1897. Αγνός τσοπάνης από τη Ρούμελη, θείος του Καραγκιόζη, τον έχει διαρκώς άχτι, για τα «χουνέρια» που του κάνει, αλλά συχνά τον βγάζει από τις δυσκολίες. Τον θαυμάζει άλλωστε στο βάθος για τα γράμματα που ξέρει. Τσιγκούνης, προληπτικός, φιλάρεσκος, λεβέντης & ατρόμητος.
                ΔΕΡΒΕΝΑΓΑΣ. Αλβανός Βεληγκέκας, με φρικτά ελληνικά, προσωπικός εχθρός του Μπαρμπαγιώργου.
                ΣΤΑΥΡΑΚΑΣ. Αρκετά αντιπαθητικός, είναι ο μάγκας της παλιάς Αθήνας, δειλός στο βάθος, στα λόγια απειλητικός και καυχησιάρης, τις τρώει κι αυτός από τον Καραγκιόζη.
                ΟΜΟΡΦΟΝΙΟΣ. Κομψευόμενος, μ’ όλη την τεράστια μύτη του, δανδής, ερωτόληπτος, μαμμόθρεφτος & πολύ φαντασμένος. Τελειώνει όλες του τις φράσεις μ’ ένα  «ουίτ!», που είναι μάλλον το γαλλικό oui. Γενικά σαχλός.
                ΠΑΣΑΣ ή ΒΕΖΙΡΗΣ. Πλούσιος & δυνατός άρχοντας, ανώτατος αξιωματούχος των Τούρκων. Περιέργως δεν παρουσιάζεται σκληρός κι αυταρχικός (παρά μόνο στα ιστορικά έργα). Αντίθετα είναι μεγαλοπρεπής, σοβαρός & δίκαιος.
                Αυτά (μαζί με τη ναζιάρα βεζιροπούλα και την πολύπαθη Καραγκιόζαινα, την Αγλαΐα) είναι τα κυριότερα βασικά πρόσωπα του Καραγκιόζη. Ανάλογα με την εξέλιξη που πήρε με τον καιρό το θέατρο σκιών, προστέθηκαν κι άλλα πρόσωπα
                ΟΙ ΦΙΓΟΥΡΕΣ: Πρόκειται για λαϊκή ζωγραφική. Ήταν και είναι κομμένες γύρω-γύρω στο περίγραμμά τους, έτσι ώστε, καθώς τις κινούν πίσω από την οθόνη (το πανί), με το φως που πέφτει από πίσω τους διαγράφονται τα σχήματά τους, δηλαδή η σκιά τους, πάνω στο άσπρο πανί.
                Στην αρχή ήταν χάρτινες & το μέγεθός τους μικρό. Αργότερα γίνονται μεγαλύτερες & διάτρητες, ώστε να περνά το φως και να διαγράφονται τα χαρακτηριστικά του προσώπου & της φορεσιάς ξεκάθαρα από τη μεριά των θεατών.
                Από το 1923 άρχισε να χρησιμοποιείται το δέρμα. Το δέρμα επιτρέπει, με τη διαφάνειά του, τη χρήση του χρώματος. Έτσι η χρωματιστή πια παράσταση αποκτά μεγαλύτερο οπτικό ενδιφέρον.
                ΤΟ ΡΕΠΕΡΤΟΡΙΟ: Αποτελείται από 3 κατηγορίες έργων.
                Α) Τα καθαρά κωμικά.
                     όπως: «Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΣ»
                     «Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΠΛΟΙΑΡΧΟΣ»
                     «Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΜΑΓΕΡΑΣ»
                     «Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΣ» κ.ά.
                Β) Έργα εμπνευσμένα από παραμύθια ή θρύλους, που συνδέουν τον Καραγκιόζη με τις ρίζες της ελληνικής παράδοσης.
                     όπως:  «Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΗΡΑΜΕΝΟΣ ΟΦΙΣ» κ.ά.

                Γ) Ηρωικά ή ιστορικά δράματα.
                     όπως:  «Ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΚΑΝΔΗΛΑΝΑΠΤΗΣ»
                     «Ο ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ»
                     «ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ ΚΑΙ ΑΛΗ-ΠΑΣΑΣ» κ.ά.

   ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 
«ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» – (ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΓΝΩΣΗ»)
 ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ


http://video.google.com/googleplayer.swf?docid=-1854432561792770501&hl=el&fs=true

Ο ΑΡΓΑΛΕΙΟΣ


Το πιο απαραίτητο και το πιο πολύτιμο εργαλείο για την κάθε νοικοκυρά ήτανε ο αργαλειός. Έχοντας αργαλειό στο σπίτι της, στο πιο ευάερο και πιο ευήλιο δωμάτιο, κάθε αγροτική οικογένεια, ήταν σαν να είχε στη δούλεψή της ένα ατομικό υφαντουργικό εργαστήρι, που κάλυπτε όλες τις ανάγκες σε είδη ρουχισμού και κλινοστρωμνής…

 
…Το στήσιμο του αργαλειού δεν ήταν και τόσο εύκολη υπόθεση. Ήθελε σταθερότητα και ζύγισμα, για να μη μετατοπίζεται με τα τραντάγματα από τις κινήσεις που έκανε η νοικοκυρά. Στα περισσότερα σπίτια του χωριού o αργαλειός ήταν μόνιμα στημένος, κάτω από χαγιάτια (μπαλκόνια), στο κατώι δίπλα πάντα από παράθυρο και προσωρινά πολλές φορές στην άκρη του δωματίου στο σπίτι
 
Ο αργαλειός  φτιαχνόταν από τέσσερα ισομεγέθη γερά και βαριά όρθια ξύλα δέντρου, που συνδέονταν και με άλλα ξύλα, με ειδικούς αρμούς και είχε τα έξης εξαρτήματα:
 
Ας ξεκινήσουμε από το βασικό αντί, που είχε το νήμα. Αυτό τοποθετείται απέναντι από την υφάντρα. Το νήμα αυτό χωρισμένο από τον γκάρδιο (σιδερένια βέργα), σχηματίζει 2 επιφάνειες, οι οποίες πέρναγαν μέσα από τα μιτάρια και τα χτένια και κατέληγαν στο αντί, που ήταν μπροστά στην υφάντρα και λεγόταν σχιστάνι. Τούτο το έλεγαν έτσι, γιατί φέρει σχίσιμο στη μέση ώστε να περνάει το ύφασμα. 
Τα μιτάρια ήταν δικτυωτά πλέγματα νημάτων, σε σχήμα 8. Ήταν στερεωμένα τα νήματα σε δυο λεπτές σανίδες, που είχαν σταθερή θέση. Λέγονται μιτάρια, γιατί το νήμα λέγεται και μίτος (βλ. Μίτος της Αριάδνης, Θησέας, Λαβύρινθος – από τη μυθολογία). 
 
Από εκεί οι κλωστές πήγαιναν στα καρούλια ή καρέλια, στην οροφή του αργαλειού. Αυτά κρέμονταν κι είχαν την ικανότητα με τις πατήθρες ή ποδαρίτσες, που κρέμονται απ’ αυτά, να μετακινούνται οι κύκλοι του 8, πότε πάνω και πότε κάτω. Οι πατήθρες πατιόνται όταν ήθελε η υφάντρα να μετακινήσει τις δυο επιφάνειες των νημάτων. Στη συνέχεια οι κλωστές περνάνε μάσα από τα χτένια. Και αυτά ήταν φτιαγμένα από μικρά τεμάχια καλαμιού ή σύρματος, που ήταν στερεωμένα σε 2 παράλληλα τεμάχια σανιδιών. Το άνοιγμα που αφήνουν τα καλαμάκια χαρακτήριζε τα χτένια σε: 1) Δασόχτενα (δασιά υφάσματα – πουκάμισα και σκουτιά), 2) Ρασόχτενα (για τα ράσα των παπάδων) και 3) Πανόχτενα (για λιόπανα, αντρομίδες, βελέντζες, κιλίμια, κάπες, σαγίσματα) και λοιπά. Το χτένι μπαίνει σε μια θήκη, που το στερέωνε κι έτσι η υφάντρα το κτύπαγε με όση δύναμη χρειαζόταν για να σφίξει το νήμα. Η θήκη αυτή κρέμεται από την οροφή του αργαλειού. 
 
Ανάμεσα λοιπόν στις 2 επιφάνειες των τεντωμένων νημάτων, που ανεβοκατεβαίνουν, χορεύει η σαΐτα, που είναι μακρόστενο ρομβοειδές εργαλείο, με κοιλιά στη μέση, για να μπαίνουν τα μασούρια και τα κουλούκια. Τα μασούρια και τα κουλούκια ήταν μικρά σωληνάκια, που πάνω τους τυλιγόταν το υφάδι.  
Φτάσαμε έτσι κοντά στα χέρια της υφάντρας. Μπροστά της έχει στερεωμένο το σχιστάνι. Με σφήνες το περιστρέφει κάθε τόσο και λιγάκι, για να χοντρύνει το βιλάρι. 
Στην Ελλάδα χρησιμοποιούνταν 3 είδη αργαλειού: ο πλαγιαστός, ο όρθιος και του λάκκου. Ο πλαγιαστός ήταν ο πιο συνηθισμένος. Φτιαγμένος από 4 ξύλα που συνδέονταν χαμηλά με 4 χοντρά σανίδια και με άλλα 4 στην κορυφή τους.
 
Οι γυναίκες έφτιαχναν μ’ αυτόν φουστάνια, μεσοφόρια, ποδιές, φανέλες, γιορντάνια και μπούστα, για τον εαυτό τους. Για τους άνδρες έφτιαχναν παντελόνια, πουκάμισα, βράκες, φανέλες, κάπες και καπότες με τις κουκούλες. 
Ο άλλος, εξίσου σημαντικός, τομέας προσφοράς του αργαλειού ήταν τα κλινοσκεπάσματα της οικογένειας. Πολύχρωμες μπατανίες, χράμια, βελέντζες, σαλίσματα, κιλίμια, κουρελούδες, και τσαντίλες. Απ’ αυτά τα είδη, οι βελέντζες και τα σαλίσματα είχανε και μια επιπρόσθετη επεξεργασία. Τα πηγαίνανε υποχρεωτικά στη νεροτριβή (σ’ αυτή έστριβε το νερό ο μυλωνάς, όταν δεν είχε άλεσμα). Τα βάζανε σε μια μεγάλη φυσική (συνήθως) γούρνα κι έπεφτε από ψηλά τρεχούμενο νερό. Αυτό συνεχιζότανε για μια βδομάδα περίπου. Είχε σαν αποτέλεσμα, με το συνεχές κτύπημα του νερού, να φουσκώνουν, να βγάζουν χνούδι κι έτσι γίνονταν πιο απαλά στη χρήση τους.
Κύριες πρώτες ύλες το μαλλί, το βαμβάκι, το λινάρι και το μετάξι. Προϊόντα που τα έβρισκαν σχετικά εύκολα, κι αυτό βέβαια γιατί ήταν κτηνοτρόφοι και γεωργοί.
Για να φτάσουν αυτά τα υλικά στον αργαλειό, έπρεπε να προηγηθεί μια μακριά διαδικασία.

ΤΟ ΜΑΛΛΙ: Ήταν και είναι η σπουδαιότερη πρώτη ύλη. Μ’ αυτό ύφαιναν σε όλη την Ελλάδα κιλίμια για το πάτωμα, μπατανίες, χράμια, τορβάδες-σάκους δηλ. για τη μεταφορά τροφίμων ή εργαλείων-κάπες και σκουτιά (μάλλινα κατώτερης ποιότητας). Τα πρόβατα κουρεύονται την άνοιξη. Το μαλλί ζεματίζεται, μετά πλένεται στη βρύση ή στον ποταμό, το στέγνωναν και το λανάριζαν (= έξαιναν).
    Ύστερα γινόταν η διαλογή. Το πιο καλό βγαίνει από τη ράχη του ζώου. (Οι Σαρακατσαναίοι μπορούσαν να ξεχωρίσουν μέχρι και σαράντα λογιών μαλλί). Το μακρύ το έγνεθαν στη ρόκα, το κοντό στην τσικρίκα (είδος διπλής ρόκας). Ορισμένα είδη (ταγάρια, σακιά ελαιοτριβείου, διάδρομοι) γίνονται από τραγόμαλλο κι έχουν πιο τραχιά υφή. Το γνέμα τυλιγόταν στο αδράχτι, για να καταλήξει τελικά στα σαΐτα του αργαλειού. Ήταν το υφάδι, ενώ το στημόνι (=πολύ γερή κλωστή, που δεν κοβόταν κατά την ύφανση) ήταν το μοναδικό είδος που χρειαζόταν να αγοράσουν οι νοικοκυρές για να υφάνουν.

ΤΟ ΒΑΜΒΑΚΙ: Εμφανίζεται στην Ελλάδα τον 2ο αι. Τα 18ο αι. αποτελεί, με τη μορφή νήματος, σπουδαίο εξαγωγικό προϊόν. Τα Αμπελάκια, η Τσαρίτσανη, ο Τίρναβος, οι Σέρρες και η Αγιά ευημερούσαν χάρη σ’ αυτό. Αφού το ξεκουκίσουν, το κόβουν με το δοξάρι (=εργαλείο σε σχήμα τόξου, με το οποίο ξαίνουν το βαμβάκι και το μαλλί) κι ύστερα το κλώθουν με τη ρόκα και το αδράχτι.                               

ΤΟ ΛΙΝΑΡΙ: Η συγκομιδή του γινόταν από γυναίκες, με επικεφαλής τη δραγομάνα. Το θέριζαν, όπως το σιτάρι, το έκαναν δεμάτια κι άφηναν το κάθε δεμάτι μέρες μέσα στο νερό για να μαλακώσει πολύ και μετά το πέρναγαν από το μαγκάνι, για να φύγει η εξωτερική φλούδα, να γίνει δηλαδή τέλεια αποφλοίωση. Θέλει υπομονετικό κοπάνισμα, βρόχιασμα (=να φύγουν οι κόμποι), βούρτσισμα, ώσπου να μείνει το καθαρό λινάρι, το σκουλί, που το γνέθουν για να φτιάξουν το ράμμα, δηλ. το λεπτότατο νήμα που περνά από το βελόνι. Η επεξεργασία του είναι πολύπλοκη.
                Από το χοντρό λινάρι φτιάχνουν σακιά, ντορβάδες, τσαντίλες και καραβόπανα. Από το λεπτό, εσώρουχα και πουκάμισα.

ΤΟ ΜΕΤΑΞΙ: Έρχεται στην Ελλάδα την εποχή του Ιουστινιανού. Ήταν το σπουδαιότερο προϊόν της περιοχής του Αξιού, της Χαλκιδικής, του Πηλίου του θεσσαλικού κάμπου και της Πελοποννήσου στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Τα μετάξι είναι «ωμό», δηλ. δε χρειάζεται γνέσιμο.
                Χρειάζονταν όμως και βαφικές ύλες για να δώσουν χρώμα στις πρώτες ύλες. Ως τα τέλη του 19ου αι., μοναδική ύλη βαφής ήταν τα φυτικά χρώματα, που έμεναν αναλλοίωτα στο ηλιακό φως και στο πλύσιμο και έδιναν λαμπερούς χρωματισμούς. Από το ριζάρι (=φυτό) έβγαζαν οι Αμπελακιώτες το ονομαστό κόκκινο χρώμα. Οι φλούδες των φρέσκων καρυδιών δίνουν το μαύρο, το λουλάκι το γαλάζιο και τα φύλλα της άσπρης μουριάς, σε συνδυασμό με λίγα φύλλα μηλιάς, το κίτρινο καναρινί.
                Το νήμα πλέον είναι έτοιμο να μπει στον αργαλειό να αρχίσει η ύφανση. Ο  αργαλειός κυριάρχησε στο ελληνικό νοικοκυριό πάνω από 3 χιλιετίες.

 Σχήμα ΑΡΓΑΛΕΙΟΥ


      Βιβλιογραφία: 
           ΛΑΪΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ (Σταύρος Αβδούλος) – Εκδ. Φιλίστωρ
           ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ – Εκδ. Γνώση
           ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ – Μπαλαφούτης Κ.Γ.

ΤΟ ΜΑΝΤΡΙ , Η ΣΤΡΟΥΓΚΑ ΚΑΙ Η ΚΟΡΔΑ


Το μαντρί (το πρατομάντρι) είναι μακρουλή καλύβα, ανοιχτή από τη μια πλευρά (σ’ όλο το μάκρος της) τη μεσημβρινή ή τη ανατολικομεσημβρινή. Έμοιαζε με υπόστεγο…

…Του έδιναν σχήμα πολυγωνικό (ιδιαίτερα στο γιδομάντρι), ελλειψοειδές ή στρογγυλό. Φτιαχνόταν από κλαδιά δέντρων (πλάτανο), που πλέκονταν πάνω σε ξύλινους πάσσαλους και σκεπαζόταν από χόρτο, ψαθί ή καλαμιά βρίζας (σίκαλης). Το χρησιμοποιούσαν για να προστατεύουν τα πρόβατα ή τα γίδια από τον αέρα, τα χιόνια και τις βροχές.
                Στο μαντρί τα ζώα έμεναν το χειμώνα, τις νύχτες και όταν ο καιρός ήταν άστατος. Διάλεγαν κατάλληλο μέρος απάνεμο, στεγνό και προσηλιακό. Όμως, σ’ ένα τέτοιο μαντρί, στη βαρυχειμωνιά, τα γιδοπρόβατα δεν προστατεύονταν καλά. Έτσι άλλα ψοφούσαν (νιογέννητα αρνιά και κατσίκια και αδύνατες μητέρες) κι άλλα αδυνάτιζαν και δεν έδιναν αρκετό εισόδημα.
                   Δίπλα στο μαντρί βρισκόταν, απαραίτητα, το κονάκι δηλ. η καλύβα στην οποία έμενε ο τσοπάνης. Ήταν κι αυτή φτιαγμένη από τα ίδια υλικά, που γινόταν και το μαντρί. Μέσα σ’ αυτή, ο τσοπάνης αποθήκευε και ξηρή τροφή για τα ζώα: μπαμπακόσπορο, κουκιά κι ότι άλλο μπορούσε να χρειασθεί στις δύσκολες ημέρες του χειμώνα.
                Μπροστά στο μαντρί, στο χώρο που ήταν η αυλή του μαντριού, τοποθετούσαν τις πάχνες ή κοπάνες (πελεκημένοι και κουφωμένοι προς τα μέσα κορμοί δέντρων), για να τρώνε μέσα σ’ αυτές τα ζώα.
                
 Η στρούγκα ήταν χώρος περιφραγμένος, όπου άρμεγαν τα γιδοπρόβατα και πρόχειρο ποιμνιοστάσιο για το καλοκαίρι. Είχε 2 πόρτες, μπρος και πίσω. Η καλύβα, εδώ, δεν ήταν απαραίτητη. Η στρούγκα ήταν φτιαγμένη με κλάρες, με είσοδο πίσω και έξοδο εμπρός. Μπροστά στην έξοδο τοποθετούσαν δυο λιθάρια, όπου κάθονταν οι τσοπάνηδες για να αρμέγουν.
                
 Η κόρδα ήταν πρόχειρος περιφραγμένος χώρος, όπου τα πρόβατα γρέκιαζαν (= κοιμούνταν).



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Γλώσσα και Λαογραφία της Εύβοιας – ΣΕΤΤΑΣ Δ

ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΩΝ BLOGGERS


1. Τα blogs είναι διάλογος – ελεύθερος ανεμπόδιστος διάλογος ανάμεσα σε πολίτες.
2. Τα blogs είναι μια πρόσκληση σε διάλογο, σε διαφωνία, και επικοινωνία.
3. Τα blogs δεν κέρδισαν το ενδιαφέρον της κοινωνίας επειδή λένε ψέματα συκοφαντούν. Το κέρδισαν επειδή η κοινωνία έχει ανάγκη από μια αυθεντική φωνή.
4. Τα blogs είναι το δικαίωμα του καθενός να εκφέρει την άποψή του. Δεν υπάρχουν “ενημερωτικά” και “μη ενημερωτικά” blogs. Μέσα από το διάλογο όλοι κάτι μαθαίνουμε.
5. Τα blogs δεν τα γράφουν επαγγελματίες – τα γράφουν πολίτες. Μπορεί να αξιοποιούν την όποια επαγγελματική τους εμπειρία, μπορεί και όχι.
6. Ο blogger δεν χρησιμοποιεί εθνικούς πόρους (όπως οι τηλεραδιοσυχνότητες), και συνεπώς δεν μπορεί να μπαίνει σε καλούπια ο τρόπος και το περιεχόμενο της έκφρασής του. O blogger αξιοποιεί το απεριόριστο μέγεθος του παγκόσμιου Δικτυακού ιστού για να εκφράσει και τη δική του άποψη.
7. Η Πολιτεία, τα Media, οι επιχειρήσεις, και όλοι οι θεσμοθετημένοι οργανισμοί της Ελληνικής κοινωνίας, αξίζει να παρακολουθούν τους bloggers και τον διάλογο τους. Ακόμα καλύτερο θα είναι να συμμετέχουν ισότιμα σε αυτόν το διάλογο. Θα μπορέσουν και οι ίδιοι να γίνουν σοφότεροι μαθαίνοντας την άποψη του απλού πολίτη, αντί να προσπαθούν να την περιορίσουν στα δικά τους καλούπια.
8. Το δικαίωμα του blogger να γράφει ελεύθερα την άποψή του είναι ιερό. Αν με αυτά που γράφει καταπατά συγκεκριμένες νομοθετικές διατάξεις, υπάρχουν νόμιμες διαδικασίες για την δίωξή του.
9. Στο βαθμό που δεν παραβιάζει με σαφή τρόπο διατάξεις του νόμου, η ανωνυμία είναι δικαίωμα του blogger.

ΠΛΙΝΙΟΣ Ο ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ(23-79 μ.Χ.) – Ο ΛΟΓΙΟΣ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ


Ο Γάιος Πλίνιος Σεκούνδος, ένα από τα λαμπρότερα πνεύματα της πρώτης μεταχριστιανικής εποχής, έζησε μεταξύ του 23-79 μ.Χ. Πολύπλευρος και φιλομαθής, ήταν ένας από τους κύριους εμπνευστές του αρχαίου εγκυκλοπαιδισμού, αφού…

…κατέγραψε τεράστιο όγκο αρχαίας «μυστικής» γνώσης. Έδειξε μεγάλη αγάπη τόσο για το διάβασμα, το γράψιμο και τη μετάδοση της πληροφορίας, όσο και για την πατρίδα του, την οποία υπηρέτησε πολλές φορές.

Ο Πλίνιος γεννήθηκε στο Novum Comum της βόρειας Ιταλίας, αλλά αρκετά νωρίς εγκαταστάθηκε στη Ρώμη, για να σπουδάσει κοντά στους σημαντικότερους Έλληνες και Λατίνους δασκάλους της εποχής του. Ιδιαίτερα ασχολήθηκε με τη φιλοσοφία, τη ρητορική, τη βοτανική και τα νομικά, ενώ λέγεται ότι για ένα διάστημα άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου. Αν και ήταν άνθρωπος αφιερωμένος στη γνώση, ωστόσο δεν απείχε καθόλου από τη δράση. Κυνηγούσε συνεχώς την περιπέτεια και ανέλαβε πολλά αξιώματα μακριά από τη Ρώμη. Σε ηλικία μόλις 23 ετών κατατάχθηκε στο στρατό και διακρίθηκε ως αξιωματικός του ιππικού, υπηρέτησε στη Γερμανία και στη Συρία, διορίστηκε διοικητής της Ισπανίας και επί Βεσπασιανού ανέλαβε και άλλες υπηρεσίες. Έτσι από τη μια υπηρέτησε την πατρίδα του και από την άλλη μελέτησε τη γεωγραφία και το φυσικό περιβάλλον αυτών των περιοχών αφήνοντάς μας καταγεγραμμένα τα αποτελέσματα των παρατηρήσεών του.

Ο Πλίνιος είχε τη μανιώδη συνήθεια να συλλέγει πληροφορίες και να καταγράφει σχόλια για ό,τι διάβαζε. Ο ανιψιός του, Πλίνιος ο Νεότερος —που ήταν και ο ίδιος συγγραφέας και αποτελεί τη βασικότερη πηγή από όπου μαθαίνουμε πληροφορίες για τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του Πλίνιου—  αναφέρει ότι ο θείος του άρχιζε να διαβάζει πολύ πριν την αυγή και ότι παρομοίαζε τη γνώση με αγκίστρι ψαρέματος· πίστευε δηλαδή ότι ο,τι πιάνεται στο αγκίστρι, από το πιο μικρό ως το πιο μεγάλο, έχει ιδιαίτερη αξία. Συνήθιζε μάλιστα να λέει ότι οποιαδήποτε ενασχόληση πέραν του διαβάσματος ήταν απλώς χάσιμο χρόνου…


Το μοναδικό έργο του που έχει φτάσει στα χέρια μας ως τώρα είναι το Naturalis Historia (Φυσική Ιστορία), το οποίο αποτελείται από 37 τόμους. Όπως μας πληροφορεί ο ίδιος οι τόμοι αυτοί περιλαμβάνουν πληροφορίες τις οποίες κατέγραψε έχοντας διαβάσει περισσότερα από 2.000 βιβλία (!) Ευτυχώς φρόντισε να παραθέσει έναν αναλυτικότατο κατάλογο των βασικότερων πηγών του. Έτσι χιλιάδες τίτλοι βιβλίων και εκατοντάδες ονόματα συγγραφέων έχουν φτάσει —ονομαστικά έστω— ως εμάς χάρη στην προνοητικότητα και την οξύνοια του Πλίνιου. Ο κατάλογος αυτός είναι ενδεικτικός του όγκου της αρχαίας γνώσης, που δυστυχώς ως επί το πλείστον έχει χαθεί για πάντα…Το περιεχόμενο του τεράστιου αυτού έργου περιλαμβάνει τις εξής κατηγορίες: κοσμολογία και αστρονομία (απίστευτο και όμως αληθινό: υπάρχει κεφαλαίο αφιερωμένο στους κομήτες, τους οποίους ανάλογα με τη την κίνηση, την κατεύθυνσή τους, τη φωτεινότητά τους και το σχήμα της ουράς τους, τους χώριζε σε δέκα είδη), φυσική και ιστορική γεωγραφία, ανθρωπολογία και φυσιολογία του ανθρώπου, ζωολογία, βοτανική (αναφέρεται εκτενώς στα εξωτικά δέντρα και φυτά, στα καρποφόρα, στα άγρια είδη, στη γενική βοτανική και στη δεντροκαλλιέργεια, στα δημητριακά και στην ιατρική βοτανική), φαρμακευτική, ορυκτολογία και ιστορία της ζωγραφικής, της γλυπτικής, των αρχιτεκτονικών ρυθμών και της ρωμαϊκής τεχνολογίας.


Κατά καιρούς πολλοί έχουν κατηγορήσει τον Πλίνιο για έλλειψη κριτικού πνεύματος. Κάποια μεταφραστικά του λάθη από την αρχαία ελληνική στη λατινική γλώσσα και η αναφορά του σε παράξενα πλάσματα ήταν οι αιτίες της έντονης κριτικής που δέχτηκε. Είπαν ότι ο Πλίνιος ήταν αντιεπιστημονικός, κατάφεραν να υποτιμήσουν την σπουδαία προσφορά του και να τον οδηγήσουν στη λήθη. Κι όμως, είναι τόσο θαυμαστός, πιστευτός και ζωντανός ο φυτικός και ζωικός κόσμος της αρχαιότητας που περιγράφει, ώστε η αναφορά του σε παράξενα όντα μας βάζει σε σκέψεις. Ισχυρίζεται ότι υπάρχουν άνθρωποι ακέφαλοι που ‘χουν τα μάτια τους στην πλάτη, άνθρωποι με κεφάλι σκύλου που επικοινωνούν μεταξύ τους γαβγίζοντας, φίδια που πετάγονται με ένα σάλτο από το έδαφος και πιάνουν πετούμενα πουλιά, καθώς και ένα είδος ερπετού της Αφρικής που κομματιάζει βράχους μόνο με την ανάσα του και που είναι τόσο δηλητηριώδες, ώστε όταν κάποια μέρα ένας άνθρωπος σκότωσε κάποιο που βρισκόταν στην πλάτη του αλόγου του, το δηλητήριο απλώθηκε στη λόγχη του άντρα με αποτέλεσμα να πεθάνει τόσο ο ίδιος, όσο και το άλογο. Άραγε ο Πλίνιος, αυτός ο συστηματικός και τόσο επιστημονικός στη μέθοδό του, ήταν στην πραγματικότητα απλώς ένας δεισιδαίμονας που μπέρδευε την αλήθεια με το μύθο ή μήπως η αρχαιότητα έκρυβε μυστικά για κόσμους και πλάσματα παράξενα που είτε δεν υπάρχουν πια, είτε δεν μας κάνουν τη χάρη να μας επισκεφτούνε πια;


Η αγάπη του Πλίνιου για τη Φύση είναι διάχυτη και στη φιλοσοφική άποψη που εκφράζει σχετικά με το Θεό και την οικολογία, σε μια εποχή μάλιστα που κανείς δεν προβληματιζόταν για το περιβάλλον. Πίστευε ότι η ανθρώπινη κοινωνία για να ευημερεί οφείλει να βρίσκεται σε ισορροπία με το Θεό, τον οποίο για να τον καταλάβει ο άνθρωπος πρέπει πρώτα να καταλάβει τη Φύση· η περιφρόνηση, η απληστία και η αναζήτηση της πολυτέλειας έρχεται σε αντίθεση με την ισορροπία, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στην εξαφάνιση των ειδών, στην αδιαφορία για το αν υποφέρουν άλλα πλάσματα και στην εξάντληση των φυσικών πόρων της Γης (!)


Άλλη σπουδαία δουλειά που έκανε ο Πλίνιος είναι ότι μετέφρασε όλα τα ονόματα των ελληνικών φυτών στα λατινικά. Αυτό σημαίνει ότι εξαιτίας του μπορέσαμε να καταλάβουμε σε τι φυτά ακριβώς αναφέρονται δεκάδες αρχαία ελληνικά κείμενα. Επίσης ο Πλίνιος έχει γράψει ένα έργο για τη χρήση του ακοντίου από τους ιππείς, μια βιογραφία του Πομπονίου Σεκούνδου, μια έκθεση για τους γερμανικούς πολέμους (είκοσι βιβλία), το έργο Studiosus για την εκπαίδευση ενός ρήτορα και μια Ιστορία της εποχής του από τη βασιλεία του Νέρωνα ως του Βεσπασιανού σε τριάντα ένα τόμους. Δυστυχώς κανένα από τα συγκεκριμένα πονήματα δεν έχει διασωθεί.


Συνεπής προς την αναζήτηση νέων συγκινήσεων, ο Πλίνιος κέρδισε έναν ηρωικό θάνατο – και πώς αλλιώς θα μπορούσε να είναι άλλωστε; Τη χρονιά που έγινε η μεγάλη έκρηξη του Βεζούβιου, το 79 μ.Χ. ο Πλίνιος ήταν διοικητής της ναυτικής βάσης του Μισηνού, στην Καμπανία. Στις 24 Αυγούστου, ενώ είχε ήδη αρχίσει να παρουσιάζει έντονη δραστηριότητα το ηφαίστειο, ο Πλίνιος παρασυρόμενος από την έμφυτη ερευνητική του φύση, αποφάσισε να πάει ο ίδιος στην περιοχή, για να εξετάσει το φαινόμενο, αλλά και για να σώσει τη γυναίκα ενός φίλου του που ήταν εγκλωβισμένη εκεί. Όταν έφτασαν τα πάντα είχαν σκεπαστεί από την καυτή λάβα, η θερμοκρασία ήταν πολύ υψηλή και οι αναθυμιάσεις πολύ πυκνές. Ωστόσο ο Πλίνιος δεν το έβαλε κάτω· ήθελε πάση θυσία να βοηθήσει όσο περισσότερο κόσμο μπορούσε και να αξιολογήσει το φαινόμενο. Το άσθμα, όμως, από το οποίο έπασχε και μια ενδεχόμενη καρδιακή προσβολή νίκησαν τον Πλίνιο, που εξέπνευσε λίγη ώρα αφού είχε αποβιβαστεί σε μια περιοχή νοτιότερα του Βεζούβιου. Ο Πλίνιος κέρδισε επάξια το θάνατό του αποδεικνύοντας ως την τελευταία του στιγμή τον ηρωισμό του…

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΩΝ


Με το αφιέρωμα στον Νίκολα Τέσλα ξεκινήσαμε μία νέα θεματική ενότητα. «ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΩΝ».  Ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι; Ήταν συγγραφείς, φιλόσοφοι, μάγοι, επαναστάτες, επιστήμονες, εξερευνητές, ποιητές, ζωγράφοι κτλ. Άνθρωποι μεγαλοφυείς, αλλά και παρεξηγημένοι. Άνθρωποι που ήταν πιο μπροστα απ’την εποχή τους και πολλοί από αυτούς είχαν βρει μαρτυρικό θάνατο, μιας και η σκέψη τους θεωρήθηκε καταραμένη και απαγορευμένη. ‘Ανθρωποι που τα οράματά τους, έγιναν όραμα για άλλους ανθρώπους.

ΝΙΚΟΛΑ ΤΕΣΛΑ (1856-1943) – Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ


Έχουνε ήδη περάσει 150 χρόνια από τη γέννηση του εφευρέτη Νίκολα Τέσλα και η αινιγματική αυτή προσωπικότητα, που με κάποιον τρόπο έμοιαζε σα να αντλεί ιδέες από το μέλλον και να τις προσφέρει στο παρόν, αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους του 20ου αιώνα και ως σηματοδότης της 2ης Βιομηχανικής Επανάστασης…

Ο ‘άνθρωπος πουλί’ του Bryant Park

18 Μαΐου 1917. Όπως κάθε μέρα και νύχτα εδώ και πολλά χρόνια, έτσι και σήμερα ένας μεσήλικας άνδρας μπήκε μέσα στο Bryant Park, ένα μικρό πράσινο τετράγωνο μέρος πίσω ακριβώς από την μεγαλοπρεπή δημόσια βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης. Το παρουσιαστικό του ήταν εκλεπτυσμένο όπως ακριβώς και το κοστούμι του: ήταν ψηλός (1.88 μ.), αρκετά αδύνατος με ευγενική φυσιογνωμία, φορούσε ένα μαύρο παντελόνι, κοστούμι με ουρά κι ένα μαύρο ψηλό καπέλο. Κάτω από το σακάκι φορούσε ένα γιλέκο, λευκό πουκάμισο και λευκό παπιγιόν. Ένα ολοκαίνουριο ζευγάρι γκρι γαντιών κάλυπτε τα ασυνήθιστα μεγάλα χέρια του και τους εξέχοντες αντίχειρές του που κρατούσαν ένα μπαστούνι κι ένα καφέ χαρτοφύλακα που ήταν γεμάτος με ψίχουλα.
Μέσα σε δευτερόλεπτα από την άφιξη του, τα περιστέρια μαζεύτηκαν γύρω του όπως τα σιδερένια ρινίσματα σε ένα μαγνήτη. Χαμογελώντας και μουρμουρίζοντας στα περιστέρια που γουργούριζαν, ο άντρας τέντωσε τα χέρια του κι εξαφανίστηκε γρήγορα μέσα σε ένα σύννεφο από λευκά και γκρίζα φτερά. Η εναέρια απόδρασή του ήταν σύντομη και διακόπηκε από την παρουσία ενός άλλου άνδρα, που φορούσε επίσης κοστούμι με ουρά κι ο οποίος τον άρπαξε βιαστικά.

Ο ‘άνθρωπος πουλί’ του Bryant Park απελευθερώθηκε και προσγειώθηκε απρόθυμα. Ήταν εξάλλου μια πολύ σημαντική νύχτα για τον Νίκολα Τέσλα. Επρόκειτο να του απονεμηθεί το μετάλλιο Edison από το ‘American Institute of Electrical Engineers’ (AIEE) και θα του το παρέδιδε ο άνδρας που είχε έρθει να τον βρει, ο παλιός του φίλος Δρ Bernard A Behrend.
Ο Behrend υποστήριξε στο λόγο του ότι «η Φύση κι οι νόμοι της παραμένουν κρυφοί τη νύχτα», δανειζόμενος τον επιτάφιο λόγο του Alexander Pope προς τον Newton. Συνεχίζοντας είπε πως «ο Θεός ευτυχώς μας έδωσε τον Tesla κι αν μπορούσαμε να υπολογίσουμε κι όχι να εξαλείψουμε τις ανακαλύψεις του από τον βιομηχανικό κόσμο, οι ‘τροχοί της βιομηχανίας θα σταματούσαν να γυρίζουν’, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και τρένα θα σταματούσαν, οι πόλεις μας θα βυθίζονταν στο σκοτάδι, οι μύλοι θα παρέμεναν αδρανείς κι ακίνητοι. Το όνομα του σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην ανάπτυξη της ηλεκτρικής επιστήμης.»

Ενώ είναι πιθανό να βρει κανείς αρκετές σύγχρονες ιστορίες σχετικά με τον ηλεκτρισμό χωρίς αυτές να κάνουν καμία αναφορά στον Τέσλα, κατά την διάρκεια της ζωής του ήταν στο πλευρό του Thomas Edison και του Guglielmo Marconi, του πιο διάσημου εφευρέτη της εποχής. Το πολυφασικό του σύστημα του εναλλασσόμενου ρεύματος (AC) παραμένει η βάση για τη μεταφορά του ηλεκτρισμού μέσα από γραμμές ενέργειας και για την προώθηση επαγωγικών μηχανών μια ακόμη πρωτοπορία του Τέσλα στα πάντα. Από τα cd players μέχρι τα υποβρύχια. Στον Τέσλα συχνά χρεώνεται η έναρξη της ‘Δεύτερης Βιομηχανικής Επανάστασης’, όμως αυτή η ιδιοφυΐα καταπιάστηκε με πολλά πράγματα πέραν των κινητήρων. Τα γραπτά του, οι πατέντες του κι οι ανακαλύψεις του περιλαμβάνουν τα πρώιμα μοντέλα του ραδιοφώνου, των αγωγών εκπομπής ακτινών Χ, των λαμπών φθορίου, της ρομποτικής, των ραντάρ, των αεροσκαφών, των πυραύλων, και πηγαίνοντας ακόμη παραπέρα, των ενεργειακών όπλων, του ελέγχου του καιρού και το μεγαλύτερο του όνειρο της μετάδοσης του ηλεκτρισμού χωρίς καλώδια.

Δυστυχώς, εγκατέλειψε την επαγγελματική του καριέρα. Μέχρι την στιγμή του θανάτου του, στις 7 Ιανουαρίου του 1943, ήταν χρεωμένος κατά χιλιάδες δολάρια κι είχε επισκιαστεί από τις φήμες για την εκκεντρικότητα του που τον περιέβαλαν όπως τα περιστέρια που τόσο πολύ αγαπούσε. Οι περισσότερες από αυτές τις ιστορίες ήταν αληθινές. Ευαίσθητος και με λεπτούς τρόπους, ποτέ δεν παντρεύτηκε κι ούτε φαίνεται να είχε στενές σχέσεις με γυναίκες (ή άνδρες έστω), δεν είχε ποτέ ένα σπίτι, ζούσε από την ενηλικίωση του κι έπειτα σε ξενοδοχεία, επέμενε να υπολογίζει τις ακριβείς ποσότητες φαγητού ή ποτού που θα κατανάλωνε κι έτεινε να αναλαμβάνει δράση έχοντας πάντα υπόψη του τρεις εναλλακτικές επιλογές.
Μετά τον θάνατο του, το όνομα του Τέσλα συνδέθηκε αναπόσπαστα με τη μέτρηση της έντασης ενός μαγνητικού πεδίου, με ένα κρατήρα στην αθέατη πλευρά της Σελήνης και με ένα μικρό πλανητικό αντικείμενο (Tesla 2244). Εν τω μεταξύ, οι ιδέες του συνέχισαν να αποτελούν έμπνευση για αξιοσέβαστους επιστήμονες του είδους – για χάρη των ιδεών αυτών θα πήγαινε κάποιος με χαρά πάλι στο πανεπιστήμιο – και για λεγεώνες ερευνητών που αναζητούσαν το ‘ιερό δισκοπότηρο’ της ενέργειας: την ελεύθερη ενέργεια.

Στον 21ο αιώνα παρατηρείται μια θεαματική αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τον Tesla και το έργο του. Το 2006, στην 150η επέτειο της γέννησης του, καθιερώθηκε από την UNESCO ως η «Χρονιά του Tesla» κι έγιναν εορταστικές εκδηλώσεις στην γενέτειρα του, την Κροατία, και στο πατρικό του σπίτι στην Σερβία. Το αεροδρόμιο του Βελιγραδίου μετονομάστηκε επίσημα σε Αεροδρόμιο Βελιγραδίου Nikola Tesla. Το 2006 επίσης εγκαινιάστηκε το Tesla Roadster, ένα υψηλών προδιαγραφών ηλεκτρικό αυτοκίνητο που σχεδιάστηκε από τη Lotus. Επίσης αν κι όχι με τόσο μεγάλο ενθουσιασμό αλλά με μεγάλη σημασία μια μηχανή στο Silverlink’s North London Line πήρε το όνομα Nikola Tesla το 2001.
Η αλλαγή αυτή στις φήμες για τον Τέσλα που υπήρχαν μετά τον θάνατο του, φαίνεται σε μεγάλο βαθμό στους τίτλους των βιογραφιών του. Στην πρώτη το 1944 θεωρήθηκε μια αστείρευτη ιδιοφυΐα, το 1981 θεωρήθηκε ως ο άνθρωπος όλων των εποχών και το 2001 θεωρήθηκε ως ο άνδρας που σηματοδότησε τον 20ο αιώνα.

Τα πρώτα χρόνια

Ο Νίκολα Τέσλα γεννήθηκε τα μεσάνυχτα της 9ης προς 10η Ιουλίου του 1856 σε ένα μικρό οικισμό του Smiljan που τότε ανήκε στην Αυτοκρατορία των Αψβούργων και σήμερα ανήκει στην Κροατία. Ήταν το τέταρτο από τα πέντε παιδιά της Duka Mandic και του Milutin Tesla, ο οποίος ήταν ιερέας στην γειτονική ορθόδοξη εκκλησία της Σερβίας. Ένας θρύλος αναφέρει ότι τη νύχτα εκείνη έπεφταν πολλοί κεραυνοί κι αρκετές αστραπές.

Το σπίτι του Τέσλα ήταν γεμάτο ζωή. Η Duka παρόλο που δεν είχε σπουδάσει ποτέ είχε ένα πάθος με την ευρωπαϊκή ποίηση και μπορούσε να αποστηθίζει ποιήματα και να τα θυμάται για μεγάλο χρονικό διάστημα χάρη στην εκπληκτική της μνήμη, κάτι που κληρονόμησε κι ο Nikola. Η μητέρα του ήταν μια αστείρευτη πηγή έμπνευσης για εκείνον, ο οποίος ανέπτυξε όλες του τις ικανότητες υπό την δική της επίδραση. Η οικογένεια παραδοσιακά έστελνε όλα τα αγόρια της στον στρατό ή στον κλήρο, ο νεαρός όμως Nikola ήταν διαφορετικός.
Άρχισε τις εφευρέσεις του από μικρή ηλικία. Στα πέντε του έχτισε τον δικό του νερόμυλο, του οποίου οι επίπεδες πλευρές διαφοροποιούνταν από τους τροχούς με τα ‘κουπιά’ των υπολοίπων νερόμυλων της περιοχής. Ένας ακόμη μύλος που κινούταν από τα σκαθάρια του Ιουνίου ήταν πολλά υποσχόμενος μέχρι την στιγμή που ένας φίλος του κατέστρεψε τα καύσιμα, ένα θέαμα που έκανε το νέο εφευρέτη να γίνει έξω φρενών. Μια απόπειρα του να πετάξει από μια οροφή χρησιμοποιώντας μια ομπρέλα κι ένα αλεξίπτωτο ήταν λιγότερο επιτυχής καθώς τον βρήκε αναίσθητο η μητέρα του. Καθώς μεγάλωνε, φανταζόταν τον εαυτό του να μεταφέρεται εναερίως μέσα σε μια αεροστεγή ιπτάμενη μηχανή – είχε ήδη κατασκευάσει ένα μικρό πρωτότυπο ενός αεροστεγούς κυλίνδρου και να χτίζει ένα τεράστιο νερόμυλο στην βάση των καταρρακτών του Νιαγάρα. Αυτό θα αποτελούσε τουλάχιστον ένα προφητικό όραμα.

Η οικογενειακή ζωή ήταν βουκολική. Τα παιδιά μοιράζονταν την ζωή τους με τα ζώα της φάρμας, συμπεριλαμβανομένου ενός μεγάλου αριθμού περιστεριών, όμως μια τραγωδία χτύπησε την οικογένεια όταν ο Nikola ήταν πέντε χρονών. Ο 12χρονος αδερφός του Daniel – που ο Nikola τον θεωρούσε ως ήρωα του σκοτώθηκε σε ένα ατύχημα. Οι εκδοχές διίστανται μπορεί να σκοτώθηκε πέφτοντας από κάποιο αγαπημένο του άλογο ή να έπεσε κάτω από τις σκάλες. Ακόμη κι ο Nikola μπορεί να θεωρήθηκε υπεύθυνος για την πτώση του. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, η απώλεια του Daniel επηρέασε βαθύτατα τον Nikola, ο οποίος άρχισε να εκδηλώνει σημάδια υπερευαισθησίας που θα τον έκαναν εκκεντρικό για την υπόλοιπη ζωή του.
Όταν ήταν μεσήλικας έγραψε στο ‘My Inventions’, Electrical Experimenter, (Φεβρουάριος – Οκτώβριος 1919):

«Απέκτησα πολλές παράξενες συμπάθειες, αντιπάθειες και συνήθειες. Τις αιτίες για κάποιες απ’ αυτές μπορώ να τις ανιχνεύσω σε εξωτερικές παραστάσεις ενώ κάποιες άλλες δε μπορώ. Είχα μια έντονη απέχθεια για τα γυναικεία σκουλαρίκια. Δεν θα άγγιζα τα μαλλιά των υπολοίπων ανθρώπων εκτός ίσως, εάν με απειλούσαν με περίστροφο. Θα ανέβαζα πυρετό αν έβλεπα ένα ροδάκινο κι αν υπήρχε καμφορά κάπου στο σπίτι, ένιωθα πάρα πολύ άσχημα.»

 Φαίνεται πως οι φοβίες του εμπόδισαν τον Tesla από το να αποκτήσει οικειότητα με άλλους ανθρώπους.

Για ένα μικρό χρονικό διάστημα όταν σπούδαζε ηλεκτρολογία – μηχανολογία και μαθηματικά στο Πολυτεχνείο του Graz της Αυστρίας, ο πρόωρα ανεπτυγμένος Tesla ανέπτυξε ένα μεγάλο ενδιαφέρον για το εναλλασσόμενο Ρεύμα και τον Βολταίρο. Δεν αποφοίτησε όμως ποτέ, επειδή πιθανότατα αποβλήθηκε λόγω άσωτης συμπεριφοράς. Το 1882, αφού ‘έχασε’ 2 χρόνια στην Πράγα, η οικογένεια του Nikola του εξασφάλισε μια δουλειά στο επιτελείο της Edison Telephone Company στο Παρίσι. Εκεί έκανε τόσο καλή δουλειά βελτιώνοντας κι επισκευάζοντας τις μηχανές στους σταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας που είχε η εταιρεία στην Γαλλία και την Γερμανία που τον παρουσίασαν στον ίδιο τον Thomas Edison με προσωπική επιστολή, στην οποία αναφερόταν: «γνωρίζω δύο σπουδαίους άνδρες. Ο ένας είστε εσείς κι ο άλλος είναι αυτός ο νέος άνδρας.»
Και με αυτό ως αφορμή, ο Τέσλα ακολούθησε το κύμα μετανάστευσης προς την Αμερική έχοντας στις τσέπες του μόνο 4 σεντς, μερικά τεχνικά διαγράμματα και το τετράδιο στο οποίο έγραφε ποίηση.

Όταν ο Τέσλα κι ο Edison συναντήθηκαν στη Νέα Υόρκη το 1884, ο ‘Μάγος του Menlo Park’ ήταν ένας ισχυρός και πλούσιος άνθρωπος, βαθιά αναμεμειγμένος σε μάχες για πατέντες και πνευματικά δικαιώματα τόσο για τη λάμπα φωτισμού όσο και για το μικρόφωνο. Παρείχε επίσης ενέργεια στο Manhattan κι ηλεκτρικό φως στο Roselle του New Jersey ενώ παράλληλε προσπαθούσε να αντικαταστήσει τον φωτισμό γκαζιού – που αποτελούσε μονοπώλιο με τον δικό του: το συνεχές ηλεκτρικό ρεύμα.
Ο Τέσλα εντυπωσίασε τον Edison, παρόλο που οι διαφορές στις προσωπικότητες τους ήταν εμφανείς: Ο Tesla ήταν ηθικός, σχολαστικός, λεπτοκαμωμένος κι ονειροπόλος. Ο Edison ήταν ανέντιμος, ανοργάνωτος κι άρτιος εφευρέτης. Έδωσε επίσης την ευκαιρία στο νεαρό ιδεαλιστή να αποκτήσει την πρώτη του εμπειρία με την σκληρή πραγματικότητα του επιχειρηματικού κόσμου παρόλο που ο Τέσλα δεν άδραξε ποτέ αυτή την ευκαιρία σε μεγάλο βαθμό.
Όταν ο Τέσλα προσφέρθηκε να αυξήσει την αποδοτικότητα των κινητήρων της εταιρίας, ο Edison του έδωσε την εποπτεία ενώ υποσχέθηκε να του δώσει 50.000 δολάρια όταν θα τελείωνε το έργο. Ο Τέσλα δούλευε νυχθημερόν για σχεδόν ένα χρόνο, κάνοντας γενικές επισκευές κι αυτοματοποιήσεις των κινητήρων στα εργαστήρια του Edison, βρίσκοντας παράλληλα και πατέντες για πολλά καινούρια πράγματα. Όταν αυτό το εγχείρημα ολοκληρώθηκε κι επισκέφθηκε τον εργοδότη του για την συμφωνημένη αμοιβή, απογοητεύτηκε όταν τον άκουσε να καγχάζει λέγοντας: » Τέσλα, δεν καταλαβαίνεις το αμερικάνικο χιούμορ μας.»

Αηδιασμένος από αυτήν την έλλειψη τιμής κι ηθικής που είδε, ο Τέσλα παραιτήθηκε από την εταιρία. Ίσως να συνειδητοποίησε ότι η παραμονή του στον Edison ο οποίος ήταν αφοσιωμένος στο συνεχές ρεύμα θα τον οδηγούσε σε αδιέξοδο αν ήθελε να πραγματοποιήσει το όνειρο του περί εναλλασσόμενου ρεύματος. Σύντομα τον προσέγγισαν κάποιοι επενδυτές ώστε να ιδρύσει την δική του εταιρία, την Tesla Electric Light Company, για την οποία πατένταρε ένα καινούριο βολταϊκό φωτισμό όμως για μια ακόμα φορά έπεσε θύμα της ίδιας του της επιτυχίας. Αναγκάστηκε να φύγει από την εταιρία ύστερα από ένα χρόνο κι αποζημιώθηκε με μια εγγύηση επί του – μικρής αξίας αποθέματος.

Την άνοιξη του 1886 ήταν ανάμεσα στους χιλιάδες ανθρώπους που αντιμετώπισαν την οικονομική κρίση εκείνης της χρονιάς εγκαταλείποντας τη Νέα Υόρκη έως ότου η κρίση ξεπεράστηκε τον επόμενο χρόνο. Ο επικεφαλής του εργατικού προσωπικού του ο οποίος δεν απασχολούταν κι εκείνος ανάλογα με τις ικανότητες του τον συνέστησε στον AK Brown, μάνατζερ της Western Union Telegraph Company. Ο Brown εντυπωσιάστηκε από την θεωρία του Τέσλα για το εναλλασσόμενο ρεύμα και τον εφοδίασε με μια εταιρία, την Tesla Electric Company, καθώς κι ένα εργαστήριο στην 33η οδό της 5ης Λεωφόρου.
Έτσι, μετά από μια θυελλώδη αρχή, η ζωή του Νίκολα Τέσλα άρχισε να μετατρέπεται σε ένα μύθο.

Ο μάγος της Δύσης

Μέσα σε έναν καταιγισμό από πατέντες, το 1888 ο Tesla άρχισε να πραγματοποιεί τα όνειρα του. Το τελειοποιημένο πολυφασικό του σύστημα – κι όχι τα διάφορα μηχανήματα διευκόλυνε στην ανάπτυξη περιστροφικών μαγνητικών πεδίων για την κίνηση των μηχανημάτων, μειώνοντας έτσι τις τριβές και τις δονήσεις που ήταν χαρακτηριστικά των παλιότερων μηχανημάτων κι αυξάνοντας την απόδοση τους. Ήταν μια απλή ιδέα η οποία αντιμετωπίστηκε με άκρατο ενθουσιασμό από την AIEE κι ο Tesla σύντομα τράβηξε την προσοχή του George Westinghouse, ο οποίος είχε ένα εργοστάσιο παραγωγής εναλλασσόμενου ρεύματος στο Buffalo της Νέας Υόρκης.

Ο Westinghouse υιοθέτησε το σύστημα του Tesla και τον προσέλαβε για να αναβαθμίσει τις γεννήτριες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που είχε ήδη.
Η μεταξύ τους συνεργασία έγινε σύντομα γνωστή στον Edison, του οποίου το σύστημα συνεχούς ρεύματος ήταν ευρέως διαδεδομένο στην Ανατολική Ακτή κι οι γεννήτριες της Edison PR υπερλειτουργούσαν. Το εναλλασσόμενο ρεύμα αν και ήταν θεωρητικά ασφαλέστερο – ήταν αρκετά επικίνδυνο αφού ένα ολόκληρο εκτροφείο ζώων έπαθε ηλεκτροπληξία, καθώς κι ο ελέφαντας του τσίρκου. Ο ‘πόλεμος του ρεύματος’ συνεχίστηκε για χρόνια φτάνοντας στο απόγειό του το 1890 όπου πραγματοποιήθηκε η πρώτη εκτέλεση ανθρώπου με ηλεκτροπληξία, του δολοφόνου William Kemmler. Ήταν μια αργή κι εξουθενωτική διαδικασία, εξαιτίας κυρίως της φυλακής του Auburn της Νέας Υόρκης που χρησιμοποίησε το εναλλασσόμενο ρεύμα, που ο Edison είχε υποστηρίξει ότι ήταν πιο θανατηφόρο.

Το πραγματικό τέλος του ‘πολέμου’ ήρθε το 1893 όταν προς μεγάλη χαρά του Tesla και του εργοδότη του η Westinghouse υπέγραψε συμβόλαιο για να εγκαταστήσει μια υδροηλεκτρική γεννήτρια στην βάση των Καταρρακτών του Νιαγάρα. Το παιδικό όνειρο του Tesla πραγματοποιήθηκε και το 2006 εγέρθηκε ένα άγαλμά του επάνω σε μια από τις μηχανές προς τιμήν της περίστασης. Την ίδια χρονιά παρουσιάστηκε ως ένας από τους υπεράνθρωπους του ηλεκτρισμού στην κολοσσιαία έκθεση της Columbian, στο Chicago World’s Fair, ένα φαντασμαγορικό υπερθέαμα που τροφοδοτήθηκε εξ’ ολοκλήρου από την Westinghouse AC. Εκεί ο Tesla παρουσιάστηκε μπροστά σε δεκάδες χιλιάδες θεατές ως ο ‘γητευτής των ρευμάτων’, κατακλυσμένος από σπίθες, φλόγες και φωτοστέφανα.

Ο ‘νέος μάγος της Δύσης’, όπως τον απεκάλεσε ένας δημοσιογράφος, βρισκόταν πλέον στο απόγειο της δόξας του. Στο Παρίσι και το Λονδίνο συνάντησε τους σημαντικότερους επιστήμονες κι έδωσε διαλέξεις σε θρυλικές συγκεντρώσεις για την ασύρματη μετάδοση των πληροφοριών και της ενέργειας. Ένας σταθερά μεγάλος αριθμός διασημοτήτων, επιστημόνων και δημοσιογράφων επισκέφθηκαν το εργαστήριο της 5ης Λεωφόρου για να μείνουν έκθαμβοι από τις λάμπες φθορίου που τροφοδοτούντουσαν ασύρματα, πηνία που δημιουργούσαν αστραπές και όπως στην περίπτωση του Mark Twain μια δονούμενη πλατφόρμα με ανεξέλεγκτες καθαρτικές επιπτώσεις.

Ο Tesla ήταν πολύ δημοφιλής στο κοινό, έκανε όνειρα και παρουσίαζε νέες εφευρέσεις όπως τα ‘τηλεαυτόματα μηχανήματα’ του, τα τηλεχειριζόμενα οχήματα κι όπλα που ευελπιστούσε αλλά απέτυχε να πουλήσει στον στρατό. Επίσης, στο Missouri του St Louis το 1893 παρουσίασε αυτό που αργότερα χαρακτηρίστηκε ως η πρώτη επιτυχημένη ραδιοφωνική εκπομπή. Ο Tesla υπέβαλε δύο αιτήσεις για πατέντα σχετικά με το ραδιόφωνο εκείνη την χρονιά, αυτές όμως δεν έγιναν δεκτές παρά μόνο το 1943, τρεις μήνες μετά τον θάνατο του, αφού το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών αγνοούσε το γεγονός ότι οι πατέντες του αποτέλεσαν την βάση για το πιο γνωστό πείραμα του Guglielmo Marconi το 1895. Η φήμη κι η περιουσία του Marconi άρχιζαν να αυξάνουν μόνο όταν το άστρο του Tesla άρχισε να δύει.

Ο μάγος του ηλεκτρισμού

Για την ώρα πάντως, ο Tesla δεν είχε κάνει κάποιο λάθος. Το 1899 έπεισε τον ξενοδόχο Συνταγματάρχη John Jacob Astor να επενδύσει στο όραμα του για το δίκτυο ασύρματης επικοινωνίας σε παγκόσμια κλίμακα που κάποια μέρα θα μας επέτρεπε να επικοινωνήσουμε με τους κατοίκους του Άρη.
Ένα ειδικής κατασκευής εργαστήριο κατασκευάστηκε στην ύπαιθρο έξω από την πόλη του Colorado Spring στο Colorado σε υψόμετρο 6000 ποδιών (1800 μέτρων) όπου σήμερα βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του NORAD (North American Aerospace Defense Command) όπου οι γύρω κάτοικοι εξέτρεφαν οικόσιτα κοπάδια κι ήταν κτισμένο ένα σχολείο για τυφλούς και κωφάλαλους. Με έναν πολύ μεγάλο αριθμό από τεράστια πηνία, ενισχυτές και μετατροπείς εντός κι εκτός του κτιρίου – ένα κτίριο ύψους 142 ποδιών (43 μέτρα) – θα μπορούσε να κάνει πειράματα με τεράστιας ισχύος ηλεκτρικό ρεύμα, εξαπολύοντας τεχνητούς κεραυνούς στην ξηρή ατμόσφαιρα του βουνού κι οι οποίοι μπορούσαν να παρατηρηθούν από μίλια μακριά.

Όσοι ήταν περίεργοι και πλησίαζαν τον πειραματικό σταθμό αντιμετώπιζαν αρκετές απαγορευτικές πινακίδες ενώ η φράση του Δάντη ‘Εγκαταλείψτε όλες σας τις ελπίδες όσοι έρχεστε εδώ’ αναγραφόταν επάνω από την είσοδο του εργαστηρίου. Αυτοί που πλησίαζαν περισσότερο ανέφεραν ότι το έδαφος δονούταν κάτω από τα πόδια τους, σπίθες ξεπετάγονταν και οι κεραυνοί που προκαλούνταν από την εξωτερική στήλη ακούγονταν σαν τις οπλές εκατοντάδων αγριεμένων αλόγων. Μια φορά ο Tesla ξόδεψε τα αποθέματα ηλεκτρισμού ολόκληρης της πόλης προκαλώντας ένα blackout έως ότου επιδιόρθωσε ο ίδιος το πρόβλημα.

Ενώ βρισκόταν στο Colorado Springs, ο Tesla συνειδητοποίησε ότι η Γη ήταν ένας αγωγός τεραστίων διαστάσεων. Ήταν πεπεισμένος ότι είχε στείλει κύματα ELF (Εξαιρετικά χαμηλής συχνότητας) ανά τον κόσμο, δημιουργώντας έναν όγκο ενέργειας στον Ινδικό Ωκεανό, ο οποίος θα μπορούσε να αξιοποιηθεί λόγω της ισχύος του με την χρήση ενός απλού μηχανισμού όπως ένας δέκτης ραδιοσημάτων. Έξω από τον σταθμό ο Tesla μπορούσε να τροφοδοτήσει τις λάμπες με ασύρματο ρεύμα, ενώ όταν ήταν μέσα σημειώνονταν εμφανίσεις φωτεινών μπαλών και σε μια περίπτωση μιας πυκνής ομίχλης, κάτι που τον έκανε να πιστεύει ότι κάποια μέρα θα ήταν σε θέση να τροποποιεί τον καιρό και να δημιουργήσει υγρασία σε άγονες περιοχές.
Ο πιο αμφισβητήσιμος ισχυρισμός του που αποτέλεσε επίσης την αρχή του τέλους της φήμης του ως σοβαρού επιστήμονα ήταν η δήλωσή του ότι είχε λάβει ραδιοφωνικά σήματα από το διάστημα, πιθανότατα από τον Άρη ή την Αφροδίτη. Αν και δεν ήταν αυτή η πρόθεση του, αυτό το γεγονός έκανε τον Tesla τον πρώτο ραδιο-αστρονόμο, παρόλο που εκείνος υποστήριζε ότι τα σήματα προέρχονταν από κάποια άλλη νοημοσύνη.

Με τα πειράματα στο Colorado Springs, το όραμα του Tesla τελικά ξεπέρασε την ανοχή της φαντασίας του κοινού του. Ήδη η μετάδοση ραδιοκυμάτων από τη μια άκρη του Ατλαντικού ως την άλλη από το Marconi το 1901, ήταν αρκετά τολμηρή ως ιδέα για να μπορέσει να γίνει ευρέως αποδεκτή, ενώ τα ραδιοκύματα στο διάστημα κι η ασύρματη μεταφορά ενέργειας φαινόντουσαν ως ιδέες από μια άλλη εποχή ή ακόμη κι από άλλον πλανήτη. Ο HG Wells κι ο Ιούλιος Βερν θα μπορούσαν να περιέγραφαν τέτοια πράγματα στα μυθιστορήματα τους αλλά το να ισχυριστεί κάποιος ότι τα έχει επιτύχει ήταν υπερβολικό. Δεν είναι αξιοπερίεργο που αρκετοί άνθρωποι θεωρούσαν ότι ο Tesla δεν ήταν από αυτόν τον πλανήτη! Παρόλα αυτά, βρισκόταν σε αδιάκοπη κίνηση κι έπεισε τον τραπεζίτη JP Morgan να επενδύσει 150.000 δολάρια σε αυτό που αποτέλεσε το μεγαλύτερο του δημιούργημα αλλά παράλληλα και την πτώση του.

Το Wardenclyffe

Σε μια τοποθεσία κοντά στο Shoreham που είχε έκταση 200 εκτάρια, στο Long Island της Νέας Υόρκης, ο Tesla μαζί με τους αρχιτέκτονες Stanford White και WD Crow προσπάθησε να πραγματοποιήσει το πιο μεγαλεπήβολο σχέδιο του. Το Wardenclyffe έμελλε να γίνει ένα από τα πρώτα βιομηχανικά πάρκα, το οποίο απασχολούσε 2000 εργάτες, εκατοντάδες γεννήτριες και μετασχηματιστές και το πιο εντυπωσιακό απ’ όλα έναν πύργο ύψους 187 ποδιών (57 μέτρα) με μια υπογείως γειωμένη ράβδο («έτσι ώστε να ‘αιχμαλωτίζεται η ισχύς’ στην γη προκειμένου αυτός ο κολοσσός να κινηθεί»), ενώ ως κορυφή του είχε έναν χάλκινο θόλο ο οποίος είχε βάρος 55 τόνων και διάμετρο 68 ποδιών (21 μέτρα). Αυτός ο κολοσσιαίος πύργος μετάδοσης θα λειτουργούσε παράλληλα με έναν άλλον στην Αγγλία. Αυτοί οι δύο πύργοι θα μετέδιδαν ραδιοσήματα και τελικά ενέργεια από τη μία άκρη του Ατλαντικού Ωκεανού στην άλλη.

Παρόλα αυτά, όταν ανεγέρθηκε ο πύργος τα χρήματα άρχισαν να λιγοστεύουν. Τα σχέδια του Tesla ήταν ασύμφορα ακόμη και για την πλούσια τσέπη του Morgan. Ήταν ξεκάθαρο ότι ο Tesla δεν ήταν ένας άνθρωπος ‘προσγειωμένος’ σ’ αυτόν τον κόσμο κι ο κόσμος αυτός δεν ήταν ακόμα έτοιμος για το όραμα του. Ο Morgan πάντως, δεν ήταν σίγουρα έτοιμος κι έτσι αρνήθηκε την περαιτέρω επένδυση, κάτι που έκανε τον Tesla να ανταπαντήσει με ένα υπερθέαμα ηλεκτρικών «μπουρινιών», αφού δημιούργησε στο Wardenclyffe ένα σόου αστραπών που ο κόσμος δεν είχε δει ποτέ του κι ίσως να μην έχει δει ποτέ του από τότε.
Ενώ ζούσε ακόμα στο ξενοδοχείο Waldorf-Astoria, ο Tesla βυθίστηκε ακόμα περισσότερο στα χρέη και μέχρι το 1905 το Wardenclyffe προσφερόταν για ενοικίαση στον οποιονδήποτε που θα μπορούσε να το αναλάβει. Προς μεγάλη θλίψη του Tesla, ο φανταχτερός κόσμος των θεαμάτων του World Fair, αυτό το ονειρεμένο ‘παλάτι’, μετατράπηκε σε έναν χώρο θεαμάτων βαριετέ. Ο πύργος τελικά κατεδαφίστηκε το 1917 και πουλήθηκε σε κομμάτια από τους ιδιοκτήτες του χώρου. Χρειάστηκε μεγάλη ποσότητα εκρηκτικής ύλης ώστε να γκρεμιστεί το επιχειρηματικό μεγαλούργημα του Tesla.

Παρόλο που ο Tesla δεν σταμάτησε από τότε να εργάζεται και δεν ξεχάστηκε ποτέ, το Wardenclyffe ήταν η τελευταία φορά που οι ιδέες του εκφράστηκαν σε τόσο μεγάλο κι εντυπωσιακό βαθμό. Ο κόσμος κινούταν στο σκοτάδι: Η μεγάλη πτώση ήρθε μια δεκαετία μετά από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο κι ύστερα ακολούθησε ο Δεύτερος. Αν και συνέχισε να καταθέτει εγγράφως τις ιδέες του στον Στρατό οι οποίες αφορούσαν ρομπότ, όπλα απόστασης, ηλεκτρικά οχήματα, ακόμη κι ένα σύστημα που ήταν κοντά σ’ αυτό του ραντάρ ο Tesla ήταν κατά βάθος ένας άνθρωπος ειρηνικός, ο οποίος θεωρούσε την τεχνολογία ως ένα μέσο για να τελειώσει ο πόλεμος.

Εν τω μεταξύ, η υγεία του χειροτέρευε με τον καιρό. Παρόλο που ποτέ δεν έχασε την γοητεία και το στυλ του, ήταν αναγκασμένος να κάθεται και να παρακολουθεί κάποιους άλλους να αποκτούν πλούτο και δόξα με ιδέες που είχε παρουσιάσει πρώτα εκείνος και τις είχε πατεντάρει δεκαετίες πριν. Κανείς δεν το αρνήθηκε αυτό, εκτός από το Marconi, όμως ο Tesla δεν ενδιαφερόταν πλέον για τα πρακτικά θέματα των εφευρέσεων. Όπως πάντα, το μυαλό του προχωρούσε μπροστά. Έλεγε χαρακτηριστικά «Αφήστε το μέλλον να πει την αλήθεια. Το παρόν είναι δικό τους. Το μέλλον, για το οποίο εργάστηκα, είναι δικό μου».

Προς το τέλος της ζωής του στράφηκε στην κοσμολογία, επικρίνοντας τις τότε νέες ιδέες του Αϊνστάιν, ενώ κάθε χρόνο την ημέρα της συνέντευξης του ο Τύπος υποδεχόταν με ενθουσιασμό τους ολοένα κι πιο υπερβολικούς ισχυρισμούς του για τις ακτίνες θανάτου και την απεριόριστη ενέργεια. Μια από τις τελευταίες πατέντες του που κατοχυρώθηκε το 1928, αφορούσε ένα αεροσκάφος το οποίο απογειωνόταν και προσγειωνόταν κάθετα κι έμοιαζε πάρα πολύ με το σημερινό ελικόπτερο. Το παιδικό του όνειρο δεν ήταν τελικά και τόσο μακριά.

Σίγουρα τα πράγματα δεν ήταν τόσο άσχημα. Είχε ακόμη σημαντικούς φίλους κι υποστηρικτές και το 1931 το περιοδικό Time τον χαρακτήρισε στο εξώφυλλο του ως ‘Ιδιοφυΐα’, αφιερώνοντας τέσσερις σελίδες για τον εορτασμό των εβδομηκοστών πέμπτων γενεθλίων του. Έλαβε επίσης ευχαριστήριες κάρτες κι επιστολές θαυμασμού από 70 κορυφαίους επιστήμονες και μεγαλοβιομήχανους, ανάμεσα σ’ αυτούς κι από τον Αϊνστάιν. Καθώς όμως περνούσαν τα χρόνια, ο απομονωμένος Tesla υποβιβάστηκε σε μια καρικατούρα: η τρελή ιδιοφυΐα, ο Μεγάλος Εφευρέτης (ήταν επίσης γνωστός κι ως GI Grand Inventor).  Όλο αυτό έφτασε στο ζενίθ του (ή ακόμα και στο ναδίρ του) το 1941, όταν ο Max Fleischer απεικόνισε τον Superman στην πρώτη του περιπέτεια να αντιμάχεται έναν τρελό επιστήμονα που λεγόταν Tesla.

Ο Tesla πάντοτε αντιλαμβανόταν το πρόβλημα. Τα φυσικά του χαρίσματα, η αγάπη του για τα θεάματα κι οι μεγαλεπήβολες ιδέες του έκαναν τον κόσμο να τον βλέπει ως ένα ρομαντικό οραματιστή, έναν ποιητή της επιστήμης παρά ως ένα πρακτικό εφευρέτη. Ακόμη κι αν όλα του τα όνειρα δεν ήταν εφαρμόσιμα, ήταν πολύ μεγαλύτερα από την ικανότητα του κόσμου να τα αντιληφθεί. Ο κόσμος μας σήμερα δεν είναι πολύ μακριά από αυτόν που οραματίστηκε ο Tesla έναν αιώνα περίπου πριν, ο οποίος τώρα θα απολάμβανε τους καρπούς των ιδιοφυϊών ιδεών του όπως κι εμείς. Για την ώρα όμως, ο Nikola Tesla παραμένει ένας μάρτυρας της παράδοξης επιστήμης, κι αν κάτι τέτοιο μπορεί να λεχθεί, ο πρώτος Άγιος του ηλεκτρισμού.

esoterica.gr

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ


Το Πείραμα της Φιλαδέλφεια, συνεχίζει να εξάπτει τη φαντασία και την περιέργεια του κοινού για σχεδόν 50 χρόνια από τις πρώτες αναφορές σε αυτή την παράξενη ιστορία.   Προϊόν της φαντασίας ενός ανθρώπου, ή πραγματικότητα που ξεπερνά τα όρια της επιστημονικής φαντασίας; Ακόμα και σήμερα είναι δύσκολο να απαντήσει κανείς με βεβαιότητα. 

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΜΥΘΟΥ

Η ιστορία που με το πέρασμα του χρόνου έγινε γνωστή με τον τίτλο το «Πείραμα της Φιλαδέλφεια» γεννήθηκε μέσα από μια σειρά παράξενων γεγονότων, με βασικό πρωταγωνιστή μια πραγματικά μυστηριώδη φιγούρα. Στα μέσα της δεκαετίας του 50 και συγκεκριμένα το 1955 κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ ένα βιβλίο με τίτλο “The expanding case for the UFO” (Η περίπτωση των UFO). Το βιβλίο αυτό έμελλε να γίνει διάσημο όχι τόσο για το περιεχόμενό του, όσο για τα γεγονότα που ακολούθησαν.
Morris Jessup
Morris Jessup
Συγγραφέας του ήταν ο Morris K Jessup, αστρονόμος, με πτυχιακές σπουδές στην αστρονομία στο Πανεπιστήμιο του Michigan όπου είχε διδάξει και για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, και μανιώδης ερευνητής των UFO. Με την έκδοση του βιβλίου του ο Jessup ξεκίνησε μια σειρά παρουσιάσεων με κύριο στόχο την προώθησή του.
Τον Ιανουάριο του 1956 ο Jessup έλαβε ένα γράμμα προερχόμενο από κάποιον που παρακολούθησε κάποια από τις διαλέξεις του και είχε διαβάσει το βιβλίο του. Το γράμμα σχολίαζε διάφορες από τις θέσεις του Jessup σχετικά με τα UFO και σε κάποιο σημείο έκανε μια αναφορά σε ένα ασυνήθιστο περιστατικό. Σύμφωνα με την επιστολή, τον Οκτώβριο του 1943 είχε λάβει χώρα ένα πείραμα του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, που είχε ως αποτέλεσμα ένα ολόκληρο αντιτορπιλικό να γίνει αόρατο ενώ έπλεε στη θάλασσα.
Το γράμμα υπέγραφε κάποιος Carl Allen ο οποίος όμως χρησιμοποιούσε επίσης και την παράφραση του ονόματός του ως Carlos Miguel Allende. Σύμφωνα με τα γραφόμενα το πείραμα βασιζόταν σε μια πρακτική εφαρμογή της θεωρίας των ενοποιημένων πεδίων του Einstein.
 
Η περιγραφή του Allende
Ο Allen ισχυριζόταν ότι τον Οκτώβριο του 1943 και ενώ υπηρετούσε στο εμπορικό USS Anrdrew Furuseth είδε, στην περιοχή του Norfolk, ένα πλοίο, αντιτορπιλικό, μέσα σε ένα σφαιρικό πέπλο ομίχλης. Το πλοίο εμφανίστηκε για μερικά λεπτά και στη συνέχεια εξαφανίστηκε ξανά. Επίσης αναφέρει ότι σύμφωνα με δημοσίευμα μιας εφημερίδας της Philadelphia παρατηρητές στην εκεί Ναυτική βάση είχαν δει ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή ένα πλοίο να τυλίγεται σε ομίχλη, να εξαφανίζεται και να επανεμφανίζεται μετά από λίγο. Ουσιαστικά δηλαδή το πλοίο μεταφέρθηκε από τη Philadelphia στο Norfolk και πίσω σε ένα διάστημα μερικών λεπτών (ο κανονικός πλους θα απαιτούσε περίπου 24 ώρες).
Η ιστορία του Allen συνεχίζεται με μια σειρά από αναφορές σε περίεργα περιστατικά, αποτέλεσμα των επιπτώσεων που είχε το πείραμα στη υγεία των μελών του πληρώματος. Ένας από αυτούς εξαφανίστηκε μπροστά στα μάτια της οικογένειας του καθώς «μπήκε» σε ένα τοίχο σα να μην έχει υλική υπόσταση, κάποιο άλλοι επίσης εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια ενός καυγά σε ένα μπαρ ενώ οι περισσότεροι επιζήσαντες υπέφεραν από σοβαρές ψυχοσωματικές διαταραχές. Κατά τη διάρκεια του πειράματος αρκετά μέλη του πληρώματος εξαϋλώθηκαν ή κάηκαν ζωντανοί. Το συμπέρασμα του Allen είναι ότι το πείραμα δεν είχε εξελιχθεί όπως περίμενε το Ναυτικό με αποτέλεσμα να εγκαταλειφθούν οι σχετικές προσπάθειες 3 χρόνια αργότερα.
Όπως ήταν φυσικό ο Jessup δεν πείστηκε από τις αφηγήσεις του Allen και του ζήτησε περισσότερα στοιχεία ώστε να επιβεβαιώσει την ιστορία του. Η απάντηση του Allen στις 25 Μαίου 1956 δεν προσέθεσε κάτι καινούριο σε ότι αφορά την παροχή αποδείξεων για τις αφηγήσεις του και έτσι ο Jessup αποφάσισε να μην ασχοληθεί με το θέμα. Σε αυτή την απόφαση συνηγορούσε και η γενικότερη εικόνα των επιστολών του Allen, οι οποίες διακρίνονταν από ασυναρτησίες και ασυνταξίες, μια εμμονή στη χρήση κεφαλαίων και μια μίξη επιστημονικοφανών θεωριών και παράλογων συμπερασμάτων.  

Το Γραφείο Ναυτικών Ερευνών (Office of Naval Research)

Τη άνοιξη του 1957 ο Jessup έλαβε μια πρόσκληση να επισκεφθεί το Γραφείο Ναυτικών Ερευνών στη Washington. Εκεί του έδειξαν ένα αντίτυπο του βιβλίου του τα περιθώρια του οποίου ήταν γεμάτα χειρόγραφες σημειώσεις σε τρία χρώματα και με τρείς διαφορετικούς, φαινομενικά τουλάχιστο, γραφικούς χαρακτήρες.
Οι σημειώσεις περιείχαν αναπαραγωγή των όσων ο Allen είχε ισχυρισθεί σχετικά στις επιστολές του προς τον Jessup, αλλά και εκτεταμένα σχόλια για διαπλανητικά ταξίδια, τις μεθόδους πρόωσης των ιπτάμενων δίσκων, αναφορές στις θεωρίες του Einstein και του Tesla, όλα διατυπωμένα με φρασεολογία και λογική που παρέπεμπαν σε άτομα με σημαντικές επιστημονικές γνώσεις.
Ο Jessup αναγνώρισε τον ένα τουλάχιστο από τους γραφικούς χαρακτήρες, ως εκείνο του Allen, ενώ γενικώς η γλώσσα και η μορφολογία των σημειώσεων παρέπεμπαν στα γράμματα που είχε λάβει.
Σε μία παράξενη κίνηση την οποία το Ναυτικό επίσημα έχει χαρακτηρίσει ιδιωτική πρωτοβουλία κάποιων αξιωματούχων του Γραφείου Ναυτικού Ερευνών, το βιβλίο με τις σημειώσεις μαζί με τα γράμματα του Allen προς τον Jessup ως εισαγωγή, ανατυπώθηκε σε ένα περιορισμένο αριθμό αντιτύπων (10-130 καθώς οι αναφορές διαφέρουν). Η έκδοση αυτή έχει γίνει γνωστή ως Varo edition από το όνομα της εταιρείας στην οποία είχε ανατεθεί η αναπαραγωγή.
Ο Jessup αυτοκτόνησε 2 χρόνια αργότερα στις 20 Απριλίου 1959 καθώς η ψυχολογική του κατάσταση είχε φτάσει σε πολύ άσχημο σημείο, κυρίως εξ΄ αιτίας προσωπικών προβλημάτων. Το τι συνέβη στα δύο αυτά χρόνια είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστο. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι ο Jessup ενδιαφέρθηκε ξανά για το θέμα και πιθανότατα προσπάθησε να επικοινωνήσει ξανά με τον Allen. Παράλληλα στην ίδια χρονική περίοδο είτε μέσω συζητήσεων του  Jessup με φίλους και συνεργάτες, είτε μέσω διαρροών από το Γραφείο Ναυτικών Ερευνών, η ιστορία αρχίζει να γίνεται γνωστή σε ένα ευρύτερο κύκλο ανθρώπων.

Η περίοδος των βιβλίων

Στα χρόνια που ακολουθούν οι ακριβείς κινήσεις του Allen παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες με μόνο σίγουρο το ότι βρισκόταν σε διαρκή κίνηση, πότε στο Μεξικό και πότε στις ΗΠΑ.
Προς το τέλος της δεκαετίας του 1960 εμφανίζεται έντονο ενδιαφέρον από διάφορους ερευνητές για το Πείραμα της Philadelphia και τον Allen. Το 1967 εκδόθηκαν 3 βιβλία που αφορούσαν έμμεσα ή άμεσα την ιστορία μας:
         Brad Steiger’s “The Allende Letters”
         Ivan Sandersons  Uninvited Visitors (ο Sanderson ήταν στενός φίλος του Jessup και πολλοί πιστεύουν ότι του είχε εμπιστευθεί αρκετές πτυχές της ιστορίας)
         Jacques Vallee’s “Anatomy of a Phenomenon”
Τουλάχιστο ο Steiger και ο Valee έλαβαν γράμματα από τον Allen με αναφορές και παρατηρήσεις.
Το 1969 φέρεται να έχει συμβεί ένα από τα πιο παράξενα περιστατικά της ιστορίας. Ο Allen επισκέφθηκε τα γραφεία της Varo και ζήτησε ένα αντίγραφο της περίφημης έκδοσης. Στη συνέχεια πήγε  στα γραφεία της Οργάνωσης Έρευνας Εναέριων Φαινομένων (APRO) στο Tuscon Arizona, όπου «ομολόγησε» ότι όλη η ιστορία ήταν από την αρχή μια δικιά του φάρσα.
Η επόμενη «εμφάνιση» του Allen είναι μέσα από τις σελίδες του βιβλίου The Philadelphia Experiment Moore & Berlitz το 1979. Το βιβλίο αυτό είναι ουσιαστικά εκείνο που έκανε την ιστορία γνωστή στο ευρύ κοινό και αποτελεί για πολλούς την καλύτερη έρευνα που έχει γίνει πάνω στο θέμα. Ο Moore αναφέρει πώς κατά τη διάρκεια της έρευνάς του αντάλλαξε αρκετές επιστολές με τον Allen αλλά και συναντήθηκε μαζί του.
Η τελευταία αξιόπιστα καταγεγραμμένη εμφάνιση του Allen πιστεύεται ότι έγινε το 1983 όταν και έδωσε μια συνέντευξη στη συγγραφέα Linda Strand.
Πιστεύεται ότι ο Allen πέθανε στο Colorado το 1994, σύμφωνα με τα αρχεία της Υπηρεσίας Κοινωνικών Ασφαλίσεων.   

Μια άλλη πηγή

Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 εμφανίσθηκε και κάποιος ακόμα αυτόπτης μάρτυρας του πειράματος. Πρόκειται για κάποιον Al Bielek οποίος ισχυρίζεται ότι ήταν ο υπεύθυνος για τα ηλεκτρονικά συστήματα κατά τη διάρκεια του πειράματος. Επίσης σύμφωνα με τα λεγόμενά του το πείραμα έλαβε χώρα σε 2 φάσεις, στις 23 Ιουλίου και τις 12 Αυγούστου του 1943 και όχι τον Οκτώβριο.
Όμως η ιστορία του είναι ακόμα πιο απίστευτη. Υποτίθεται ότι το πείραμα είχε ως αποτέλεσμα τη μεταφορά του στο χρόνο από το 1943 στο 1983, αλλά και την αναγκαστική επιστροφή του πίσω ώστε να «σταματήσει» το πείραμα που «έτρεχε» ανεξέλεγκτο.
Αλλά ο πιο απίθανος ισχυρισμός του Bielek είναι ότι το Ναυτικό τον είχε υποβάλλει σε πλύση εγκεφάλου ώστε να ξεχάσει την ιστορία. Οι μνήμες του ξαναήρθαν μόνο όταν είδε τη σχετική ταινία «The Philadelphia Experiment». Ο Bielek συνεχίζει την ιστορία του ισχυριζόμενος ότι αντίστοιχα πειράματα συνεχιζόντουσαν και στις δεκαετίες του ’70 και του ’80 σε μυστικές εγκαταστάσεις. Ως επικεφαλείς της αρχικής ομάδας του πειράματος φέρονται οι Nikola Tesla, Albert Einstein και John Von Neumann.
Εδώ και πολλά χρόνια ο Bielek υποστηρίζει τις απόψεις του με πάθος μέσω διαλέξεων, συνεντεύξεων και βιβλίων, διανθισμένων με πλήθος τεχνικών λεπτομερειών, καθώς είναι και κάτοχος διδακτορικού στις Φυσικές Επιστήμες.
Κατά καιρούς έχουν εμφανισθεί και άλλοι επίδοξοι μάρτυρες οι οποίοι ισχυρίζονται ότι ήταν ειδικοί επιστήμονες οι οποίοι επέβαιναν στο πλοίο, αλλά σε γενικές γραμμές οι ιστορίες τους μοιάζουν με αυτή του Bielek και σε εντυπωσιακό βαθμό με το σενάριο της ταινίας «The Philadelphia Experiment» του 1984.

 

Η ταυτότητα του πλοίου
Το DE-173 Eldridge το 1944
Στο βιβλίο των Moore & Berlitz γίνεται και η πρώτη αναφορά στην ταυτότητα του πλοίου που υπήρξε το αντικείμενο του πειράματος.
Σύμφωνα με τις έρευνες των συγγραφέων και τις αφηγήσεις του Allen το DE-173 Εldridge ήταν το πλοίο που χρησιμοποιήθηκε στο πείραμα.
Επρόκειτο για ένα αντιτορπιλικό συνοδείας, εκτοπίσματος 1240tn της κλάσης Cannon. Σύμφωνα με τα επίσημα αρχείο το πλοίο εισήλθε στην υπηρεσία τον Αύγουστο του 1943 και χρησιμοποιήθηκε για τη συνοδεία νηοπομπών στο Ατλαντικό και τη Μεσόγειο μέχρι το 1945, οπότε και μεταφέρθηκε στον Ειρηνικό. Τον Ιούλιο του 1946 αποσύρθηκε στην εφεδρεία (Reserve Fleet).
Σε ότι αφορά την κρίσιμη χρονική περίοδο, δηλαδή το 2ο μισό του 1943, τα επίσημα αρχεία του Ναυτικού των ΗΠΑ αναφέρουν:
  • Το πλοίο εισήλθε στην υπηρεσία στις 27 Αυγούστου 1943 στη Ν. York

  •  Αναχώρησε στις 16 Σεπτεμβρίου για τις Bermuda στα πλαίσια ταξιδιού προσαρμογής

  • Επέστρεψε από την προσαρμογή συνοδεύοντας μια νηοπομπή στη Ν. York, όπου και κατέπλευσε στις 18 Οκτωβρίου

  • Παρέμεινε στη Ν. York έως την 1η Νοεμβρίου οπότε και αναχώρησε ως συνοδεία της νηοπομπής UGS-23, την οποία συνόδευσε αρχικά στο Norfolk και στη συνέχεια (3 Νοεμβρίου) στην Casablanca

  • Επέστρεψε στη N. York στις 17 Δεκεμβρίου ως συνοδεία της νηοπομπής GUS-22

  • Παρέμεινε στη N. York έως την 31η Δεκεμβρίου οπότε και αναχώρησε για το Norfolk.

Από την τελετή παράδοσης του πλοίου
στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό το 1951
 Στις 15 Ιανουαρίου του 1951 μεταβιβάστηκε στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό στα πλαίσια των μεταπολεμικών προγραμμάτων ενίσχυσης. Υπήρξε 1 από τα 4 αντιτορπιλικά της κλάσης Cannon που δόθηκαν στο Ελληνικό Π.Ν. και έγιναν γνωστά ως «τα θηρία», καθώς ονοματίστηκαν «Αετός», Ιέραξ», «Πάνθηρ»  και «Λέων». Δύο από αυτά έμελλε να γίνουν διάσημα: ο «Αετός» καθώς ήταν το πλοίο που «πρωταγωνίστησε» σε αρκετές ταινίες μεταξύ των οποίων «Τα κανόνια του Ναβαρόνε» και «Η Αλίκη στο Ναυτικό» και ο «Λέων», D-54, όπως ονομάσθηκε το DE-173 Eldridge.
Έχει γραφθεί από αρκετούς ερευνητές ότι αξιωματικοί και ναύτες που υπηρέτησαν στο «Λέων» ανέφεραν παράξενες καταστάσεις που είχαν να κάνουν τόσο με τα ηλεκτρολογικά του πλοίου (καλώδια που έμοιαζαν να ξεκινούν από το που θενά και να καταλήγουν πουθενά), σφραγισμένα διαμερίσματα, παραισθήσεις των μελών
Το D-54 Λέων σε άσκηση κάπου στα τέλη της δεκαετίας του ’80
 του πληρώματος. Έχει επίσης γραφεί ότι οι σελίδες του ημερολογίου του πλοίου από τον Αύγουστο μέχρι το Σεπτέμβριο του 1943 λείπουν. Άλλες πάλι αναφορές θέλουν τον «Αετό» να παρουσιάζει παράξενη συμπεριφορά εξαφανιζόμενος από τα ραντάρ κατά τη διάρκεια ασκήσεων και με αρκετές δυσκολίες στις επικοινωνίες. Έτσι αρκετοί καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ήταν ο Αετός και όχι ο Λέων το πλοίο του πειράματος και ότι σκόπιμα το Ναυτικό των ΗΠΑ «άλλαξε» τα πλοία κατά την παράδοσή τους στην Ελλάδα ώστε να μπερδευτούν τα ίχνη.
Το «Λέων» υπηρέτησε έως το 1991 οπότε και παροπλίστηκε μεταφερόμενο στην Αμφιάλη. Το πλοίο οδηγήθηκε προς διάλυση προς το τέλος της δεκαετίας του 90. Ο «Αετός», επίσης υπηρέτησε μέχρι το 1991, και παρέμεινε στην Αμφιάλη μέχρι το 1993 οπότε και δωρίθηκε από την την Ελληνική κυβέρνηση στην ΄Ένωση Ναυτικών Αντιτορπιλικών Συνοδείας (Destroyes Escort Sailors Association). Τα έξοδα της επιστροφής χρηματοδοτήθηκαν, μέσω  εισφορών $275.000 από μέλη της ένωσης. Το πλοίο μεταφέρθηκε στη N. York, συνοδεία ενός Ρωσικού ρυμουλκού, στις 23 Αυγούστου 1993. Παρέμεινε στο Αεροναυτικό Μουσείο του USS 
Άφιξη του Αετού στη Ν. York (23/8/1993)
Interpid (N. York) όπου και αφού επισκευάσθηκε και επαναεξοπλίσθηκε σύμφωνα με τη μορφή του κατά το Β ΠΠ, στις 30/4/1994 επανακαθελκύστηκε με το αρχικό του όνομα USS Slater DE-766. Να σημειωθεί ότι η μετασκευή έγινε από εθελοντές και όχι από εργολάβους ή συνεργεία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ και σε κοινή θέα, σε μή προστατευόμενη περιοχή. Στη συνέχεια παρέμεινε πλάι στο USS Interpid μέχρι τον Οκτώβριο του 1997, όταν μεταφέρθηκε στη πόλη του Albany NY στον ποταμό Hudson, όπου και έδεσε μόνιμα ως ναυτικό μουσείο. Να σημειωθεί ότι το πλοίο δεν ανήκει στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ αλλά στην ΄Ένωση Ναυτικών Αντιτορπιλικών Συνοδείας (DESA), ενώ συγκατελέγεται στον κατάλογο των ιστορικών μνημείων της πολιτείας της N. York. Για την ιστορία, τα επίσημα αρχεία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ αναφέρουν ότι το DE-766 Slater εισήλθε στην υπηρεσία στις 1/5/1944.

ΟΙ ΘΕΩΡΙΕΣ

Οι βασικές θεωρίες που έχουν αναπτυχθεί γύρω από το Πείραμα της Philadelphia είναι ουσιαστικά σε δύο κατευθύνσεις:
Η πρώτη είναι εκείνη των οπαδών του μυστηρίου και υποστηρίζει ότι πράγματι έγινε ένα πείραμα το οποίο είχε ως στόχο την απόκρυψη ενός πλοίου από τα ραντάρ και/ή από τα ανθρώπινα μάτια. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε ισχυρό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο σε εφαρμογή των θεωριών του Einstein για τα ενοποιημένα πεδία και του Tesla για τον ηλεκτρομαγνητισμό. Οι περισσότεροι ισχυρίζονται ότι το πείραμα είχε τραγικά και απροσδόκητα αποτελέσματα, τόσο σε ότι αφορά τις ζωές των μελών του πληρώματος όσο και τα επιστημονικά δεδομένα καθώς πιθανολογείται η δημιουργία μιας ρωγμής στη συνέχεια του χωροχρόνου.
Η δεύτερη είναι εκείνη των σκεπτικιστών, αλλά και η επίσημη θέση του Ναυτικού. Σύμφωνα με αυτή το πείραμα δεν έλαβε ποτέ χώρα, ενώ οι διάφορες αναφορές (Allen) οφείλονται σε κακή αντίληψη των διαδικασιών απομαγνήτισης των πλοίων για τον κίνδυνο των μαγνητικών ναρκών ή και άλλων πειραματικών αλλά καθόλου εξωτικών εφαρμογών (νέου τύπου έλικες πρόωσης, ρυμουλκούμενες διατάξεις σόναρ, συστήματα, προστασίας από ηχοεντοπισμό κ.α.) με κύριο στόχο τη δημιουργία ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος απέναντι, κυρίως, στα Γερμανικά υποβρύχια.
Χαρακτηριστικά η διαδικασία της απομαγνήτισης, από τεχνική άποψη, πλησιάζει αρκετά τις διάφορες περιγραφές για το πείραμα (γινόταν και γίνεται με τη βοήθεια ασθενούς ηλεκτρομαγνητικού πεδίου που δημιουργείται από καλώδια που διατρέχουν το κέλυφος του πλοίου ώστε το πλοίο να χάσει το μαγνητικό φορτίο του και γίνει «αόρατο» για τις μαγνητικές νάρκες).

ΑΝΑΛΥΣΗ

Έχοντας αναφέρει τα βασικότερα ιστορικά στοιχεία και τις δύο βασικές θεωρίες είναι μάλλον καιρός για μια προσεκτική ανάλυση των παραμέτρων που ανέδειξαν μια φαινομενικά απίστευτη ιστορία, σε έναν από τους μύθους του 20ου αιώνα.
 

Οι μαρτυρίες και οι αποδείξεις

Τα δύο άτομα τα οποία φέρονται ως οι κύριοι μάρτυρες, ο Allen και ο Bielek, κάθε άλλο παρά ανταποκρίνονται στην περιγραφή ενός αξιόπιστου μάρτυρα. Ιδιαίτερα η περίπτωση του 2ου που ουσιαστικά περιγράφει το σενάριο της ταινίας του 1984 η οποία υπήρξε και ηαφορμή του να θυμηθεί την ιστορία του, είναι μάλλον αστεία. Ο λόγος για τον οποίο εξακολουθεί να αναφέρεται ως μάρτυρας είναι οι αρκετά λεπτομερείς και εμπεριστατωμένες περιγραφές του σε ότι αφορά τις τεχνικές και επιστημονικές παραμέτρους, ζητήματα τα οποία έχει την ευχέρεια να χειρισθεί χάρις στην κατάρτισή του. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν έχει προσφέρει ούτε μία πραγματικά πειστικά απάντηση-απόδειξη, γεγονός που τον έχει καταστήσει «μη μάρτυρα» για τους σοβαρούς ερευνητές. Το ίδιο ισχύει και για άλλους «μάρτυρες», όπως κάποιος Drue, ο οποίος υποστηρίζει ότι σκοπός του πειράματος ήταν από την αρχή ένα ταξίδι μέσα στο χρόνο. Επίσης και ίδιος άργησε να ανακτήσει τη μνήμη του και άρχισε να πουλά τις «εμπειρίες» του σχετικά με το συμβάν με τη μορφή βιβλίων, διαλέξεων και κασετών περίπου στα μέσα της δεκαετίας του 90.  
Carl Allen
(τέλος της δεκαετίας του 80 από άγνωστη πηγή)
Η περίπτωση του Allen είναι διαφορετική. Αν ο Bielek έχει «κατορθώσει» να είναι ο γραφικός της ιστορίας, ο Allen είναι, ή μάλλον ήταν, ο μυστηριώδης. Παρόλα αυτά όμως αν εξετάσει κανείς την ουσία της διήγησής του, οι πληροφορίες τις οποίες μεταφέρει δεν είναι απόλυτα προσωπική μαρτυρία.
Κατ’  αρχήν έχει όντως επιβεβαιωθεί ότι υπηρέτησε στο USS Andrew Furuseth την επίμαχη περίοδο. Το ενδιαφέρον είναι ότι το μοναδικό πράγμα που, σύμφωνα με την περιγραφή του, είδε ο Allen είναι τη σύντομη εμφάνιση του πλοίου στο Norfolk, δεν είδε ούτε την προετοιμασία του πειράματος στη Philadelphia, ούτε τα παράξενα περιστατικά με τους ναύτες που αναφέρει, ούτε την τραγική εικόνα του πλοίου, όπως την περιγράφει, με την  επιστροφή του στη Philadelphia. Όλα τα υπόλοιπα είναι έμμεσες μαρτυρίες, ιστορίες που άκουσε ή κείμενα που διάβασε στις εφημερίδες. Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι μια εφημερίδα της Philadelphia είχε αναφερθεί στο γεγονός της εξαφάνισης και επανεμφάνισης του πλοίου, ποτέ όμως κανένας δε μπόρεσε να βρεί το συγκεκριμένο φύλο. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η έλλειψη άλλων αξιόπιστων μαρτύρων, αν υποθέσουμε ότι ο Allen είναι τέτοιος.
 

Η χρονική περίοδος

Ο Allen και ο Bielek αποτυγχάνουν να συμφωνήσουν σε μια πολύ βασική παράμετρο: το πότε. Οι διηγήσεις τους διαφέρουν κατά 2 μήνες, χρονικό διάστημα που πέρα από την προφανή ασυμφωνία εισάγει και μια νέα παράμετρο.
Εάν υποθέσουμε ότι το πείραμα όντως συνέβη και ότι η ημερομηνία που δίνει ο Allen είναι η σωστή, δηλαδή μετά την επίσημη είσοδο του πλοίου στην ενεργό υπηρεσία, τότε θα ήταν απόλυτα φυσικό να περιμένει κανείς ότι περισσότερα από 50 χρόνια μετά κάποιο από τα μέλη του πληρώματος του Eldridge θα έλεγε κάτι ή θα του ξέφευγε κάτι. Αντίθετα στη συγκέντρωση που είχαν τα μέλη του πληρώματος το 1999, έδειξαν να διασκεδάζουν αρκετά με τη διασημότητα που έχει κερδίσει το πλοίο τους.
Αντίθετα, η αφήγηση του Bielek ξεπερνά αυτό το εμπόδιο, καθώς τοποθετεί το πείραμα στα τέλη Ιουλίου, αρχές Αυγούστου, περίοδος κατά την οποία το Eldridge δεν είχε επίσημα ενεργοποιηθεί. Ο Bielek θεωρεί ότι το πείραμα εκτελέστηκε όχι με το κανονικό πλήρωμα που δεν είχε ακόμα αναλάβει, αλλά με ένα σκιώδες πλήρωμα. Μετά το πείραμα, όσα από τα μέλη του πληρώματος επέζησαν, εγκλείστηκαν σε ψυχιατρεία τόσο γιατί το είχαν ανάγκη, όσο και για να εξασφαλισθεί η σιωπή τους. Έτσι εξηγεί ο Bielek και την απουσία μαρτυριών. Μια πονηρή σκέψη θα ήταν ότι ο Bielek υπήρξε πιο προσεκτικός στο να προετοιμάσει την ιστορία του, άλλωστε είχε και περισσότερο χρόνο.
 

Το πλοίο και το πείραμα

Θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς ότι δίνεται πολύ μεγάλη σημασία στην ταυτότητα του πλοίο το οποίο πήρε μέρος στο πείραμα. Και πράγματι έτσι είναι. Αυτό έχει συμβεί για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος έχει να κάνει με την πρακτική αξία ενός τέτοιου στοιχείου, καθώς δίνει τη δυνατότητα να διεξαχθεί έρευνα, να αναζητηθούν αρχεία, να ακολουθηθεί ένα καταγεγραμμένο ιστορικό. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι δεν υπάρχει άλλο, πραγματικό χειροπιαστό στοιχείο για να ασχοληθεί κανείς.
Έτσι για περισσότερα από 20 χρόνια, από το 1979 όταν το βιβλίο των Moore & Berlitz αποκάλυψε την ταυτότητα του πλοίου, εξακολουθεί μια συζήτηση για το ιστορικό του Eldridge, πού ήταν στις 12 Αυγούστου, στις 28 Οκτωβρίου, τι όνομα πήρε όταν ήρθε στην Ελλάδα, ήταν ο «Αετός» ή ο «Λέων»; Έχει άραγε τόση σημασία;
Αξίζει να σκεφθεί κανείς τα ακόλουθα σημεία:
  1. Γιατί επελέγη ένα ολοκαίνουριο και πολύτιμο στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, αντιτορπιλικό συνοδείας, και όχι κάποιο γερασμένο πλοίο της ακτοφυλακής ή άλλο λιγότερο χρήσιμο πλοίο;

  2. Ακόμη και εάν αποφασίσθηκε να εκτελεσθεί ένα τόσο σημαντικό πείραμα σε κοινή θέα και διακινδυνεύοντας ένα ολοκαίνουριο σκάφος, πόσο δύσκολο θα ήταν, για στοιχειώδεις λόγους παραπλάνησης, να χρησιμοποιηθεί όχι το πραγματικό D-173, αλλά κάποιο άλλο παρόμοιο «μεταμφιεσμένο»; Σκοπός μιας τέτοιας κίνησης θα ήταν η παραπλάνηση οποιουδήποτε αδιάκριτου παρατηρητή και η συγκάλυψη της πραγματικής ταυτότητας του «αόρατου» πλοίου. Τέτοιες πρακτικές ήταν και είναι πολύ συχνές, ακόμα και σε καιρό ειρήνης ώστε να επιτυγχάνεται σύγχυση του εχθρού σε ότι αφορά τη διάταξη των ναυτικών μονάδων. Να σημειωθεί ότι υπήρχαν περίπου 70 πλοία της κλάσης Cannon απόλυτα όμοια με το Eldridge και περίπου άλλα τόσα της κλάσης Evarts, όμοια σε μεγάλο βαθμό.

  3. Εάν πράγματι το πείραμα έγινε στη Philadelphia και το πλοίο ήταν το Eldridge, για πιο λόγο να δοθεί λίγα χρόνια σε μια άλλη, σύμμαχο έστω, χώρα; Εάν το πλοίο δεν είχε καμιά επιστημονική αξία, το πιο λογικό θα ήταν να χρησιμοποιηθεί κάποια στιγμή ως στόχων ασκήσεων με αληθινά πυρά, ώστε να εξαφανισθεί κάθε ίχνος του. Με αυτό τον τρόπο τα ίχνη θα εξαφανιζόντουσαν πολύ πιο αποτελεσματικά απ΄ ότι με την παράδοσή του σε μια άλλη χώρα, έστω και τόσο μακρινή όσο η Ελλάδα. Εάν το πλοίο ήταν ακόμα χρήσιμο για μελλοντικές έρευνες, το πιο λογικό θα ήταν να βρεθεί κάποιος εύσχημος τρόπος για την παραμονή του και συντήρησή του (πχ ως μνημείο σε κάποια μικρή πόλη στις ακτές του Ατλαντικού για να θυμίζει τον πόλεμο των νηοπομπών). Να σημειωθεί ότι άλλα πλοία της κλάσης Cannon παρέμειναν στις ΗΠΑ σε υπηρεσία μέχρις τα μέσα της δεκαετίας του 70 οπότε και άλλα χρησιμοποιήθηκαν ως στόχοι ενώ άλλα οδηγήθηκαν σε διάλυση. Μια απάντηση θα μπορούσε να είναι ότι η μεταφορά του στην Ελλάδα επιτυγχάνει τόσο τη διατήρησή του στη «ζωή», όσο και την απομάκρυνσή του από το γεωγραφικό χώρο που θα μπορούσε να είναι πεδίο αδιάκριτων ερευνών. Παρόλα αυτά το πιο λογικό θα ήταν το προφανές: να δηλωθεί ότι παραδίδεται στην Ελλάδα το Eldridge, ενώ στην πραγματικότητα παραδόθηκε κάποιο άλλο με το οποίο άλλαξε ταυτότητα το πραγματικό πλοίο του πειράματος.

  4. Έχει ήδη αναφερθεί ότι οι σελίδες του ημερολογίου του «Λέων» που αναφέρονται στην επίμαχη περίοδο του πειράματος έλειπαν. Ακόμα και εάν το πείραμα έγινε, και το πλοίο ήταν το Eldridge, και στη συνέχεια παραδόθηκε στο Ελληνικό ΠΝ με το όνομα Λέων, πόσο δύσκολο θα ήταν να τοποθετηθεί στο πλοίο ένα πλαστό ημερολόγιο; Μπροστά σε ένα πείραμα τα αποτελέσματα του οποίου αποτελούν ότι σημαντικότερο έχει κάνει ο άνθρωπος από την ανακάλυψη της φωτιάς, μάλλον θα μπορούσε να παραβιασθεί ο ναυτικός κανόνας της ιερότητας του ημερολογίου, ώστε να μη δημιουργούνται υποψίες και θεωρίες. Σε κάθε περίπτωση η μαρτυρία ότι οι σχετικές σελίδες λείπουν δεν έχει λογική βάση καθώς τα ημερολόγια του πλοίου που αναφέρονται στην υπηρεσία του πλοίου στο ΠΝ των ΗΠΑ βρίσκονται στη διάθεση του κάθε ενδιαφερόμενου στα Εθνικά Αρχεία των ΗΠΑ, όπου φυλάσσονται όλα τα μη χαρακτηρισμένα ή αποχαρακτηρισμένα ημερολόγια. Κατά τη διάρκεια του Β’ ΠΠ το μέγιστο χρονικό διάστημα που το ημερολόγιο ενός πλοίου παρέμενε σε αυτό ήταν ένας χρόνος. Στην συνέχεια φυλασσόταν στο αρχείο της Διοίκησης Επιχειρήσεων. 

Απ’  ότι φαίνεται το τελικό συμπέρασμα πρέπει να είναι ότι ακόμα και εάν το πείραμα έγινε, το πλοίο το οποίο έλαβε μέρος δεν ήρθε ποτέ στην Ελλάδα.
Όσο για τους «θρύλους» που συνοδεύουν το Λέων ή το Αετός, είναι μάλλον γνωστό ότι οι ναυτικοί, από την εποχή του Οδυσσέα ακόμη, είναι από τους μεγαλύτερους παραμυθάδες. Αυτό δε συμβαίνει πάντα σκόπιμα και όποιος έχει περάσει κάποιο χρονικό διάστημα πάνω σε πλοίο ως μέλος πληρώματος θα καταλαβαίνει.
 

Οι επιστημονικές θεωρίες

Τις περισσότερες φορές οι αναφορές στο Πείραμα της Philadelphia συνοδεύονται από ενδελεχείς αναλύσεις των θεωριών των ενοποιημένων πεδίων, του ηλεκτρομαγνητισμού, πρακτικών πειραμάτων για το πώς μπορεί πράγματι να καμφθεί το φώς, η σχέση χώρου και χρόνου. Μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις οι αναλύσεις είναι πραγματικά επιμορφωτικές και εμπεριστατωμένες. Όμως το αντικείμενο δεν είναι εάν το πείραμα ήταν ή είναι εφικτό. Ο μύθος του πειράματος δεν έχει κτισθεί στη διαφωνία του αν είναι εφικτό ή όχι, άλλωστε οι μαρτυρίες καταδεικνύουν αποτυχία, αλλά του αν έγινε ή όχι και αν η ιστορία που έχει καταγραφεί είναι η ιστορία ενός τέτοιου πειράματος. Συμπερασματικά, η μη ύπαρξη επιστημονικής βάσης και τεχνικής επάρκειας  δεν αποδεικνύει ότι η ιστορία του Allen ή του Bielek είναι ψεύτικη, όπως βέβαια ισχύει και το ακριβώς αντίστροφο.

Είναι δεδομένο ότι η ηλεκτρονική απόκρυψη είναι στο επίκεντρο του τεχνολογικού ενδιαφέροντος. Άλλωστε σήμερα υπάρχουν αεροσκάφη και πλοία που έχουν ενσωματωμένες τεχνικές ηλεκτρονικής απόκρυψης οι οποίες βασίζονται είτε σε κατάλληλο σχήμα και υλικά κατασκευής ώστε να ελαχιστοποιείται η επιστροφή σήματος (παθητική απόκρυψη, αεροσκάφη stealth), είτε σε συνδυασμό της παθητικής απόκρυψης με αδρανοποίηση της ηλεκτρονικής υπογραφής μέσω ηλεκτρονικής σιγής (απενεργοποίηση των ραντάρ). 

Έρευνες και πειράματα κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου

Δυστυχώς, από την αρχή της ύπαρξης καταγεγραμμένης ιστορίας του πολιτισμού, οι πόλεμοι και γενικότερα οι στρατιωτικές εφαρμογές είναι από τους κύριους παράγοντες επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου. Ουσιαστικά η περίοδος έντασης κατά τη διάρκεια μιας ένοπλης σύρραξης επιταχύνει σε μεγάλο βαθμό την τεχνολογική πρόοδο, καθώς οι αντιμαχόμενοι αναζητούν τρόπους να αποκτήσουν κάθε είδους υπεροχή στο πεδίο της μάχης.
Ο Β’ ΠΠ και η περίοδος λίγο πριν από αυτόν οδήγησε σε πλήθος τεχνικές εξελίξεις, αν και πολλές από αυτές ήταν και εξακολουθούν να είναι αμφίβολης χρησιμότητας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα οι εξελίξεις στην κατασκευή συνθετικών ελαστικών, η εξέλιξη των αεριωθούμενων αεροσκαφών και των πυραύλων, η εξέλιξη του ραντάρ, νέες μέθοδοι βιομηχανικής παραγωγής με στόχο την αυξημένη παραγωγικότητα και τυποποίηση και άλλες πολλές.
Οι περισσότερες από τις εξελίξεις αυτές ήταν αποτέλεσμα ερευνητικών προγραμμάτων με μέσο ή μεγάλο βαθμό μυστικότητας για προφανείς λόγους. Φυσικά στην κορυφή των μυστικών ερευνητικών προγραμμάτων στέκεται το σχέδιο Manhattan, το πρόγραμμα εξέλιξης της ατομικής βόμβας, με κέντρο την έρημο του New Mexico. Πρέπει να θεωρείται δεδομένο και κατά καιρούς γίνονται σχετικές αποκαλύψεις ότι κατά τη διάρκεια του πολέμου «έτρεξαν» πλήθος μυστικά ερευνητικά προγράμματα και από τις δύο πλευρές του λόφου, τα οποία δεν είχαν τα επιθυμητά αποτελέσματα, μερικά από αυτά σε τομείς της επιστήμης που δεν είναι ακόμα απόλυτα ξεκάθαροι.
Η Ναυτική Βάση της Philadelphia το 1947
Άρα δεν θα ήταν απίθανο να έγιναν απόπειρες πρακτικής αξιοποίησης των θεωριών των ενοποιημένων πεδίων και τουηλεκτρομαγνητισμού για την οπτική ή ηλεκτρονική απόκρυψη αεροσκαφών, πλοίων ή οχημάτων εδάφους. Όμως έγινε ένα τέτοιο πείραμα στη Philadelphia σε ένα αντιτορπιλικό συνοδείας;
Για ποιο λόγο επελέγη για τη διεξαγωγή ενός τόσο σπουδαίου πειράματος ένα μέρος όπως η Philadelphia και όχι κάποιο μέρος καλύτερα προφυλαγμένο από αδιάκριτα μάτια ; Και όταν αναφέρεται κανείς για αδιάκριτα μάτια ίσως δεν αναφέρεται τόσο στα μάτια του Allen, όσο σε εκείνα Γερμανών πρακτόρων. Ήταν γνωστό ότι λιμάνια και βάσεις όπως αυτά της N. York, της Philadelphia και του Norfolk, ήταν από τα αγαπημένα σημεία παρατήρησης των πρακτόρων της Abwher (Γερμανική Υπηρεσία Πληροφοριών) οι οποίοι με αυτό τον τρόπο ενημέρωναν τη Γερμανική διοίκηση για το ποια πλοία και νηοπομπές αναχωρούσαν για τον Ατλαντικό.
 

Οι Θεωρίες Συνομωσίας

Επίσημα το Ναυτικό των ΗΠΑ έχει αρνηθεί την ύπαρξη οποιουδήποτε σχετικού ερευνητικού προγράμματος την εποχή του 2ου ΠΠ και άρα την εκτέλεση του Πειράματος της Philadelphia. Ένα κομβικό σημείο στην όλη ιστορία είναι η κλήση του Jessup στο Γραφείο Ναυτικών Ερευνών και η έκδοση Varo που ακολούθησε. Όλοι οι οπαδοί του πειράματος στέκονται, και όχι άδικα, στο ενδιαφέρον του Ναυτικού για τις αναφορές στο πείραμα και τις άλλες σημειώσεις στο βιβλίο του Jessup. Επίσημα η όλη ενέργεια της κλήσης του Jessup και της έκδοσης Varo, αποδίδεται σε προσωπικό ενδιαφέρον και πρωτοβουλία συγκεκριμένων αξιωματούχων του Γραφείου Ναυτικών Ερευνών και όχι σε υπηρεσιακή πράξη.
Είναι πάντως γεγονός, και επισημαίνεται από πολλούς ερευνητές, ότι αυτά τα γεγονότα είναι που δημιούργησαν το πείραμα της Philadelphia και όχι οι επιστολές του Allen. Η έκδοση Varo και η σκοπιμότητά της δημιούργησαν την αίσθηση του έντονου ενδιαφέροντος του Ναυτικού για το θέμα και άρα την υποψία ότι «κάτι συμβαίνει».

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Ο μύθος του πειράματος της Philadelphia στηρίχθηκε ουσιαστικά σε μια απίστευτη και απόλυτα ατεκμηρίωτη ιστορία (Allen), σε ένα ομολογουμένως παράξενο, ίσως και ύποπτο, ενδιαφέρον του Γραφείου Ναυτικών Ερευνών (έκδοση Varo), σε μια μάλλον προσωπική τραγωδία (Jessup) και σε ένα διαφημιστικό-επικοινωνιακό τέχνασμα (ταυτοποίηση του πλοίου).
Είναι κοινό μυστικό ότι δεν υπάρχει ούτε ένα στοιχείο, πραγματικό και χειροπιαστό, από εκείνα που η νομική επιστήμη ονομάζει πειστήρια, που να ενισχύει την ιστορία του Allen και την ανάπτυξή της από το βιβλίο που έχει θεωρηθεί η επιτομή του γεγονότος (το βιβλίο των Moore & Berlitz). Υπάρχει μόνο μια ένδειξη, το ενδιαφέρον του Γραφείου Ναυτικών Ερευνών. Και όλα αυτά μετά από 45 χρόνια ερευνών, θεωριών και αναζητήσεων από πολλούς ερευνητές, ευφυείς και με πρόσβαση σε αρκετές πηγές.
Με βάση λοιπόν την απλή λογική, η ιστορία του πειράματος όπως έχει γίνει μέχρι σήμερα γνωστή, δεν είναι αληθινή. Μάλλον στηρίζεται στη λανθασμένη αντίληψη του Allen για πράγματα που είδε και κυρίως άκουσε, σε συνδυασμό με τη δημιουργική φαντασία του και την αναπαραγωγή της ιστορίας τα επόμενα χρόνια από ερευνητές και συγγραφείς, άλλες φορές καλοπροαίρετους και άλλες φορές με αντικείμενο το κέρδος ή/και τη φήμη.
Η μοναδική περίπτωση να αποδειχθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ότι το πείραμα έγινε, είναι η σχετική επίσημη παραδοχή από το Ναυτικό ή την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Κάτι εντελώς απίθανο γιατί ισοδυναμεί με αποδοχή του ότι όσα έχουν δηλωθεί μέχρι σήμερα είναι ψέματα.
Από την άλλη πλευρά ποτέ δε θα πάψουν να υπάρχουν εκείνοι που έστω και χωρίς αποδείξεις, παρά μόνο με αδύναμες ενδείξεις, θα συνεχίσουν να πιστεύουν ότι το 1943, στην περιοχή της Philadelphia, έγινε κάτι που μπορεί να ανατρέψει την καθημερινή εικόνα που έχουμε για τον κόσμο μας.
Κωνσταντίνος Ι. Δελήμπασης  
Χημικός Μηχανικός
Αρέσει σε %d bloggers: